Iruzkinak (0)

Samba, sare lokal batean, GNU/Linux sistemetan baliabide informatikoak partekatzeko sistema da. Sambaren bitartez, baliabide horiek, beste ordenagailuetan eskuragarri egongo lirateke. Gainera, ordenagailu horiek GNU/Linux, MS Windows edo Mac Os X sistema eragilea edukita, iritsi ahal izango dira era erraz batean baliabide horietara. Alegia, GNU/Linux duen ordenagailu batetik, karpetak, inprimagailuak eta bestelako baliabideak partekatu ahal dira sare lokalean beste ordenagailu batzuetatik eskuratu ahal izateko nahiz eta sistema eragile ezberdinak eduki.

Samba martxan jartzeko urratsak

Samba instalatzeko, “samba” izeneko paketea instalatzeko aukeratu beharko da. Horretarako Synaptic pakete kudeatzailea erabil daiteke, edo antzekoa den besteren bat. Bestela, proiektuaren webgunean, dokumentazio osoa eta aplikazioa jaisteko aukera dago. Hau da proiekturen webgunea: http://www.samba.org/

Behin samba instalatuta, erabiltzaileak sortu beharko dira. Erabiltzaileak sortzeko, kontsola zabaldu behar da eta bertan “sudo smbpasswd -a erabiltzailearen_izena” idatzi behar da, non “erabiltzailearen_izena”, samban sartu nahi dugun erabiltzailearen izena izan behar den. Samban gehitzen diren erabiltzaileak, sistemaren erabiltzaileak ere izan behar dira, alegia, ezin da sortu erabiltzailerik Samban, sisteman ez badago jada.

Samba konfiguratzeko fitxategia

Samba zerbitzaria konfiguratzeko fitxategia “/etc/samba karpetan dago eta smb.conf” du izena. Beraz, fitxategi hau aldatzeko, “sudo gedit /etc/samba/smb.conf” komandoa erabili ahal da, orduan, testu editore bat irekiko da “smb.con” fitxategiaren edukiarekin aldatu ahal izateko. Honen harira bi ohar. Alde batetik, hemen proposatzen den komandoa, “gedit” editorea, zabaltzen du. Editore hau GNome bezalako ingurune grafikoek ekartzen dute instalatuta, Ubuntu, esaterako. Baina, beste editore bat zabaldu nahi izanez gero, “gedit” izenaren ordez, nahi den editorea jar daiteke. “Vim” edo “vi” kontsolan editatzeko edo “kedit” KDE ingurune grafikoetan, Kubuntu-ren kasuan bezala. Bestetik, komenigarria da, fitxategia hau aldatu aurretik, fitxategiaren ziurtasun kopia bat egitea. Honela, aldaketa horretan zerbait apurtzen bada, berreskuratu ahal izango da jatorrizko fitxategia. Horretarako “sudo cp /etc/samba/smb.conf /etc/samba/smb.conf.back” komandoa erabili ahal da.

Behin smb.conf zabalduta, fitxategi horretan ezinbestekoa da aldatzea lantaldea “workgroup” jartzen duen lerroan. Hala, bada, non workgroup = workgroup jartzen duen, workgroup = lantaldea jarri beharko da, “lantaldea” izanda bulegoan edo etxean dauden ordenagailuen lantaldea edo domeinua. Komenigarria da, sarean dauden ordenagailu guztiak lantalde edo domeinu berean sartzea.

Fitxategi honetan konfiguratu beharko den hurrengoa da partekatu nahi diren baliabideak, karpetak bezala edo inprimagailuak. Horretarako, “smb.conf” fitxategian, “#” ikurraren bitartez komentatuta etortzen dira adibide batzuk, beraz, nahi den adibidea hartu eta kopiatu ahal da, “#” ikurra kenduta, komentarioa izan ez dadin eta eragina edukitzeko.

Hori guztia eginda, samba zerbitzua abiarazi beharko da. Ubuntu bezalako Debian banaketetan, “sudo /etc/init.d/samba restart” eta enter teklari sakatu egin ahal da terminalean. Bestela, ordenagailua berrabiarazi ahal da.

Samba konfiguratzeko era grafikoak

Aurrekoa irakurrita, komandoei oso ohituta ez egonez gero, beldurgarria suertatu daiteke sambaren konfigurazioa. Baina, mahaigaineko aplikazioak daude, konfigurazio fitxategiak ukitu gabe samba konfiguratzen laguntzen dutenak. Gadmin-Samba, esaterako, aplikazio hau konfiguratzeko “gadmin-samba” paketearen izena idatzi beharko da Synaptic bezalako pakete kudeatzaile batean edo Ubuntu Software-Biltegian.

Windowsetik nola atzitu

MS Windows sistemetatik iristeko partekatutako baliabideetara, “Nire sareko lekuak”-en, “Sare osoa” eta “Microsoft Windowsen Sarea” atalera joan behar da eta hor agertuko da lantaldearen izena, bertan klikatu eta ordenagailuaren izena agertuko da, eta barnean partekatutako karpetak.

GNU/Linux sistemetatik nola atzitu

Beste GNU/Linux batetik, sambaren bitartez partekatutako baliabideetara iristeko, fitxategi arakatzailean “smb://zerbitzariaren_izena” idatzi ahal da helbide barran, “zerbitzariaren_izena” ordezkatuta, samba dagoen ordenagailuaren izenarekin. Bestela, “Sarea” aukeran agertuko da ordenagailua eta bestela, “Windows sarea” agertzen den aukeran klik egin beharko da eta hor lantaldearen izenari sakatu. Ostean, agertuko da ordenagailuaren izena eta hor partekatutako baliabideak.

Mac Os X sistemetatik nola atzitu

Finderren, “Sarea” aukeran klikatuta, lantaldearen izena agertuko da eta bertan klikatuta, nahi den karpeta konpartitutara konektatzeko aukera agertuko da.

Iruzkinak (0)

Kalean dago jada Fennec, Firefox nabigatzailearen bertsioa sakelako telefonoetarako. Beraz, posiblea da jada nabigatzaile hau erabiltzea ordenagailuetan zein telefono mugikorretan. Nokia N 900 izan da ekartzen duen lehenengoa, baina laster batean, ziur-asko beste hainbat telefono mugikor batuko zaizkio.

Mugikorretarako nabigatzaile honi, Firefoxi bezala, gehigarriak gehitu ahal zaizkio, aparteko funtzionalitateak ahalbidetzeko. Momentuz, 40 gehigarri baino gehiago daude prestatuta jada Firefox nabigatzailearen bertsio mugikorrean ibili ahal izateko.

Hona hemen Mozillaren informazioa: http://blog.mozilla.com/blog/2010/01/29/firefox-for-maemo-now-available/ eta proiektuaren webgunea: http://www.mozilla.org/projects/fennec/1.0a1/releasenotes/

Iruzkinak (0)

Blogak sortzeko Wordpress aplikazioaren 2.9 bertsioa liberatua izan da eta beraz, software honen bitartez sortuta dauden blogetan eguneraketak burutu daitezke jada. Bertsio honen berrikuntzen artean, irudi editore bat dakar kudeaketa panelean bertan integratuta. Editore honek argazkiak moztea, biratzea edo tamainaz aldatzea baimentzen du esaterako. Zakarrontzi sistema bat ere gehitu dute ezabatutako sarrerak edo iradokizunak berreskuratu ahal izateko eta on-line webguneetatik bideoak txertatzeko era erosoagoa ere gehitu dute, horrelako zerbitzu ospetsuenekin bateragarria.

http://wordpress.org/
http://wordpress.org/development/2009/12/wordpress-2-9/

Iruzkinak (0)

Irritsuenek badaukate dagoeneko eskuragarri Ubuntu Lucid Lynx GNU/Linux banaketaren lehenengo Alpha bertsioa, 10.04 Alpha 1 bertsioa alegia. Hala ere, bertsio hau garapen bertsioa da oraindik eta garatzaileei nahiz probatzaileei bereziki zuzenduta dago. Horrenbestez, ezin da ziurtatu bere egonkortasuna eta ez da komenigarria instalatzea probetarako ez den ordenagailu batean

Behin betiko bertsioa datorren urteko apirilerako espero da eta bertsio honek Linux sistema eragilearen nukleoaren 2.6.32 bertsioa ekarriko du zein GNomeren azken bertsioa. Honez gain, 10 segundotan abiaraztea du helburu, honekin nahiko murriztuko litzateke abiarazteko denbora.

http://cdimage.ubuntu.com/releases/lucid/alpha-1/

Iruzkinak (0)

Sistema eragile gehienek, instalatzen direnean, ingurune grafiko bakarra eskaintzen dute. Ingurune grafiko horretan, instalatu eta gero, lehenetsitako ezaugarriak aldatzen joan daitezke eta bakoitzaren gustuaren arabera, ezaugarri batzuk konfiguratzen. GNU/Linux sistemetan ordea, sistema eragilearen nukleoa eta ingurune grafikoa banatuta daude, eta hainbat ingurune grafiko ezberdinen artean aukeratu daiteke. Bai gustuen arabera edo bai ordenagailuen behar eta ezaugarrien arabera. Ingurune grafiko bakoitzak bere ezaugarri bereziak eta bere aplikazio gehigarriak dituzte. Era berean, batzuk baliabide gehiago eskatzen dituzte eta beste batzuk oso baliabide gutxi, ordenagailu zaharretan eta ez oso indartsuetan instalatzeko modukoak. Bat baino gehiago egon daiteke instalatuta ordenagailuan eta horrela, ordenagailuan saioa hasten duen erabiltzaile bakoitzak bere gustuen arabera, bata ala bestea aukera dezake. Erabiltzaile bera ere, sar daiteke batzuetan batekin eta beste batzuetan beste batekin, saioa hasteko pantailan hautatzeko aukera ematen duelako.

KDE

Ingurune grafiko astuna da eskakizun grafikoen aldetik, berezitasun grafiko asko dituelako eta beraz, ez da egokiena ordenagailu zaharrekin erabiltzeko. Euskaraz dago eta ingurunerako garatutako aplikazio gehienak ere euskaraz daude. Ingurune grafiko honetarako bereziki garatuta dauden aplikazio anitz daude eta oso erraz ezagutzen dira, ‘K’ hizkiaz hasi ohi direlako, esaterako Kedit edo Koffice. Hala ere, beste kasuetan bezala, posiblea da erabiltzea aplikazio hauek beste ingurune grafikoetan, aurrerago aipatuko direnetan, esaterako. Era berean, ingurune honetan, beste ingurunetarako prestatutako aplikazioak erabiltzea ere posiblea da.
Gehigarri batzuk ditu, mahaigainean edo panelean gehitu daitezkeenak, erlojua, eguraldia ezagutzeko aplikazioa, kolore bat hautatzeko baliabidea, ilargi faseak, bilatu fitxategia, azken dokumentuak ikusteko baliabidea, multimedia kontrolak, komandoa exekutatzeko baliabidea eta beste hainbat.
Oso konfiguragarria da orokorrean,eta elementu gehienak bakoitzaren gustuen arabera pertsonalizatu daitezke neurri handi batean, bai ingurune grafikoa erabiliz edo bai konfigurazio fitxategiak eskuz editatuz. Bestetik, nahiko erabilerraza dela esan daiteke.
Instalatzeko edozein GNU/Linux banaketatan, pakete kudeatzailea erabiliz, kde izeneko paketea bilatu eta instalatu besterik ez dago. Hau da proiektuaren webgunea: http://www.kde.org/.

GNOME

GNOME oso ingurune grafiko elegantea da, ez da KDE bezain barrokoa, ez dauka hainbeste karga grafikorik, baina oso diseinu txukuna da aldi berean. Horrenbestez, gutxienezko eskakizunak ez dira KDEn bezain zorrotzak. Nahiz eta efektu asko konfigura daitezkeen, hiru dimentsiotako efektuak barne. Oso erabilerraza da eta aplikazio asko ditu. GNOME ingurunerako garatutako aplikazioak ‘G’ hizkiaz hasi ohi dira eta ingurune grafikoa zein aplikazio gehienak euskaraz daude. Kasu honetan ere, paneletara gehitu ahal diren gehigarri edo aplikazio txiki batzuk ditu, erlojua, eguraldia ezagutzeko gehigarria, aplikazio abiarazle arinak, leiho zerrendak, oharrak jartzeko aukera.

Proiektuaren webgune ofiziala: http://www.gnome.org/ da eta ingurune grafikoa sisteman instalatzeko gnome izeneko paketea bilatu eta instalatu behar da.

XFCE

XFCE oso ingurune grafiko arina da eta beraz, eskakizun tekniko handirik ez du behar, oso egokia da ordenagailu zaharretan erabiltzeko, esaterako. Berez, ingurune grafiko soila da, atzealdeko itxura, menu bat, eta panela bera. Erabilerraza da, baina MS Windows eta MacOSX sistemetatik datozen erabiltzaileentzat ez da egokiena, erabilera ezberdin samarra duelako. Aplikazioak abiarazteko, pantailan saguaren eskumako botoiarekin klikatuta, zerrenda agertuko da. Gainera, panelean, gehien erabiltzen diren aplikazio abiarazle arinak ezar daitezke. Ingurune grafiko hau ere euskaraz dago eta aplikazio txiki gehigarri batzuk ere baditu panelean gehitzeko. Beste edozein ingurunetarako prestatutako aplikazioak erabili ahal dira.
Proiektuaren webgunea http://www.xfce.org da eta sisteman instalatzeko xfce paketea bilatu behar da. Euskaraz ere badago.

Beste ingurune grafikoak

Beste ingurune grafiko batzuk ere badaude, Windows Maker, Fluxbox edo Blackbox bezala. Oso oso arinak dira hauek, beraz oso egokiak instalatzeko ordenagailu zaharretan. Alabaina, nahiko ezberdinak dira beste ingurune grafikoekin alderatuta, eta beraz, nahiko zailak izan daitezke erabiltzeko orduan, beste sistema eragile batzuen erabiltzaileentzat.

Iruzkinak (0)

MacOsX-k Snow Leopard eta Microsoftek Windows 7 abiatu eta gero, Ubuntu-k ere bere bertsio berria plazaratzen du, Karmic Koala, Ubuntu 9.10 Desktop Edition, alegia. Bertsio berrian, diseinua berritu da, abio habiadura hobea dauka eta hobekuntzak egin dira 3G konexioetan eta multimedia erreprodukzioan.

Bertsio berri honek, gainera izango du Ubuntu Software Centerrerako lasterbidea. Ubuntu one ere ingegratuta dago, zerbitzu honen bitartez, Ubuntuk edozein erabiltzaileri 2GBeko biltegiratze lekua eskaintzen dio, hodeiaren aldeko apostua indartuz.

Beraz, Ubuntu erabiltzaileek eguneratu dezakete jada beren sistema eta Ubuntu probatu ez dutenak azken bertsioa eskuratzeko web gune honetara joan daitezke: http://www.ubuntu.com/getubuntu/download.

Iruzkinak (0)

Software libre aipatzen denean,GNU/Linux sistema eragilea burura etortzen da, eta jende askok beldurra dio sistema eragile berri bat erabiltzeari. Izan ere, aldaketa horrek, neurri batean iraultza bat suposatzen du edozein erabiltzailerentzat, ordenagailua erabiltzeko ohitura batzuk eta kontzeptu batzuk aldatu behar direlako. Honetaz gain, GNU/Linux sistema eragilea erabiltzea zaila delako iritzia hedatuta dago. Nahiz eta, apurka-apurka Ubuntu eta Kubuntu banaketak eskema hori hausten joan. Dena den, ez dago zertan aldatzerik ordenagailuaren sistema eragilea software eta aplikazio libreak erabiltzen hasteko enpresa, entitate edo norbanakoen ordenagailuetan. Erabiltzaile oro, jauzi handirik eman gabe, pixkanaka-pixkanaka, software libreaz kutsatzen joan daiteke bere ordenagailua, erabiltzen duen sistema eragilea erabiltzen jarraituta, MS Windows edo MacOSX esaterako.

Zer da software librea

Software librea dagoeneko ez da ezer berririk, eta gehiago edo gutxiago informatika erabiltzaile gehienek ezagutzen dute. Hori bai, askotan, aske eta doako kontzeptuak nahasten dira mota honetako softwareaz hitz egiten denean. Izan ere, ingelesez “free software” doakoa ala askea da. Kasu honetan, free softwarearen  funtsa ez da doakotasuna, askatasuna baizik. Horrenbestez, software librea, askatasun osoz erabil, kopia, iker, alda eta birbana daitekeen softwarea da. Honetarako, ezinbestekoa da, softwarearen iturburu-kodea edo mamia eskuragarri egotea. Horregatik, maiz, doako aplikazioak aurki daitezke Interneten jaisteko, baina, software librearen askatasunak bete ezik, debaldekoak izan arren, ez dira libreak. Kasu honetan, freeware bezala ezagutzen dira.

Honetaz gain, software librea eskuragarri egon daiteke Interneten dohainik jaisteko, edo banaketa prezioan lor daiteke, baina ez da ezinbestekoa librea izan dadin. Software librea sal eta eros daiteke.

Abantailak

Software libreak abantaila anitz ditu informatika erabiltzaile norbanakoentzat zein hainbat talde, elkarte eta erkidegoentzat.

Haietariko bat segurtasuna da, zeren eta iturburu-kodea eskuragarri egoteak ahalbidetzen baitu  adituek aplikazioak eta bestelako softwarea aztertzea. Beraz, ziurta daiteke  egiten duela esaten duena eta ez beste gauzarik, informazioa bidaltzea bezala edo segurtasun zuloak eta ateak ordenagailuan irekitzea, esaterako.

Bestetik, aplikazio eta plataformen laguntza-zerbitzu teknikoa ez da eteten edo jarraitzen irizpide komertzialen arabera, baizik eta komunitatearentzako onurarengatik. Euskara bezalako hiztun gutxiko hizkuntzentzat ere onuragarria da software librea, edonork itzul dezakeelako softwarea edozein hizkuntzatan. Hain zuzen ere, aplikazio libre asko eta sistema eragilea bera ere aurki daitezke euskaraz.

Gainera, kasu gehienetan debalde lor daiteke. Hala ere, ordaindu behar bada softwarea librea eskuratzeko, nahi beste ordenagailutan instalatu daiteke. Beraz, lizentzietan diru dezente aurrezten da.

Aplikazio libreak

Hala, bada, sistema eragile itxi batean ere aplikazio libreak instala eta erabil daitezke. Aniztasuna amaigabea da. Kasurik ezagunenetarikoa Mozilla Firefox nabigatzailea da, MS Windows, MacOsX eta GNU/Linux sistemetan instalatu daiteke eta gero eta gehiago erabiltzen da, hemendik jaitsi eta instalatu daiteke euskarazko bertsioa: http://www.mozilla-europe.org/eu/firefox/. Era berean, posta elektronikoa irakurtzeko Mozilla Thunderbird aplikazioa, http://www.mozilla-europe.org/eu/products/thunderbird/ , oso egokia da, gainera, Firefoxen kasuan bezala, gehigarriak instalatu ahal zaizkio bestelako funtzionalitateak gehitzeko, egutegia, esaterako. Ordenagailua babestea software librearen bitartez ere posiblea da, Claimwin antibirusa erabili ahal da honetarako, izena begiratuta asmatu daitekeenez, MS Windows sistemetarako prestatuta dago eta ez dago euskaraz, bai ordea, frantsesez eta gazteleraz, hau da web gunea: http://www.clamwin.com. Bulegotika-suitea ere euskaraz dago eta oso ezaguna den aukera bat Open Office da. Hau da lortzeko helbidea: http://eu.openoffice.org/, hemen Xuxen zuzentzailea ere instalatu ahal da: http://www.euskara.euskadi.net/r59-738/eu/contenidos/informacion/euskarazko_softwarea/eu_9567/xuxen.html. Azken kasu honetan, MacOs X-rako, NeoOffice instalatzea gomendagarriagoa da, moldatuta dagoelako sistema eragile horretarako: http://www.neooffice.org/. Irudiekin jarduteko eta diseinu grafikorako aplikazio libreak ere erabil daitezke, Gimp http://gimp.org/ eta Inkscape http://www.inkscape.org/ hurrenez hurren. Berehalako mezularitzarako Amsn http://www.amsn-project.net/ edo Pidgin http://www.pidgin.im/ oso ezagunak dira. Beste hainbat motatako aplikazioak daude eta joko asko ere bai, eta esan bezala, asko eta asko, gainera euskaraz.