Opera nabigatzailearen 10.5 bertsioa eskuragarri dago honezkero Microsoft Windows XP, Vista eta 7 sistemetarako. Bi azken bertsio hauetan, gainera, Aero-Glass lehio bat zabaltzen da era egoki batean sistemarekin integratzeko. Beren berrikuntzarik garrantzitsuenak, webak renderizatzeko Carakan izeneko motore berria nabigatzailean sartzea eta HTML5 zein CSS3 estandarrekin bateragarria izatea dira. Honez gain, nabigazio pribatuaren funtzionalitatea gehitu zaio.

Mac OS X eta GNU/Linux sistemetarako bertsio berriaren adar egonkorrak laster ateratzea espero da, horrela adierazten da Operaren webgunetik. Hala ere, sistema hauetan jada probatu daiteke 10.5 bertsioaren beta.

Hau da nabigatzailearen webgunea: http://www.opera.com/

Picnik, http://www.picnik.com/,  irudiak editatzeko online aplikazio bat da. Doakoa da eta oso erraza erabiltzeko. Izan ere, izena ematea ere ez da derrigorrezkoa zerbitzua erabiltzeko. Ordainpeko bertsioaren bitartez, aukera gehigarriak eskaintzen badira ere.

Picknik 2005ean eratu zen eta egun, 20 langile ditu eta milioika bisitari igarotzen dira zerbitzuaren webgunetik hilero.

Hala, bada, Googlek online zerbitzu hau erosi du. Baliteke, honen bitartez, Googleren Picasa zerbitzua berpiztu nahi izatea. Picniken partetik ere oso onuragarria ikusten da operazioa, zeren eta Googleren azpiegitura eta baliabide teknikoak erabilita, beren zerbitzua hobetzea espero duten.

Albistea Picnik blogean:
http://blog.picnik.com/2010/03/google-acquires-picnik/

Aurreko asteko artikuluan komentatu zen zeintzuk ziren posta elektronikorako erabiltzen diren protokoloak eta nola ibiltzen da bakoitza. Halaber, posta elektroniko zerbitzu doako batzuk ere aipatu ziren. Honetan, aurrekoari jarraipena ematen, posta elektronikoa nola erabili azaltzen saiatuko da eta posta elektronikoa irakurtzeko aplikazio ezberdinak aipatuko dira.

Webmail

Erabiltzen den posta zerbitzua, webgune batean irakurri ahal bada, webmail zerbitzua eskaintzen badu hornitzaileak, alegia, nabigatzaile batekin, nahikoa izango da posta elektronikoa irakurtzeko. Nabigatzailearen helbide barran, zerbitzuaren helbidea idatzi beharko da eta ondoren, erabiltzailea eta pasahitza eskatuko da norberaren kontura sartzeko. Aurreko astean aipatutako doako zerbitzuek, Gmail, Hotmail zein Euskalerria.org esaterako eskaintzen dute webmail bidezko posta elektronikoa. Halaber, Internet hornitzaile askok ere eskaintzen dute. Webmail zerbitzua oso erabilgarria da mugikortasuna behar duen jendearentzat. Izan ere, edozein lekutatik irakur edo idatz daitezke posta mezuak.

Aurreko astean azaldu zen IMAP postaren kasuan bezala, erabilgarritasunerako oso egokia izan arren. Honek ez du esan nahi webmail zerbitzuak IMAP erabili behar duenik. Webmail zerbitzua posta elektronikorako aplikazioa da, mahaigaineko aplikazioak bezala, baina web ingurunean. Izan ere, posta kontu bera webmail-en bitartez eta mahaigaineko aplikazio baten bitartez ere irakurtzen bada, mezu elektroniko ezberdinak egon ahal dira batean eta bestean. Era berean, karpeta ezberdinak eta marka ezberdinak. Esaterako, batean irakurtzen bada mezu elektroniko bat markatuko da irakurrita bezala, baina bestean ez.

Mahaigaineko aplikazioak

Hornitzaile batzuek, bi aukerak eskaintzen dituzte, webmail zerbitzua eta mahaigaineko aplikazio batetik posta elektronikoa irakurri eta idatzi ahal izateko. Beste hornitzaile batzuek, ordea, ez dute eskaintzen webmail zerbitzua eta derrigorrez posta elektronikorako mahaigaineko aplikazio bat erabili behar da.

Posta elektronikoa kudeatzeko ere aplikazio asko eta asko daude. Adibidez, Microsoft Outlook asko erabiltzen da, Microsoft Office suitearekin etortzen da eta Microsoft Windows sistemetan ibiltzen da. Ezagunenetarikoen artean ere, Mozilla Thuderbird dago, hau euskaraz dago eta software librea da, gainera, MS Windows, Ubuntu edo GNU/Linux eta Mac Os X sistemetan erabili ahal da. Hau da jaisteko helbidea: http://eu.www.mozillamessaging.com/eu/thunderbird/.

Mac Os X sistemetan, Mail etortzen da sisteman lehenetsitako aplikazioa bezala posta elektronikorako.

GNU/Linux sistemetan, Evolution http://projects.gnome.org/evolution/ edo KMail http://userbase.kde.org/kmail ere oso ezagunak dira.

Nola konfiguratu posta elektronikoa

Webmail zerbitzua erabiltzen denean, esan bezala, oso erraza da posta zerbitzua erabiltzea, normalean, helbidea idazten da nabigatzailearen helbide barran, eta orduan erabiltzailearen izena eta pasahitza besterik ez da eskatzen. Mahaigaineko aplikazio bat erabiltzen denean, zailxeagoa izaten da, posta kontua konfiguratu behar delako. Normalean, posta elektronikoa erabiltzeko aplikazio bat lehenengo aldiz abiarazten denean, kontu berria sortzeko laguntzailea aterako da. Hala ere, edozein momentutan kontu berriak sortu ahal dira. Izan ere, mahaigaineko aplikazio batean, posta kontu bat baino gehiago konfiguratu daiteke. Posta elektroniko berri bat konfiguratzeko orduan hainbat datu jakin behar dira, SMTP irteera zerbitzariaren helbidea, erabiltzailea eta pasahitza; posta elektronikoa jasotzeko edo sarrera zerbitzaria POP3 edo IMAP den, hala nola, sarrera zerbitzarirako helbidea, erabiltzailea eta pasahitza. Normalean sarrera zein irteera zerbitzarirako erabiltzailea eta pasahitza berdinak dira. Gainera, batzuetan, SMTPren kasuan ez da derrigorrezkoa erabiltzailea eta pasahitzaren bidezko autentifikazioa. Aurreko asteko artikuluan komentatu zen bezala, bakoitzak gainera badu zehaztutako ataka bat, eta normalean lehenetsitako portua ez da aldatu behar, baina beste batzuetan aldatu behar da lehenetsitako ataka eta kasu honetan jakin beharko litzateke zein den. Irteera zerbitzarian zein sarrera zerbitzarian ere jakin behar da konexio seguru bat erabiltzen duen eta zein den, SSL, esaterako.

Gainera, kontu bakoitzeko konfiguratu ahal da zein maiztasunekin begiratu behar duen zerbitzarian posta elektronikorik dagoen ala ez, idazten diren mezu elektronikoetan txertatzen den sinadura (nahi den testua izenarekin eta harremanetarako datuekin). Beste aukera bat oso erabilgarria izan daitekeena ordenagailu ezberdinetatik irakurri ahal izateko da mezuak ez ezabatu zerbitzaritik jasotzen direnean. Posta erabiltzeko aplikazioek, ez bazaie kontrakoa esaten, normalean ezabatzen dituzte zerbitzaritik jaisten dituzten posta elektronikoak, baina aukera hau markatzen bada, zerbitzarian mantenduko dira, beste ordenagailu batetik ere jaitsi ahal izateko edo webmailen bitartez kontsultatu ahal izateko. Hori bai, aukera hau arriskutsua da zerbitzarian dagoen lekuaren arabera, posta elektronikoak zerbitzarian gordetzen badira, gainditu ahal delako erabiltzaileko eskaintzen den lekua.

Microsoftek abiatu du eguneraketa bat Microsoft Windows 7 sistemetarako, sistema eragilearen kopia piratak antzemateko. Eguneraketa honek kopia pirata aurkitzen duen sisteman, erabiltzaileari jakinaraziko dio ez dela araua betetzen.

Eguneraketak 1,2 MB pisatzen du eta garrantzitsu bezala markatuta dago. Microsoft-en arabera eguneraketa honek, sistema eragilea era ez zilegi batean instalatzeko 70 era ezberdinak antzemateko gauza da.

Hala ere, eguneraketa honek pirateriaren kontra hartuko dituen neurriak ez bide dira izango oso zorrotzak, sistemaren kopia piratek jarraitu ahal izango dute eguneraketa ez kritikoak jasotzen eta ez da egongo funtzionalitatearen murrizketa.

Informazio gehiago: http://support.microsoft.com/kb/971033

MS Internet Explorer zortzigarren bertsioa egonda dagoeneko, oraindik badaude Microsoften nabigatzailea erabiltzen duten erabiltzaile asko seigarren bertsioan gelditu direnak eguneratu gabe. Marketshare estatistiken arabera, ia Internet erabiltzaileen %20k erabiltzen du oraindik MS Internet Explorer 6 nabigatzaile bezala http://marketshare.hitslink.com/browser-market-share.aspx?qprid=2. W3C-ren estatistiken arabera, ez da %10era heltzen: http://www.w3schools.com/browsers/browsers_stats.asp.

Dena dela, kopuru dezente da eta honezkero webgune eta web zerbitzu batzuek utzi diote Microsoft Explorer 6rako laguntza eta eguneraketak emateari eta egiten diren garapenak probatzeari. Google Interneteko erraldoia da haietariko bat, Youtube da laguntza zerbitzua martxoan etetea iragarri duen azkenetarikoa, baina lehenago ere iragarri zuten Google Docs eta Google Sites zerbitzuen laguntzaren etena MS Internet Explorer 6rako.

Webguneak arakatzearekin batera, posta elektronikoa da Internet zerbitzurik erabilienetarikoa. Mezu elektronikoak hainbat eratan idatzi eta irakur daitezke, sakelako telefonotik, webgune batetik nabigatzaile baten bitartez (webmail deitzen dena) edo mahaigaineko aplikazio batekin. Posta elektronikoa izenarekin baino, munduan zehar ezagunagoa da bere anglosaxoniar hitzarekin, “e-mail”. Eta bere ikurrik ospetsuena @ da, a bildua, ingelesez “at” hitzetik datorrena.

Posta protokoloak edo zerbitzuak

Posta elektronikorako protokolo izenak, ezagunak egingo dira noizbait posta elektronikoa irakurtzeko eta idazteko aplikazio batean, bere kontua konfiguratu behar izan duen erabiltzailearentzat. Izan ere, konfiguratzerakoan, galdetu ohi da ea IMAP edo POP3 kontua konfiguratuko dugun eta POP3 sarrera zerbitzaria edo SMTP irteera zerbitzaria bezalako kontzeptuak agertzen dira.

SMTP irteera zerbitzaria

SMTP da irteera zerbitzaria, alegia, posta elektronikoak bidaltzeko erabiltzen den protokoloa edo zerbitzua. Bere izena, Simple Mail Transfer Protocol hitzetatik dator, posta transferentzia protokolo sinplea, alegia. Normalean, protokolo honek 25 ataka erabili ohi du zerbitzarian.

Beste noizbait ere ataka logikoa zer den azaldu da Zibergelan. Baina, nolabait esateko, honek esan nahi du zerbitzari batean zerbitzu ezberdinak ostatzen badira, web, posta elektronikoa edo ftp, esaterako, bakoitzak erabiltzen duela ataka zenbaki bat. Ataka hauek 1024 zenbakira arte zehaztuta daude eta ezagunak dira, aldatu ahal badira ere zerbitzaria konfiguratzerakoan. Hala bada, honelako zerbitzu batera konektatu nahi denean, konektatzen den aplikazioak, helbidea eta ataka zehaztu behar du, ez soilik helbidea. Hau erabiltzailearentzat nahiko gardena da, aplikazioek egiten dutelako eta erabiltzaileak ez du jakiten zein portutara konektatzen ari den. Baina behin edo behin, portu hau zehaztuta dagoena ez bada, erabiltzaileak idatzi behar du.

POP3 sarrera zerbitzaria

POP3 da sarrera zerbitzaria, alegia, posta elektronikoak jasotzeko erabiltzen den protokoloa edo zerbitzua. Zerbitzu honek 110 ataka erabiltzen du eta bere izena Post Office Protocol hitzetatik dator, posta bulego protokoloa, alegia.

IMAP

IMAP, Internet Message Access Protocol hitzen akronimoa da eta 143 ataka erabiltzen du. Protokolo honek ahalbidetzen du jasotako posta elektronikoa kudeatzea zerbitzaritik, zuzenean. Hau da, jasotako posta karpetaka antolatzea edo irakurrita bezala markatzea ahalbidetzen du, baina ez norberaren ordenagailuan, baizik eta zerbitzarian. Honek ekartzen duen abantaila mugikortasuna da. IMAP posta kontu bat konfiguratu daiteke hainbat ordenagailutan, etxeko ordenagailuan, ordenagailu eramangarrian, bulegoko ordenagailuan. Eta bakoitzean egindako aldaketak, ez direnez lokalki egiten, zerbitzarian baizik, beste ordenagailu batean, posta kontu hori erabiliz gero, beste ordenagailuetan egindako aldaketak ere ikusiko dira, zerbitzaritik irakurtzen direlako. Beraz, oso egokia da, mugikortasun handia behar duten erabiltzaileentzat. Are gehiago, erakunde edo elkarte baten posta kontua bada, elkarte edo erakundeko pertsona ezberdinak ere sartu ahal dira ordenagailu ezberdinetatik. Orduan mezu bat, batek irakurtzen badu, edo erantzuten badu edo karpeta batean sailkatzen badu, besteek ikusiko dituzte aldaketa horiek guztiak.

Posta zerbitzu doakoak

Badaude hainbat gune posta kontu doakoak eskaintzen dituztenak, oso ezagunak badira ere, hemen aipatuko dira horietariko batzuk.

Microsoften posta zerbitzu doakoa Hotmail du izena eta webgune honetan eskuratu daiteke: http://www.hotmail.com. Honek webmail baino ez du eskaintzen, berez, ez du eskaintzen POP3, SMTP ez IMAP mahaigaineko aplikazio batean konfiguratzeko aukera. Norberaren postontzirako espazioa handitzen joaten da denbora pasa ahala.

Googleren GMail, http://mail.google.com/, hau euskaraz dago; Webmail zerbitzua eskaintzeaz gain, POP3 eta SMTP protokoloak zein IMAP konfiguratzea ahalbidetzen du mahaigaineko aplikazio batean. Norberak duen postontziaren espazioa handitzen doa denbora pasa ahala.

Euskalerria.org, http://www.euskalerria.org, euskara hutsez eskaintzen dira posta elektroniko kontu doakoak eta webmail eskaintzeaz gain POP3 eta SMTP konfiguratzea baimentzen du mahaigaineko aplikazio batetik.

Beste batzuk ere badaude, esaterako: Yahoo, http://mail.yahoo.com edo GMX, http://gmx.com/.

Kaspersky ziurtasun enpresa ezagunak iragarri du ABEn patente bat lortu duela malwarearen kontrako irtenbide bat garatzeko. Karsperskyren hardware irtenbidea sistema eragiletik kanpo lan egingo luke, CPU eta biltegiratze euskarriaren artean.

Irtenbide hau automatikoki eguneratuko litzateke, birusak eta beren sinadurak kudeatzeko datu base propioak izango lituzke. Era independente batean edo aplikazio batekin batera lan egin ahal izango luke. Bere xedea da malwarearen inguruko jakinarazpenak eta informazioa eman eta malwarea kontrolatzea eta detektatzea.

Irtenbide honek prozesagailu eta RAM memoria propio bat erabiliko luke, beraz, ez lituzke sistemaren baliabideak erabiliko eta beraz, ordenagailuaren eraginkortasunean ez luke efekturik edukiko.

Kasperskyren albistea: http://www.kaspersky.com/news?id=207576021

Jakina den bezala, zergati askorengatik ordenagailuan gordetzen diren datuak galdu daitezke. Datu horiek gordetzen dituen euskarria hondatu daiteke edo arazo elektrikoren bat egon daiteke, nahigabe zerbait ezabatu ahal da, malwarearen batek kalteak eragin ahal ditu, eta abar. Kontuan hartzen badugu, gero eta gehiago, ordenagailuak eta bertan gordetzen diren datuak, bakoitzaren bizitza pertsonala zein profesionalaren zati handi bat bilakatzen joan direla, datu horiek galtzea betiko, ezbehar itzela izan daiteke.

Segurtasun kopiak egiteko era errazak

Segurtasun kopiak egiteko, hainbat era daude. Batzuek, ezagupen teknikoez gainera, baliabide eta aplikazio konplexuak eskatzen dituzte. Beste batzuk, ordea, edozein erabiltzaileren eskuan daude, diru asko gastatu gabe, eta segurtasun kopiak egiteko aplikazio konplexuak erabiltzen ikasi behar gabe. Hori bai, azken hauek, askotan ez dira besteak bezain eraginkorrak edo automatikoak, baina kasu batzuetan, norbanakoentzat edo enpresa txiki baten datuak babesteko nahikoak dira.

Segurtasun kopiak egiteko oso era erraza USB memoria batean (pendrive izenekoak) edo USB kanpoko disko gogor batean eskuz nahi diren karpetak eta fitxategiak kopiatzea da. Esan bezala, ez da automatikoena eta erosoena, ezta ere eraginkorrena, baina dagoeneko edonor erabiltzen has daiteke, aplikazio berriak instalatzen eta ikasten hasi gabe. Gainera, diziplina eskatzen du, noizbehinka kopia horiek erregularki egiteko. Bestetik, komenigarria da egun ezberdinetako kopiak gordetzea, horretarako karpeta ezberdinak sor daitezke USB memorian edo USB disko gogorrean eta izenean data jarri. USB memoriei dagokienez, 4 GB eta 32 GB-eko tartean aurkitu ahal dira. Beraz, horrelako gailu batean segurtasun kopia gorde nahi izanez gero, eta gainera data ezberdinetako kopiak, kontutan hartu behar da gorde nahi dena tamaina txikiagokoa izan behar dela. Bestela, USB kanpoko disko gogorra erabili beharko da.

Honekin lotuta, Zibergela atalean 2009ko ekainean argitaratu zen artikulu bat aipatu daiteke http://baleike.com/blogak/zibergela/2009/06/10/segurtasun-kopia-pendrive-batean/ , artikulu horretan ScanDisk konpainiaren produktu bati buruz hitz egiten zen. USB memoria bat segurtasun kopiak egiteko bereziki sortuta, hau da produktuaren webgunea: http://www.sandisk.com/products/usb-flash-drives/sandisk-ultra-backup-usb-flash-drive.

Euskarriak

Aurreko kasuan aipatu dugun bezala, USB memoriak erabili daitezke kopiak egiteko edo behar besteko lekua ez badaukate, USB kanpoko disko gogorrak, edo ordenagailuan dagoen disko gogor edo partizio bat.

DVDak ere erabili ahal dira eta noizbehinka datuak gorde daitezke DVD batean eta horrela DVD bakoitzak data zehatz bateko kopia izango du. Nahi izanez gero, berridatzi ahal diren DVDak ere erabili ahal dira eta horrela, kopia bat baino gehiago egin ahal izango da DVD bakoitzean, aurreko kopiak ordezkatuta.

Enpresa batzuetan zintak ere erabiltzen dira, baina ez da kasu arrunta etxe batean edo enpresa txiki batean.

Eta beste euskarri batzuk ere erabili ahal dira, BluRay, esaterako, edo urrutiko zerbitzari edo webgune batean Interneten bitartez.

Segurtasun kopia osoak, inkrementalak edo diferentzialak

Segurtasun kopiak egiterakoan, zerbitzu hori eskaintzen duen aplikazio bat erabiliz gero, galdetuko du nola egin nahi den kopia, kopia osoa, inkrementala ala diferentziala. Kopia osoa da kopia egiten den egun bakoitzean, nahi diren datu guztiak kopiatzen direla aukeratu den euskarrian. Inkrementalaren kasuan, lehenengo kopia, osoa egiten da, eta gero kopiaz kopia, soilik gordetzen dira aldatu diren edukiak eta eduki berriak, aurreko kopiatik. Beraz, kopia bakoitzeko soilik gordetzen dira euskarrian aurreko kopiarekiko aldaketak. Honen abantaila da leku gutxiago okupatzen dutela segurtasun kopiek, eta azkarrago egiten direla, kopia osoak baino. Desabantaila da kopia zehatz bat berreskuratzeko, hasierako kopia osoa eta kopia inkremental guztiak berreskuratu nahi den kopiara arte beharrezkoak direla. Kopia diferentzialaren kasuan, kopiatzen da hasierako segurtasun kopia oso bat, eta gero, kopia bakoitzeko, gordetzen da kopia osoarekiko aldaketak, aldatutako datuak eta berriak. Ez aurreko kopiarekiko inkrementalaren kasuan bezala, baizik eta, kopia osoarekiko aldaketak. Beraz, berreskuratzeko behar da kopia osoa eta berreskuratu nahi den kopia diferentziala. Eta kasu honetan ere, lehenengo adibidean baino leku gutxiago okupatuko du eta azkarrago egingo da.

Segurtasun kopiak egiteko aplikazioak

Segurtasun kopiak egiteko aplikazioren bat erabili nahi bada, Bacula http://www.bacula.org oso aukera ona da, software librea, doakoa eta oso ezaguna da. Gainera, MS Windows zein GNU/Linux sistemetan erabili daiteke. Ubuntu eta GNU/Linux sistemetan Synaptic-etik ere instalatu daiteke.

Areca http://www.areca-backup.org ere izan daiteke beste aukera bat, Javaz garatuta dago eta beraz, plataforma anitza da, MS Windows, GNU/Linux edo Mac Os X sistemetan ibiltzen da. Hau ere software librea eta doakoa da.

Irudiak eta argazkiak aldatzeko Photoshop aplikazio ezagunak 20 urte bete ditu dagoeneko. Photoshop 1990 saltzen hasi zen Adoberen eskutik. Bere historiaren 20 urte hauetan bilakaera izugarria izan du Photoshopek. Hasiera batean, ia soilik irudiak ikusteko gai zen eta pixkanaka-pixkanaka bertsio berri bakoitzean joan dira gehitzen funtzionalitate izugarriagoak eta benetan teknologikoki aurreratuak.

Horrela joan da lortzen gun duen erabiltzaile kopurua, 10 milioi erabiltzaile baino gehiago mundu osoan, alegia. Nazioartekoki blog askotan gogoratu da urteurren hau, beraz, euskarazko informatika txoko honetan ere aipatu behar zen.

Albistearen erreferentzia batzuk ingelesez: http://www.webdesignerdepot.com/2010/02/20-years-of-adobe-photoshop/, http://www.petapixel.com/2010/02/19/happy-20th-birthday-photoshop/, http://lifehacker.com/5475857/happy-20th-birthday-photoshop-our-most-popular-ps-tips-and-tricks

Buzz-en bitartez, Google beste saiakera bat egiten ari da Internet sozialaren trena hartzeko. Googleren dema, micorblogging omen da kasu honetan, zeren eta zerbitzu honen bitartez, egoerak eta iruzkiank jarraitzaileekin partekatu daitezkeelako. Loturak eta argazkiak ere txertatu daitezke iruzkinetan, eta era berean erabiltzaileen bidalketetan iruzkinak ere egin daitezke.

Buzz GMailetik irakur daiteke, hara heltzen dira jarraitutako erabiltzaileen bidalketak eta bakoitzaren bidalketeen gainean egindako iruzkinak. Beste zerbitzuekin ere integratuta dago, Google Readerrekin, esaterako, horrela erraza da partekatzea Google Readerren irakurritako artikulu bat.

Androind eta iPhone sakelako telefonoetarako ere eskuragarri dago: http://buzz.google.com helbidean.

http://www.google.com/buzz

Arazo batzuk suertatu omen dira bateriarekin Windows 7 duten protatil batzuetan. Interneteko foroetan MS Windows 7 duten erabiltzaile batzuen kexak agertu dira beren portatilen bateriak direla eta. Batzuek nabaritu dute MS Windows 7rekin baino gutxiago irauten duela beren bateriak eta beste batzuek erabat erabiltezina dute bateria.

Ez omen da erabat segurua, arazoa MS Windows 7rena izatea. Hala ere, Microsoft entitatean aztertzen ari dira arazo hauek. Nazioarteko konpaniaren arabera, ordenagailuen firmwarearekiko bateraezintasunean egon liteke arazoa. Firmware hau da arduraduna jakinarazteko bateriaren kargaren amaiera.

Microsoftetik arazo honi erantzun diote aitxaki ezberdinekin. Hemen ikus daiteke erantzuna: http://blogs.msdn.com/e7/archive/2010/02/08/windows-7-battery-notification-messages.aspx

http://www.computerworld.com/s/article/9151098/Microsoft_probes_Windows_7_battery_problems?taxonomyId=125

Nolabait, bere garaian, irratiari gertatu zitzaion bezala telebistarekin, gaur egun, telebistari lehiakide sendoa atera zaio, Internet, alegia. Eta ez soilik jada, erabiltzaileek, bereziki gazteek, denbora dezente ematen dutelako Internetek eskaintzen duen informazioa ikusten edo komunikatzeko eskaintzen dituen tresnak erabiltzen. Baizik eta Interneten bitartez, era interaktibo batean eta publizitate etenik gabe, bideoak ikusi eta kudeatu ahal direlako. Youtube izan zen zerbitzu hori eskaini zuen lehenengoetariko webgunea eta ezagunenetarikoa da, baina, egun aukera zabala da.

Youtube

Esan bezala, Youtube izan da aitzindaria zerbitzu honi dagokionez eta oso ezaguna da. Bere helbidea hau da: http://www.youtube.com. Jakina den bezala, Googlek zerbitzua erosi zien sortzaileei. Oso era erraz batean bideoak igo eta kudeatu daitezke, igotako bideoak, flash erreproduzitzaile baten bitartez erakusten dira nabigatzailean, webgunetik bertatik, bideoa jaitsi behar gabe. Bideoetarako loturak jar daitezke norbanakoen zein entitateen webgune eta blogetan. Halaber, bideoak erreproduzitzailearekin txertatu daitezke webguneetan. Beraz, webgunearen jabeak hautatutako bideoak ikus daitezke bere webgunetik bertatik, Youtubera joan gabe. Bestetik, webgune garatzaileentzat APIa deritzon zerbitzua ere eskaintzen du. APIa da garatzaileen eskura jartzen diren metodo, funtzio edo programaziorako funtzionalitate ezberdinen multzoa, nork bere webgunetik Youtuberekin komunikatzeko.

Youtuben bideoak aurkitu daitezke bideoen deskribapenean eta etiketetan jartzen denaren arabera, gainera, Googlek erosi zuenetik, Googleren emaitzen artean ere Youtuberen emaitzak txertatzen dira.

Youtuberen erreproduzitzailea, oso erraza da, funtzio eta tekla gutxirekin. Bideoak igotzeko mugei dagokienez, 2 GB eta 10 minutu baino txikiagoak izan behar dira. Hala ere, handiagoak izanez gero, erabiltzaileek erabiltzen duten trukua da bideoa zatitan igotzea eta zati bakoitzari tituluaz gain, zenbaki bat jarri, ordena zehazteko. Kalitatearen aldetik, bideoak 320×240 eta 480×360 bereizmenekin grabatzen dira eta orain dela gutxi, Youtube, HD bideoekin probatzen hasi da.

Google Video

Google Video Youtube antzeko zerbitzu bezala jaio zen. Baina Youtube erosi ostean, Interneteko bideo bilatzaile bilakatzen joan da pixkanaka-pixkanaka, eta bideoak igotzeko eta kudeatzeko plataforma bezala Youtubera migratzen joan da. Hala, bada, Google Video-tik hainbat on-line bideo plataformatan bilatu daitezke bideoak, testua idatzita. Gainera, aurkitutako bideo batzuk Google Videotik bertatik ikustea ahalbidetzen du, beste batzuk ikusteko, beren jatorrizko webguneetara jo behar da. Hau da bere webgunea: http://video.google.es/

Euskaltube

Euskaltube da euskarazko plataforma bat, bideoak eta audioak kudeatzeko eta on-line ikusi edo entzun ahal izateko. 2007ko irailean sortu zen eta hau da web gunearen helbidea: http://euskaltube.com. Webgunea euskara hutsez izan arren, bideoen edukiak beste hizkuntza batzuetan, gazteleraz edo frantsesez bezala, aurkitu ahal dira. Gainera, bideoak atalka sailkatu daitezke eta audiotan zein bideoetan etiketak edo tagak jarri ahal dira bestelako datuekin batera, etiketen bitartez aurkitu ahal izateko. Beste zerbitzuetan bezala, bideoak edo audioak igotzeko, izena eman behar da webgunean. Erabiltzaile bakoitzak igo ahal du bere logoa edo argazkia bideoen datuen artean agertzeko.

Artikulu hau idatzi den momentuan, ia 5000 bideo dauzka Euskaltubek.

Blip.TV

Oso leku jatorra da bideoak igotzeko eta ikusteko. Ez daude Youtuben besteko mugak bideoak igotzeko orduan denboraren aldetik. Hainbat eratan igo daitezke bideoak, web ingurunean, mahaigaineko aplikazioaren bitartez, Mac Os X, GNU/Linux eta Microsoft sistemeetatik edo FTPren bitartez. Gainera, bideoak on-line ikusteaz gain jaitsi daitezke formatu ezberdientan. Audioak ere kudeatu daitezke gune honetatik. Norberaren webgunean, audio zein bideoak erreproduzitzailearekin txertatzea ahalbidetzen du. Hau da webgunearen helbidea: http://blip.tv

Telebista on-line zuzenean

Lievstream bezalako webguneetan, telebista on-line zuzenean sortzea ahalbidetzen dute oso baliabide ahulekin, webcam edo mugikor baten bitartez, alegia. Kanal ezberdinak sor daitezke eta kanal bakoitzean on-line telebista kudeatu daiteke. Hau da proiektuaren webgunea: http://www.livestream.com

Acoolsoft PPT to Video da baliabide bat Power Point Aurkezpenak bideo bihurtzea era erraz batean ahalbidetzen duena.

Ordainpeko bertsio ezberdinak daude. Acoolsoft PPT to Video Pro, 49,95 $ balio du, Acoolsoft PPT to DVD bertsioak, 59,95 dolar balio du, Acoolsoft PPT to DVD Pro 79,85 dolarretan eros daiteke eta Acoolsoft PPT to flash bertsioak 39,95 $ balio du. Kasu honetan, Power Point aurkezpenak flash filma bihurtzen ditu.

Hala ere, doako bertsio bat jaitsi eta instalatu daiteke, horretarako Downloads atalean Free trials azpiatalera joan beharko da. Hor agertuko da Acoolsoft PPT to Video Free deskargatzeko aukera epe-mugarik gabe. Beste bertsioen probazko fitxategiak deskargatzea ere posiblea da, baina epe-muga batekin kasu hauetan.

Webgunea: http://www.acoolsoft.com

Malenkoniatsuek, Windows 3.1 sistema eragilea on-line erabiltzeko aukera daukate jada. Horretarako http://www.michaelv.org/ joan beharko dira.

Hor, garaiko sistema eragilean zetozen hainbat aplikazio eta aukera erabil daitezke: MS-DOS prompta kontsolan komandoak exekutatzeko, kalkulagailua, ohar bloka, media player, irudi ikustatzailea, Dragamina, Internet nabigatzailea, etab. Sistemaren konfigurazio batzuk ere aldatu daitezke.

Web aplikazioa AJAX eta PHP-ren bitartez garatuta dago eta fitxategi sistema SQL-ren bitartez gordetzen da eta dinamikoa da. Nahiko lan txukuna da, shell-ean komando asko ez ibili arren oraindik.

Erabiltzeko, Mozilla Firefox 3 edo MS Internet Explorer 7 edo 8 gomendatzen da, nahiz eta MS Internet Explorer 6n ere ikusi ahal den. Eta 1024×768 baino handiagoko bereizmena gomendatzen da.

Samba, sare lokal batean, GNU/Linux sistemetan baliabide informatikoak partekatzeko sistema da. Sambaren bitartez, baliabide horiek, beste ordenagailuetan eskuragarri egongo lirateke. Gainera, ordenagailu horiek GNU/Linux, MS Windows edo Mac Os X sistema eragilea edukita, iritsi ahal izango dira era erraz batean baliabide horietara. Alegia, GNU/Linux duen ordenagailu batetik, karpetak, inprimagailuak eta bestelako baliabideak partekatu ahal dira sare lokalean beste ordenagailu batzuetatik eskuratu ahal izateko nahiz eta sistema eragile ezberdinak eduki.

Samba martxan jartzeko urratsak

Samba instalatzeko, “samba” izeneko paketea instalatzeko aukeratu beharko da. Horretarako Synaptic pakete kudeatzailea erabil daiteke, edo antzekoa den besteren bat. Bestela, proiektuaren webgunean, dokumentazio osoa eta aplikazioa jaisteko aukera dago. Hau da proiekturen webgunea: http://www.samba.org/

Behin samba instalatuta, erabiltzaileak sortu beharko dira. Erabiltzaileak sortzeko, kontsola zabaldu behar da eta bertan “sudo smbpasswd -a erabiltzailearen_izena” idatzi behar da, non “erabiltzailearen_izena”, samban sartu nahi dugun erabiltzailearen izena izan behar den. Samban gehitzen diren erabiltzaileak, sistemaren erabiltzaileak ere izan behar dira, alegia, ezin da sortu erabiltzailerik Samban, sisteman ez badago jada.

Samba konfiguratzeko fitxategia

Samba zerbitzaria konfiguratzeko fitxategia “/etc/samba karpetan dago eta smb.conf” du izena. Beraz, fitxategi hau aldatzeko, “sudo gedit /etc/samba/smb.conf” komandoa erabili ahal da, orduan, testu editore bat irekiko da “smb.con” fitxategiaren edukiarekin aldatu ahal izateko. Honen harira bi ohar. Alde batetik, hemen proposatzen den komandoa, “gedit” editorea, zabaltzen du. Editore hau GNome bezalako ingurune grafikoek ekartzen dute instalatuta, Ubuntu, esaterako. Baina, beste editore bat zabaldu nahi izanez gero, “gedit” izenaren ordez, nahi den editorea jar daiteke. “Vim” edo “vi” kontsolan editatzeko edo “kedit” KDE ingurune grafikoetan, Kubuntu-ren kasuan bezala. Bestetik, komenigarria da, fitxategia hau aldatu aurretik, fitxategiaren ziurtasun kopia bat egitea. Honela, aldaketa horretan zerbait apurtzen bada, berreskuratu ahal izango da jatorrizko fitxategia. Horretarako “sudo cp /etc/samba/smb.conf /etc/samba/smb.conf.back” komandoa erabili ahal da.

Behin smb.conf zabalduta, fitxategi horretan ezinbestekoa da aldatzea lantaldea “workgroup” jartzen duen lerroan. Hala, bada, non workgroup = workgroup jartzen duen, workgroup = lantaldea jarri beharko da, “lantaldea” izanda bulegoan edo etxean dauden ordenagailuen lantaldea edo domeinua. Komenigarria da, sarean dauden ordenagailu guztiak lantalde edo domeinu berean sartzea.

Fitxategi honetan konfiguratu beharko den hurrengoa da partekatu nahi diren baliabideak, karpetak bezala edo inprimagailuak. Horretarako, “smb.conf” fitxategian, “#” ikurraren bitartez komentatuta etortzen dira adibide batzuk, beraz, nahi den adibidea hartu eta kopiatu ahal da, “#” ikurra kenduta, komentarioa izan ez dadin eta eragina edukitzeko.

Hori guztia eginda, samba zerbitzua abiarazi beharko da. Ubuntu bezalako Debian banaketetan, “sudo /etc/init.d/samba restart” eta enter teklari sakatu egin ahal da terminalean. Bestela, ordenagailua berrabiarazi ahal da.

Samba konfiguratzeko era grafikoak

Aurrekoa irakurrita, komandoei oso ohituta ez egonez gero, beldurgarria suertatu daiteke sambaren konfigurazioa. Baina, mahaigaineko aplikazioak daude, konfigurazio fitxategiak ukitu gabe samba konfiguratzen laguntzen dutenak. Gadmin-Samba, esaterako, aplikazio hau konfiguratzeko “gadmin-samba” paketearen izena idatzi beharko da Synaptic bezalako pakete kudeatzaile batean edo Ubuntu Software-Biltegian.

Windowsetik nola atzitu

MS Windows sistemetatik iristeko partekatutako baliabideetara, “Nire sareko lekuak”-en, “Sare osoa” eta “Microsoft Windowsen Sarea” atalera joan behar da eta hor agertuko da lantaldearen izena, bertan klikatu eta ordenagailuaren izena agertuko da, eta barnean partekatutako karpetak.

GNU/Linux sistemetatik nola atzitu

Beste GNU/Linux batetik, sambaren bitartez partekatutako baliabideetara iristeko, fitxategi arakatzailean “smb://zerbitzariaren_izena” idatzi ahal da helbide barran, “zerbitzariaren_izena” ordezkatuta, samba dagoen ordenagailuaren izenarekin. Bestela, “Sarea” aukeran agertuko da ordenagailua eta bestela, “Windows sarea” agertzen den aukeran klik egin beharko da eta hor lantaldearen izenari sakatu. Ostean, agertuko da ordenagailuaren izena eta hor partekatutako baliabideak.

Mac Os X sistemetatik nola atzitu

Finderren, “Sarea” aukeran klikatuta, lantaldearen izena agertuko da eta bertan klikatuta, nahi den karpeta konpartitutara konektatzeko aukera agertuko da.

Autodesk enpresak AutoCAD marrazki aplikazioa hodeira eramatea erabaki du. Beraz ingeniaritza eta arkitektura marrazkiak egiteko aplikazioa hemen dago eskuragai dagoeneko: http://butterfly.autodesk.com. Butterfly izena du Autodesk enpresaren on-line proiektuak. Ez da mahaigaineko aplikazioa bezain sendoa, baina, egia esan, oso ongi dago.

Flash-ez garatuta dago aplikazioa eta edozein nabigatzailetatik, flash gaituta eta Internet konexio batekin, eskuragarri dago, beraz. Honek ekartzen duen abantailetariko bat da sistema eragile ezberdinetan erabili ahal dela. Horrenbestez, MS Windows, GNU/Linux edo Mac Os X sistemetatik erabili ahal izango da.

Autocad fitxategiak gorde eta ireki daitezke, baina horretarako erabiltzaileak izena eman behar du webgunean. Izena emateko, posta elektronikoa, izena, abizenak eta pasahitza eskatzen da. Gainera, lizentzia ere onartu behar da eta proiektuaren posta zerrendan ere izena emateko aukera dago.

Kalean dago jada Fennec, Firefox nabigatzailearen bertsioa sakelako telefonoetarako. Beraz, posiblea da jada nabigatzaile hau erabiltzea ordenagailuetan zein telefono mugikorretan. Nokia N 900 izan da ekartzen duen lehenengoa, baina laster batean, ziur-asko beste hainbat telefono mugikor batuko zaizkio.

Mugikorretarako nabigatzaile honi, Firefoxi bezala, gehigarriak gehitu ahal zaizkio, aparteko funtzionalitateak ahalbidetzeko. Momentuz, 40 gehigarri baino gehiago daude prestatuta jada Firefox nabigatzailearen bertsio mugikorrean ibili ahal izateko.

Hona hemen Mozillaren informazioa: http://blog.mozilla.com/blog/2010/01/29/firefox-for-maemo-now-available/ eta proiektuaren webgunea: http://www.mozilla.org/projects/fennec/1.0a1/releasenotes/

Buru-mapak, ideiak edo atazak, eta haien arteko menpekotasunak edo loturak adierazteko diagramak edo eskemak dira. Era honetan, di-da batean, idei edo ataza horien egitura ikusi ahal da eta, ikasketa zein erabakiak hartzea errazten da.

Beste era batean esanda, buru-mapak, oharrak edo apunteak hartzeko era grafiko bat dira. Ohar horiek, gainera, nahastu ahal dira kolore eta ikurrekin edo irudiekin.

Eskema edo diagrama hauek oso erabilgarriak dira beraz, ikasketa prozesurako, enpresa baten zuzendaritzarako edo edozein batzar edo proiektu baten informazioa errazteko eta antolatzeko. Hala ere, ordenagailuaren bitartez sortzea MS Word edo Open Office Writer bezalako testu prozesagailu arrunt batekin, oso lan neketsua eta latza izango litzateke. Baina, zorionez, aplikazio anitz daude, buru mapa hauek sortzeko era erraz eta azkarrean.

Freemind

Aplikazio hau javaz garatuta dago eta beraz, plataforma anitza da, instalatu nahi den plataforman java instalatuta eskatzen du, hori bai. Baina, ordenagailu gehienetan egon daiteke instalatuta, beste aplikazio batzuek edo web aplikazioren batek horrela eskatzen dutelako. Freemind instalatzea oso erraza da. Gainera, Ubuntu-n eta Debian oinarritutako GNU/Linux banaketetan, pakete bezala dator, pakete biltegitik instalatzeko. Proiektuaren webgunean, http://freemind.sourceforge.net, hainbat sistema eragiletarako instalatzaileak daude deskargatzeko, eta aplikazioaren dokumentazioa zein pantaila-argazkiak ikus daitezke, aplikazioaren erabileraren ideia egin ahal izateko.

Aplikazio honek zuhaitz edo eskema ezberdinak sortzeko aukera ematen du eta bertan txertatzea testua, irudiak edo aplikazioak ekartzen dituen hainbat ikono. Bestetik, adar ezberdinak hodei bezala bereizi ahal dira. Halaber, loturak eta elementu ezberdinen koloreak, formak eta ezaugarriak ere zehaztu ahal dira.

Horrez gain, flash eta java appletak daude txertatu ahal izateko buru-mapak webgune batean.

Beste aukera libre batzuk: VYM – View Your Mind eta VUE – Visual Understanding Environment

VYM da beste aplikazio bat buru-mapak egiteko, azken hau ere plataforma anitza eta software librea da. Hemen deskargatu daiteke GNU/Linux sistemetarako: http://www.insilmaril.de/vym/. MS Windows sistemetarako, webgune honetan http://www.kriener.de/?q=node/13 dago informazioa eta instalatzailea jaisteko aukera. Mac Os X sistemetan webgune honetatik http://mac.softpedia.com/get/Utilities/View-Your-Mind.shtml jaitsi eta instala daiteke.

Ubuntu eta Debian oinarritutako GNU/Linux banaketetan, pakete biltegitik deskargatu eta instalatu daiteke.

Halaber, VUE, plataforma anitza da, alegia, MS Windows, GNU/Linux eta Mac Os X sistemetan erabil daiteke. Esan daiteke, aplikazio hau besteak baino grafikoagoa dela eta oso bideratuta argazkiak txertatzeko eskemetan. Hau da proiektuaren web gunea: http://vue.tufts.edu/

Buru-mapak sortzeko aplikazio pribatuak

Buru-mapak sortzeko, hainbat aplikazio pribatu daude, kasu hauetan, lizentzia itxia da eta ordainpekoak dira. IMindMap, Inspiration edo MindManager dira adibide batzuk, hauek dira aplikazio hauen web guneak hurrenez hurren: http://www.imindmap.com/, http://www.inspiration.com/, http://www.mindjet.com/. Kasu hauek, MS Windows zein Mac Os X sistemetarako daukate prestatuta aplikazioa, iMindMap-en kasuan, GNU/Linux sistemetarako ere balio du.

Testutik buru-mapara

Text 2 Mind Map da web aplikazio bat, testu tabulatua buru-mapa bihurtzen duena eta irudi formatuan deskargatu daitekeena. Oso erabilerraza da, helbide honetan probatu daiteke: http://www.text2mindmap.com/. Buru-mapa, pantaila osoan ikustea ahalbidetzen du. Mind-mapa sortzeko, ezkerrean dago testu eremu bat non eskema bat idatz daiteke zerrenda tabulatu bezala. Zerrenda horretatik, “Convert to Mind Map” botoiari klikatuta, buru-mapa sortzen da, irudi moduan gorde daitekeena. Gainera, buru-maparen ezaugarri batzuk konfiguratzea ere posiblea da, koloreak, letra mota edo lerroen lodiera, esaterako.

Buru-mapak on-line

Badaude on-line aplikazio batzuek buru-mapak egitea ahalbidetzen dutenak, gainera, hauen abantailetariko bat da elkarlanean garatu daitezkeela. Mindmeister da adibide bat: https://www.mindmeister.com.

TestDisk kode irekiko aplikazio bat da, doakoa eta MS DOS, MS Windows, GNU/Linux eta Mac Os X sistemetan dabilena, besteak beste. Aplikazio hau partizioak analizatzen ditu eta galdutako datuak berreskuratzeko gauza da, NTFS, FAT eta EXT motatako partizioetan. Ezabatutako partizioak ere berreskuratzeko gai da.

Ez du ingurune grafikorik eta terminalean edo komando interpretean egikaritu behar da. Hala ere, ez da instalatu behar, deskargatu eta exekutatzearekin nahikoa da erabiltzeko.

TetDisk-ekin batera PhotoRec ere etorri ohi da, aplikazio hau oso ona da multimedia edukiak eta fitxategi konprimituak berreskuratzeko

http://www.cgsecurity.org/wiki/TestDisk

Eskuragarri dago jada Firefox nabigatzailearen bertsio berria, Firefox 3.6, alegia. Ekartzen dituen berritasunen artean, azkartasuna nabarmentzen da. Garatzaileek %20an azkartu dela ziurtatzen dute. Nabigatzailearen barneko arkitektura ere hobetu egin omen da, egunerokotasunaren erabilpena optimizatzeko.

Beste berrikuntzen artean, JavaScript bertsioa ere hobetu eta azkartu da. Laster-marken kudeaketan ere hobekuntzak egon dira eta helbide-barran ere emaitzak arinago aurkezten dira.

Bestetik, «Pertsonak» funtzionalitate berria gehitu dute, honen bitartez, nabigatzailearen itxura alda daiteke, gainera, lehen ez bezala, nabigatzailea berrabiarazi gabe. Dagoeneko, 35.000 gai baino gehiago daude itxura ezartzeko nabigatzaileari. Era hobeago batean atzemango ditu eguneratzeke dauden pluginak eta integrazio handiagoa HTML5 bideo eta audioekin.

Garatzaileentzako aldakuntzak ere ekartzen ditu arrastatu eta jaregiterako APIa edo CSS degradatuak bezala.

http://www.mozilla-europe.org/eu/firefox/

Egun, pixkanaka-pixkanaka, ordenagailu batekin lan egiteko joera, lokaletik, hodeira bilakatzen doa. Alegia, gero eta gehiago erabiltzen diren aplikazioak, edukiak edo dokumentuak, Interneten daude, PC batean egon beharrean. Honek, mugikortasuna eta  berehalako erabilgarritasuna ematen du. Alde batetik, etxeko ordenagailutik, bulegoko ordenagailutik, ordenagailu eramangarritik, netbooketik, edo sakelako telefonoak bezalako gailuetatik, dokumentu, informazio edo askotan aplikazio bat eskuragarri eduki ahal du erabiltzaileak. Horretarako, Internet konexio bat baino ez da beharrezkoa. Dokumentu edo fitxategi ezberdinak, leku ezberdinetatik eta momentu ezberdinetan eskuragarri eduki eta landu ahal izatea ekartzen du honek. Eta batzuetan, beste erabiltzaile batzuekin partekatzea ere posiblea da, soilik irakurtzeko edo, idazteko baimenarekin, pertsona ezberdinen artean osatzeko.

Hala, bada, Google docs, oso baliabide jatorra da horretarako. Erabili ahal izateko, Google erabiltzaile eta pasahitza edukitzea eta http://docs.google.com helbidea Internet nabigatzailean idaztea besterik ez da behar. Google docs oraindik ez dago euskaratuta.

Dokumentuak edo idazkiak lantzea

Informazio mota ezberdinak kudeatzea ahalbidetzen du Google docs baliabideak. Dokumetuak edo idazkiak da haietariko bat. Dokumentu bat sortzeko, “Sortu berria” eta agertzen den menuan “Dokumentua” aukerari sakatu behar zaio. Hori eginda, on-line testu prozesagailua zabalduko da, MS Word edo Open Office Writer baino xumeagoa, baina, nahiko osatua, testu formateatuak sortzeko.

Behin dokumentua sortuta hainbat aukera eskaintzen ditu Google docs-ek: aldaketa historikoa ikustea; izena aldatzea; kopia bat sortzea; HTML, Open Office, PDF, RTF, MS Word edo testu bezala deskargatzea; inprimatzea. Hauek guztiak “Fitxategia” aukeretatik egin ahal dira.

Testua HTML eta CSS bezala ere editatu daiteke eta dokumentu orrialde edo web orrialde bezala ikus daiteke idazkia. Bestetik, marrazteko baliabide bat ere badu eta marrazkiak txerta daitezke honen bitartez. Halaber, loturak, irudiak, karaktere bereziak, taulak, iradokizunak, oharrak edo orrialde jauziak txertatu daitezke. Era berean, goiburukoa eta orri-oina ere jarri eta editatu ahal da.

Beste hizkuntza batzuetara ere itzul daiteke dokumentua eta ortografia zuzentzailea du, idazten den bitartean ortografia egiaztatzen joaten da. Aukera hauetan, hala ere, euskara ez dago eskuragarri. Hitzak, karaktereak eta esaldiak ere zenbatzen ditu eta beste datu estatistikoak ere ematen ditu, esaldiko batez besteko hitz kopurua, esaterako.

Aurkezpenak

Aurkezpenak ere sortu ahal dira Google Docs-en bitartez, horretarako “Sortu berria” botoiari sakatu eta irekitzen den menuan “Aurkezpena” aukeratu egin behar da. MS Power Point edo Open Office Impress aplikazioetan bezalako editore bat agertuko da orduan, aurkezpenak sortzeko diapositibaz diapositiba.

Behin sortuta, gainera, deskarga daiteke PDF, Power Point edo Testu formatuetan. Aurkezpenak on-line erakustea baimentzen du eta hizlariaren oharrak ere ikusgai jar daitezke.

Aurkezpenak egiteko gai ezberdinak konfiguratu daitezke, aurkezpenari itxura emateko eta edozein gai aukeratuta ere, atzeko irudia edo kolorea aldatu daiteke edozein momentutan.

Testuak, irudiak, bideoak, marrazkiak edo taulak txertatu daitezke. Era berean, posiblea da beste diapositiba batzuk inportatzea sortutako beste aurkezpen batzuetatik.

Kalkulu orriak

Kalkulu orriak egitea ere ahalbidetzen du Google Docs-ek, Excel, Open Office Calc eta CSV formatuetatik inportatu ahal dira datuak eta era berean, PDF, HTML eta lehen aipatutako formatuak bezala deskargatu ahal dira Google docs-en sortutako kalkulu orriak. Beste fitxategi motetan bezala, aldaketa historikoa ere ikus daiteke, eta hortik, kalkulu orrian aldaketa unean zegoen bezala erakusten da eta, era berean, zein momentutan aldatu den azaltzen da.

Kalkulu orriak sortzeko, “Sortu berriari” sakatu eta “kalkulu orriak” aukeratu. Hori eginda, MS Excel edo Open Office Calc bezalako aplikazioetan agertzen den kalkulu orria agertuko da. Hemendik, orri ezberdinak, kudeatu ahal dira, formulak, irudiak, marrazkiak, gadgetak eta grafikoak txerta daitezke. Formularioak ere sortu ahal dira eta taulak ordenatu nahi diren irizpideen arabera.

Formularioak

Formularioak galdeketekin ere sor daitezke eta posta elektronikoz bidali ahal dira edo webgune batean txertatzeko aukera ere eskaintzen du. Gero, ikus daitezke erantzunak era ezberdinetan

Beste aukera batzuk

Google docs-ek ahalbidetzen du on-line sortzen diren fitxategi ezberdinak karpetaka antolatzea eta hainbat fitxategi batera deskargatzea zip formatu konprimituan. Era berean, karpetak koloreztatu daitezke hobeto bereizteko. Eta orain dela gutxi, edozein fitxategi mota igotzeko aukera ere gaitu dute, beraz, fitxategi biltegia ere izan daiteke, irudiak edo pdfak gordetzeko, esaterako, beste dokumentu motekin batera.

Prism HUD da aplikazio bat sistema monitorizatzea baimentzen duena Microsoft sistemetan MS Windows XP bertsiotik aurrera.

Era grafiko batean ematen du disko gogorren eta bestelako gailuen espazioari buruzko informazioa, sarearen erabilera, memoriaren erabilera eta memoria gehien erabiltzen diren aplikazioak eta CPUaren erabilera eta CPU gehien erabiltzen ari diren prozesuak. Nolabait, MS Windowsaren ataza kudeatzaileak ematen duen informazioa baina batera eta grafikoki erakutsita. Gainera oso aplikazio arina da.

Jaitsi daiteke debalde bere web gunetik. Util’s Haven da aplikazioaren garatzailea eta beste bi aplikazio ditu webgunean eskuragarri Note Mania QT oharrak eta agenda kudeatzeko eta First Impression grafiko ikustatzaile arina.

http://www.utilhaven.com/prism/index.htm

Twitter, webguneak edo blogak bezala, pertsona edo entitateen izaeraren beste isla bat bilakatzen ari da. Eta gero eta jende gehiago pasatzen da Twitterren erabiltzaile ezberdinen guneetatik, besteak beste, bilatzaileen hainbat emaitzatan agertzen direlako dagoeneko. Hala, bada, komenigarria da norberaren gustura moldatuta eta txukun edukitzea.

Tweety Got Back webgunean, bakoitzaren Twitter gunearen diseinua ederra jartzeko hainbat diseinu eskaintzen dira, 350 momentu honetan. Gainera, oso erraza da Twitterren gunean diseinua ezartzea, bakoitzak gustuko duen diseinuari sakatu eta Twitter kontuaren datuak eman besterik ez.

Diseinu gaiak aurkitzeko bilatzaile bat dator eta atalka sailkatuta daude.

http://www.tweetygotback.com/

Google jaio zenetik, joan da pixkanaka-pixkanaka bilatzaileen eremua betetzen eta irabazten. Zerbait bilatu nahi denean amaraunean, Google da burura etortzen den lehenengo bilatzailea. Izan ere, munduko bilatzailerik erabiliena da, bilaketen %86 Googlen egiten dira. Baina, beste bilatzaile asko ere badaude Interneten informazioa aurkitu ahal izateko. Hala ere, Zibergela atalaren aurreko zenbaki batean Google bilatzailearen inguruko gaia jada garatu zenez, honetan, beste bilatzaile batzuk aipatuko dira.

Elebila, euskarazko bilatzailea

Elebilak Bing bilatzailea erabiltzen du bilaketa motorra bezala eta bilaketa egiten denean euskarazko emaitzak ateratzen ditu soilik. Nahi izanez gero, frantsesez edo gaztelerazko emaitzak ere atera ahal ditu, edo horrela aukeratuz gero, hizkuntza guztietan egiten du bilaketa.

Elebilak gainera, bilaketan ipinitako hitz edo hitzen sinonimoak erakusten ditu sinonimo horien arabera ere bilatu ahal izateko. Hitzaren esanahia ere kontutan hartuko da, alegia, adjektibo, izen edo aditza bezala.

Irudiak bilatzea ere ahalbidetzen du.

http://www.elebila.eu

Bing, Microsoft-en bilatzailea

Microsoftek atera zuen iazko ekainean bere bilatzaile berria, Bing. Microsoften aurreko bilatzaileak MSN eta Windows Live ordezkatu ditu Bingek. Bilatzaile honek, Interneten webguneak bilatzeko aukera ematen du baina era berean, irudietan, bideoetan, erosketetan, albisteetan eta mapetan bilaketak egin ahal dira. Gainera, atal hauetariko bakoitzean, zehaztu ahal dira, bilaketa ezaugarri bereziak, adibidez, irudiaren kolore nagusia eta tamaina edo prezio tartea erosketetan.

Bing bilatzailearen hobespenetan, nagusientzako edukiak iragaztea baimentzen du eta orrialdeko agertu behar diren emaitza kopurua.

Bing bilatzailearen itxura grafikoa ez da Google eta beste bilatzaileen bezain apala, eta egunero, munduko lekuren baten irudia du bilatzailearen atzealdean.

http://www.bing.com

Yahoo

Munduko estatistiketan Googleren ostean agertzen da bilatzaile hau, baina tarte handi batekin, 2009ko uztailean Microsoftekin sinatutako hitzarmenaren ondoren, Bing erabiltzen du bilaketa motorra bezala, baina bere interfaze propioa jarraitzen du izaten. Hitzarmenak 10 urteko iraupena du eta bere xedea Google-ri aurre egitea omen da.

Bilatzaile honek ere webguneetan, irudietan, bideoetan, albisteetan eta erosketetan ahalbidetzen ditu bilaketak, besteak beste.

http://search.yahoo.com/

Beste bilatzaile batzuk

Aipatutakoez aparte, beste bilatzaile asko daude, haien artean, All the Web http://www.alltheweb.com, AOL http://www.aol.com, ASK http://www.ask.com, edo Altavista http://www.altavista.com, aurrekoekin alderatuta nahiko erabilera kuota txikia daukate hauek, baina, ez dira ahaztu behar.

Specra, hainbat bilatzaileetan batera bilatu

Specra-k, Google, Yahoo eta Bing bilatzaileetan egiten du zehaztutako bilaketa, guztien emaitzak ateratzen ditu eta bilaketak bilatzaile bakoitzean duen posizioa ere adierazten du. Bilatzaile bakoitzari eman ahal zaio pisu bat eta horrela ateratzen da zerrenda ordenatuta bilatzaile bakoitzaren posizioa eta bakoitzari emandako lehentasuna kontutan hartuta. Pisu hau eman ahal zaio webgunearen azalean sartzen denean edo <<Open Control Panel>> aukeratik edozein momentutan.

http://www.specra.com

Bilatzaileen rankinga Market Sharen

Market Share-n argitaratu duten azken bilatzaileen rankingaren arabera, Google da erabiliena mundu osoan, ostean Yahoo eta Bing daude hurrenez hurren. Laugarren posizioan, Baidu dago, Baidu, txinatar hizkuntzazko bilatzaile bat da eta Pekin-en du egoitza. Bilatzaile honen ezaugarri nagusienetarikoa da mp3 edo wma bezalako audio fitxategiak bilatzeko aukera eskaintzen duela. Hori horrela da, txinatar estatuaren legeak zabalagoak direlako Interneten argitaratzen den musikarekin munduko beste estatu batzuenak baino. Bostgarren posizioan AOL dago, ostean, Altavista eta azken posizioetan Excite, All the Web eta Lycos aurkitzen dira.

http://marketshare.hitslink.com/search-engine-market-share.aspx?qprid=4

Microsoftek jakinarazi ditu MS Office 2010 bulegotika suiteak izango dituen prezioak. MS Office aplikazioaren bertsio berria aurtengo ekainean ateratzea aurreikusten da.

Aldi honetan, beste aurrekoetan ez bezala formatu berri batean salduko da bulegotika suitea, “Product Keys Card”e-n bitartez, aktibazio-kodeen bitartez, alegia. Era honetan, merkeagoa erosi ahal izango da kutxan baino, hori bai, soilik ordenagailu baterako lizentzia dauka. Kutxaren bitartez erosita, ordea, bi ordenagailutarako lizentzia dauka. Prezioak hurrengoak dira: Home and Student: $149 kutxan eta $119 aktibazio-kodearen bitartez, Home and Bussines: $279 eta $199 hurrenez hurren eta Professional: $499 eta $349.

Batzuetan, hainbat fitxategien izenak masiboki aldatzeko beharra suertatzen da eta gehiegi dira banan-banan egiteko moduan. Horretarako, badaude zerbitzu hori eskaintzen duten aplikazioak, gainera batzuk doakoak. Hala, bada, aukeratutako fitxategi guztien izenetan karaktereak ordezkatzea, luzapenak, data edo nahi diren aurrezkiak edo atzizkiak txertatzea ahalbidetzen dituzte aplikazio hauek. Mac Os X sistemetan, <<Name Changer>> aplikazioa erabili daiteke eta helbide honetatik deskarga daiteke: http://www.mrrsoftware.com/MRRSoftware/NameChanger.html .

MS Windows sistemetan <<Ant Renamer>> erabil daiteke eta hemendik dago eskuragai: http://www.antp.be/software/renamer. Gainera, software librea da.

GNU/Linux Sistemetan, <<Pyrenamer>> oso aplikazio osatua da fitxategien izenak masiboki aldatzeko, instalatzeko izen bereko paketea jaitsi behar da, <<pyrenamer>>, alegia.

Ordenagailu bat erosten denean, gehienetan, lehenetsitako sistema eragile batekin etortzen da eta bakarrik hori erabiltzen da askotan. Hala ere, ordenagailu batean hainbat sistema eragile instalatzea posiblea da inolako arazorik gabe. Esaterako, egun, Ubuntu eta GNU/Linux sistema eragilea pil-pilean egonda, ez da batere arraroa erabiltzaile batek bere ordenagailuan MS Windows eta Ubuntu instalatuta edukitzea edo Mac OS X eta Ubuntu, esaterako. Erabiltzaile aurreratuago batzuek, bi baino sistema eragile gehiago dituzte, MS Windows 7, MS Windows 2003 Server, eta Ubuntu edo MS Windows 7, Ubuntu eta Solaris.

Sistema eragile bakoitzak partizio bat eta fitxategi sistema bat behar du

Zibergela atalaren aurreko artikulu batean aipatu zen bezala, sistema eragile bakoitza partizio ezberdin batean instalatu behar da. Gainera, sistema eragile bakoitzak fitxategi sistema bat edo gehiago behar du. Hala, bada, sistema eragile ezberdinak instalatu nahi badira ordenagailu batean, disko gogor bat baino gehiago eduki edota partizio ezberdinak egin beharko dira. Artikulu horretan ere komentatu zen bezala, onena, ordenagailua hutsik edukita, zerotik partizioak egitea da.

Master Boot Record eta abio-sistema

Master Boot Record da disko gogorraren lehenengo sektorea, eta bertan gordetzen da ordenagailuaren abio-sistema. Sistema eragile bat instalatuta egonez gero, MBR-n gordetzen du abiarazteko beharrezkoa zaion informazioa. Bestela, sistema eragile bat baino gehiago instalatuz gero, instalatutako azken sistema eragileak menu bat gorde ohi du, sistema eragile ezberdinen artean zienekin abiarazi nahi den hautatzeko.

Horrela, MS Windows instalatuta edukiz gero, adibidez, Ubuntu instalatzen denean, Ubuntu-k sortzen du MBR-n menu hori. Horrela, ordenagailua pizten denean, Ubuntu edo MS Windowsen artean aukeratu ahal izango da abiarazteko orduan. Denbora tarte batean bat ere ez bada aukeratzen, orduan, lehenetsitako sistema eragiletik abiarazten da automatikoki. Ubuntu eta GNU/Linux banaketa ezberdinek erabiltzen duten softwarea horretarako “GRUB” du izena. GNU/Linux bertsio zaharretan LILO izenekoa erabiltzen bazen ere, LILO oraindik instalatu daiteke eta eskuragai jarraitzen du software biltegian.

Hala, bada, Ubuntu edo beste GNU/Linux banaketa bat instalatzen denean, instalazio prozesuaren amaieran GRUB exekutatzen da. Orduan, GRUB-ek automatikoki ezagutuko ditu ordenagailuan instalatuta dauden sistema eragile ezberdinak, eta MBR-n abio menua idatziko du sistema eragile ezberdin hauekin. Ordenagailua pizten den hurrengo aldian, beraz, Ubuntu eta MS Windows-en artean aukeratu ahal izango da ordenagailua abiarazteko. Gauza bera gertatuko da Mac Os X eta Ubuntu instalatuz gero, esaterako.

Microsoft Windows sistema eragilearen bertsio ezberdinek ere bere softwarea daukate MBR-n idazteko eta abio menua sortzeko, baina kasu hauetan beste Microsoft sistemak baino ez dute ezagutzen. Horrenbestez, bi sistema eragile ezberdinak instalatuz gero, errazagoa da lehendabizi edukitzea instalatuta MS Windows sistema bat eta gero bestea, Ubuntu edo GNU/Linux, esaterako instalatzea. GNU/Linux sistemetan, GRUB abio kudeatzaileak ezagutzen dituelako beste sistema eragileak, MS Windows sistemetan, Microsoftenak baino ez, ordea.

GRUB eta abio menua berreskuratzea

Ubuntu edo GNU/Linux banaketa bat instalatuta edukiz gero, eta MS Windows sistema eragileren bat instalatu behar bada, esan bezala, abio menua ordezkatuko du Microsoft sistemaren instalazioak. Horrenbestez, GNU/Linux sistematik abiarazteko aukera galduko da.

Hala ere, GRUB eta abio menua berreskuratu daiteke. Horretarako nahikoa da Ubuntu CD batekin edo GNU/Linux Live CD batekin. Live CDaren bitartez abiarazi daiteke Ubuntu edo GNU/Linux sistema eragilea disko gogorrean ezer instalatu gabe. Horrela, CDa sartu, ordenagailua abiarazi eta sistema eragile oso bat dago martxan aplikazio garrantzitsuenekin erabili ahal izateko. Hori eginda, sistema eragilea, CDtik abiarazten da eta ez disko gogorretik, beraz, sisteman egiten den edozein aldaketak ez dauka eragina CDtik abiarazten den hurrengo aldian. Hala, bada, behin Live CDtik sistema kargatuta, GNU/Linux sistema instalatuta dagoen disko gogorrera joan ahal da. Hor GRUB berriz eguneratu eta abio menua grabatu daiteke hurrengo komandoekin: <<sudo fdisk -l>> jakiteko zein den GNU/Linux partizioa. Demagun /dev/sda1 dela, orduan <<sudo mount /dev/sda1 /mnt>> komandoa idatziko dugu, horrela muntatzen dugu. Gero, <<sudo mount –bind /dev /mnt/dev>> komandoaren bitartez beste gailuak muntatzen dira. Ondoren, <<sudo chroot /mnt>> egikaritzen dugu root sarbidea edukitzeko instalatutako GNU/Linux sisteman. Azkenik MBR grabatu behar da <<sudo grub-install –recheck /dev/sda>> komandoaren bitartez. Gero, ordenagailua abiarazten denean instalatuta dagoen Ubuntutik, <<sudo update-grub2>> komandoa exekutatuta, automatikoki grabatuko dira abio menuan instalatutako sistema eragile guztiak.

*Oharra; Boot,  Ubuntu sistema instalatuta dagoen partizioan ez badago, eta beste batean egonez gero, /mnt karpetan ere montatu beharko da. Beraz, <<sudo mount –bind /dev /mnt/dev>> egin ostean, <<sudo mount /dev/sda2 /mnt/boot/>>, supoastuta, boot, /dev/sda2 dela.

mount /dev/sda2  /mnt/boot

mount /dev/sda2  /mnt/boot

Zehazten ditu gainera ordutegiak, helbideak, eta baimentzen du leku bakoitzean erabiltzailea egongo den lekua zehatzago izan dadin Googlek proposatutako ordutegia, gainera.  Egun ezberdinetan banatzen du ibilbidea eta lekuak ezabatu edo bilatzaile baten bitartez gehitu daitezke eta ibilbidea zein ordutegia berkalkulatzen du. Proiektua oraindik garapenean dago eta Google Labs proiektuen artean dago, baina oso ideia ona izan daiteke.

http://citytours.googlelabs.com/

Gainera, posiblea da baloratzea aurkitutako irudiak, baliagarriak izan diren ala ez edo bestela desegokiak diren. Honez gain, irudia deskargatzeko edo webgune batean jartzeko aukera eskaintzen du deskargatzeko estekarekin. Izena ematea ere posiblea da, horretarako erabiltzaile izena, pasahitza eta posta elektroniko helbidea bete beharko da. Hala ere, proiektu guztiak bezala Sprixi hobetu ahal da oraindik, esaterako, gutxieneko tamaina edo kolore nagusia zehaztu ahal izatea irudia bilatzeko.

http://www.sprixi.com/

Berez, birus informatikoen xede nagusia, birus biologikoen kasuan bezala, hedatzea da eta ez kaltea sortzea. Alabaina, aipatutako malware mota hauek guztiak kaltegarriak izan daitezke eta kalte egiten diete ordenagailuei gehienetan. Ordenagailuaren baliabideak edo banda zabaleraren erabilera gutxienez suertatu daiteke kaltetuta, nahi gabeko publizitatea ere jaso daiteke, beste kasu batzuetan eta hortik aurrera kalteak askoz larriagoak izan daitezke. Datuak edo sistema hondatzea, edota informazioa eta datuak lapurtzea, esaterako, informazioaren arabera larriagoa izan daitekeena, adibidez on-line bankurako sarbidea, edo beste webgune edo beste aplikazio batzuetarako erabiltzaile eta pasahitzak zein informazio estrategikoa, enpresen kasuan.

Eraso informatikoen kontrako babesa

Sistema babesteko har daitezke neurri batzuk.  Nagusiak dira, ez egikaritzea seguru zer den jakiten ez den aplikaziorik, eta ez ematea daturik ziurtatu aurretik nahi den entitateari ematen zaizkiola eta jakina, ez eman behar baino datu gehiago.

Kontutan hartu behar da, finantza entitateak inoiz ez dituela bere webgunean sartzeko datuak posta elektronikoz eskatuko, beraz, ez zaie kasurik egin behar datu mota hauek eskatzen dituzten posta elektronikoei. Honetaz aparte, beste segurtasun neurri erraz batzuk har daitezke, adibide gisa, ordenagailuan lan egitea soilik egiten ari garen atazek behar dituzten baimenekin, eta baimen gehiago dituzten erabiltzaileekin saioa hastea soilik aplikazio bat instalatu edo sistemaren konfigurazioren bat aldatu behar denean. Bestetik, Internetetik edo beste bide batetik fitxategiren bat jasotzen denean birusik ez daukala ziurtatu behar da eta era berean fidagarria izan behar da webgunea edo bidali digun entitatea edo pertsona.  Halaber, nahiko garrantzitsua izaten da sistema eragilea eguneratuta mantentzea eta badaezpada ere, datu garrantzitsuen ziurtasun kopiak egitea.

Aipatutako neurriek saihesten dute askotan software gaiztoaren biktimak izatea, baina ez dira nahikoak ordenagailua erasoen informatikoen aurka babestuta edukitzeko, beti ere, gomendagarria da antibirusen bat instalatuta edukitzea.

Doako antibirusak

Badaude zenbait antibirus doakoak direnak eta MS Windows sistemetan instalagarriak, ClaimWin antibirusa gainera, software librea da, web gune honetatik deskargatu daiteke http://www.clamwin.com/ eta euskaraz ez dago, bai ordea beste hizkuntza batzuetan, gazteleraz, frantsesez edo ingelesez, esaterako. ClaimWin bateragarria da  MS Windows 7, Vista, Me, 2000, 98, Server 2003 eta Server 2008 sistemetan. GNU/(Linux sistemetarako ClamAV eskuragarri dago helbide honetan: http://www.clamav.net/. Mac Os X sistemetarako ClamXAV deskargatu daiteke hemendik: http://www.clamxav.com/.

Microsoftek ere bere doako antibirusa dauka Microsoft Security Essentials, hemendik deskargatu daiteke: http://www.microsoft.com/Security_Essentials/. Eta antza denez, ondo burutu du lana Microsoftek oraingo honetan. Izan ere, Anti-Virus Comparative erakundearen ikerketa baten arabera nahiko ondo ateratzen da Microsoften antibirusa, hain zuzen ere, malwarea kentzeko orduan ez ezik errendimenduaren aldetik ere emaitza onak eskuratu ditu. Microsoft Security Essentialsek birus, spyware, Troyako zaldi, har informatiko eta beste malware motaren kontra babesten du sistema.

AVG Antivirus aplikazioa ere nahiko ezaguna da doako aplikazio babesleen artean, hala ere, ordainpeko bertsioek askoz babesa handiagoa eskaintzen dute doakoak baino. Hemen daude eskuragarri bertsio ezberdinak: http://free.avg.com

On-line malware azterketa

Antibirus batzuek ere on-line malware azterketa egitea ahalbidetzen dute nabigatzaile baten bitartez eta antibirusa instalatu gabe. Panda Active Scan da horietariko bat eta oso erabilia, hemendik probatu daiteke: http://www.pandasecurity.com/activescan/index/. Hori bai, Panda SecurityEuskal Herriko enpresa izan arren, Active Scan ez dago euskaraz, frantsesez, gazteleraz edo ingelesez bai, ordea. Kaspersky-k ere badauka bere on-line malware azterketa, hemendik erabili daiteke: http://www.kaspersky.com/kos/english/kavwebscan.html eta  Bitdefenderrena erabiltzeko helbide honetara jo daiteke: http://www.bitdefender.com/scanner/online/free.html. Hauek, aukera batzuk dira beste batzuen artean.