Iruzkinak (0)

Telekomunikazio sare bat da Guifi.net. Azpiegitura libre, ireki eta neutrala da, eta hari gabeko konexioak erabiltzen dira gehienbat. Egun, 15.000 nodo edo erabiltzailetik gora ditu. Guifi.net sarea oso hedatua dago Katalunia eta Valentzian, eta apurka-apurka, beste zenbait lekutara ere zabaltzen ari da. Guifi.net erabiltzen dutenak norbanakoak, enpresa edo administrazio publikoak izan daitezke, eta erabiltzaile horiek guztiak dira era berean sare horren jabe. Licencia Procomún Inalámbrica izenez ezagutzen den lizentziak arautzen ditu sare libre horren erabilpen baldintzak.

Elkarren artean konektatzeko, antena bereziak erabiltzen ditu Guifi.net sareak

Sare irekia da, eta haren konfigurazio eta xehetasun tekniko guztiak publikoak dira; beraz, erabiltzaileek sarea kudeatzeko eta garatzeko gaitasuna izan dezakete. Sarea ez dago enpresa baten menpe, eta erabiltzaileak berak sor dezake sarerako konexioa, edo enpresa instalatzaile bat kontrata dezake horretarako.

Sare askea da, ez baitago mugak jarriko dituenik. Esaterako, konexio abiaduran ez da mugarik jartzen, Internet operadore tradizionalek egiten duten bezala, eta ez da tarifa ezberdinik ezartzen kontratatzen den abiaduraren arabera.

Edukiekiko sare neutrala da: berdin-berdin garraiatzen da edozein informazio, dela bideoa, webgune bat edo telefono dei bat.

2004. urtean Kataluniako landagunean sortutako proiektua da, eta Internet hornitzaileek (ISP) alde batera utzita zeuzkaten lekuetan banda zabala eskaintzea zuen xede. Guifi.net ez da enpresa bat; interes komunak dituzten erabiltzaile talde batek sortu, osatu eta kudeatzen duen komunikazio sare bat da.

Guifi.net sarea osatzeko, supernodo gisa ezagutzen diren antena batzuk jartzen dira. Antena horiek wifi sare bat sortzen dute inguruan, eta etxeetatik supernodo horietara konektatzen diren beste antenatxo batzuk instalatzen dira —nodo gisa ezagutzen direnak—. Herritar, udaletxe edo auzo elkarteak dira konexiorako beharrezkoak diren gailu horiek erosi, instalatu, kudeatu eta mantentzearen arduradunak. Hasierako gastuari aurre egin ondoren, ez dago hileroko kuota ordaindu beharrik; doako konexioa lortzen da, eta egin beharreko gastu bakarra mantenuari dagokiona litzateke.

Zer zerbitzu eskaintzen ditu ‘Guifi.net’-ek?

Guifi.net ez da enpresa bat; sareko nodoak antolatzen dituen erakunde bat da, eta ez du bere kasa inongo zerbitzurik eskaintzen. Sare honetara konektatuta dauden enpresa edo norbanakoak dira sare hau zerbitzuz hornitzen dutenak. Etxean Internet sarbidea duenak zerbitzu hori eskain diezaieke beste erabiltzaile batzuei: esaterako, posible litzateke ohiko Internet hornitzaile batek eskaintzen duen Internet sarbide bakar bat baliatzea etxebizitza bateko bizilagun guztientzat; bizilagunak ados jarriz gero, konexio horren kostua denen artean ordainduko litzateke. Beste hainbat zerbitzu ere eskain daitezke sarean, esate baterako: webguneen ostalaritza, web bidezko irratia, telebista, erabiltzaileen arteko doako telefono deiak (VoIP erabiliz) eta beste hainbat zerbitzu.

Hiriburuetatik urrun dauden herrietan, arazoa izaten da Interneterako konexioa lortzeko garaian. Enpresa handiek ez dituzte errentagarri jotzen bizilagun gutxi batzuentzat zerbitzua eskaintzeko orduan egin beharreko inbertsioak, eta, horrela, hainbat herritar informazio teknologiak eskuratu ezinik gelditzen dira. Herri horietako udaletxe batzuek, Internet sarbidea eskubide unibertsala dela ulertuta, herritarrei sarerako konexioa eskaintzearen alde egiten dute, eta batzuek Guifi.net sarean aurkitu dute modu erraz eta jasangarrian euren egitasmoa aurrera eramateko modua. Adibidez, Nafarroako Txulapain bailaran, hamahiru herritako hainbat gune konektatu dira bertako herritarrei administrazio elektroniko, komunikazio telefoniko eta osasun arloko telelaguntza zerbitzuak eskaintzeko.

Euskal Herrian ere bada sare hau hedatu nahi duenik ere, eta egitasmoaren berri emateko, honako webgune hau zabaldu dute: http://euskalherria.guifi.net/.

Iruzkinak (0)

Sakelako telefonoen eta tableten azoka egiten ari dira egunotan Bartzelonan. Astelehenean zabaldu zuten, eta bihar arte izango da teknologia arlo horretako berrikuntzak ezagutzeko aukera. Hiru dira faltan sumatzen diren enpresa handiak: Microsoft, Intel eta Apple.

Microsoft eta Intel, sakelakoen munduan atzean gelditzen ari direlako; eta Apple, berriz, egin ohi duen bezala, bere kongresu eta festa propioak antolatzen dituelako.

Sakelakoak ekoizten dituzten etxe guztiek aurkeztu dituzten gailu berriek —Nokiak salbu— Android darabilte sistema eragile moduan. Microsoft atzean gelditu da bere sistema eragilea sakelakoetan txertatzeko norgehiagokan, eta, oraingoz, Nokia da bere sistema propioa (Symbian) alde batera utzita Microsoftena sartu duena telefonoetan. Sakelako horien bihotzetan, gehienetan ere Qualcomm edo Nvidia etxeko prozesadoreak aurki daitezke, Intelenak alboratuta.

Kongresuan egin den aurkezpen deigarrietako bat Telefonica eta Mozillarena da. Smartphone merkeak sortu nahi dituzte, herrialde txiroetan saltzeko. HTML5 oinarri duten aplikazioak garatuko dituzte, eta, horrela, gailuen eskakizun teknikoak asko arindu nahi dituzte.

Iruzkinak (0)

Hopper fitxategiak partekatzeko on-line zerbitzua da. Zerbitzu honek oso era erraz batean fitxategiak, irudiak edo loturak partekatzea ahalbidetzen du. Zerbitzua erabiltzeko helbide honetara joan daiteke: http://gethopper.com. Izena eman behar gabe eta saioa hasi behar gabe, nahi diren irudiak edo fitxategiak arrastatu ahal dira webgunean horretarako prestatuta dagoen lekura edo nahi den fitxategia kopiatzeko Ctrl+C eta Ctrl+V egin daiteke webgunean bertan itsasteko.

Behin fitxategia igota url edo internet helbide publiko bat kopiatzeko aukera ematen du. Helbide horrekin, nahi duenak deskarga dezake fitxategia.

Izena ematea beharrezkoa ez bada ere, aplikazioan izena eman eta ondoren erabiltzaile bezala saioa has daiteke, horrela igotako fitxategiak edonondik ikusiko ditu erabiltzaileak.

Benetan webgune erraza da, itxura aldetik oso atsegina da eta kasu askotan erabilgarria ere bai. Beraz, pena merezi du tartetxo batean gainbegiratzeak.

Iruzkinak (2)

Argazkiekin batera, bideoen bitartez gordetzen dira norberaren bizitzaren oroitzapen garrantzitsuenak, umeen lehenengo urratsak, bidai ederrak, sendiarekin izandako bizipenak, lagunekin bizi izandako une bereziak edo dibertigarriak. Halaber eta asmo “serio” edo “hotzagoekin” arlo profesionalean bideoa asko erabiltzen den formatua da. Enpresaren aurkezpena, produktu edo proiektu berezi baten aurkezpena, helburu didaktikodun bideoak, besteak beste. Bideoak besterik gabe grabatu daitezke eta lana hortxe bukatuko litzateke, baina, argazkien kasuan bezala, edizioarekin beti lor daiteke lan txukunago bat eta ukitu pertsonalago bat eman dakioke.

Bideo-edizioa, argazki-edizioa bezala, lan neketsua eta konplexua izan daiteke, honetarako arlo horretan diharduten profesionalak daude. Baina, hobekuntza eta aldaketa batzuk egitea edonoren esku dago, batez ere horretarako aplikazio libre anitz daudenean.

VirtualDub

VirtualDub bideoak kapturatzeko eta editatzeko baliabide doakoa da. MS Windows sistemetarako garatuta dago eta sistema eragile honen bertsio gehienetan egikari daiteke. Gainera, bertsio eramangarria ere badauka aplikazio honek, beraz, USB memoria batean eraman daiteke edozein ordenagailutan erabili ahal izateko, beti MS Windows sistema batean, hori bai. Aplikazioaren webgunea http://www.virtualdub.org da, bertan dago dokumentazio osoa ingelesez eta aplikazioa deskargatzeko aukera. Aplikazioa bera ere ingelesez dago. Bertsio eramangarria hemendik deskargatu daiteke: http://portableapps.com/apps/music_video/virtualdub_portable.

Avidemux

Avidemux ere bideoak editatzeko aplikazio doakoa da, MS Windows, GNU/Linux eta Mac OS X sistemetarako bertsioak jaitsi daitezke. Audio eta bideo formatu anitzekin lan egin dateke aplikazio honen bitartez. Erabiltzaile batzuek VirtualDubekin antzekotasun handia aurkitzen diote, hala ere, Avidemux erabiltzea errazagoa suerta daiteke. Hona hemen deskargatzeko webgunea: http://avidemux.berlios.de/download.html.

GNU/Linux sistema eragilean

Avidemux ere GNU/Linux sistemetan erabil badaiteke ere, Ubuntun eta GNU/Linux sisteman orokorrean, Cinelarra, Kino edo KDEnlive aplikazioak ezagunagoak dira. Aplikazio hauek pakete biltegitik deskargatu daitezke Ubuntu eta GNU/Linux bertsio gehienetan. Hala ere, proiektu bakoitzari buruzko informazioa lortzeko edo eskuz deskargatzeko, hona hemen hurrenez hurren aplikazio bakoitzaren webguneak: http://cinelerra.org, http://kinodv.org eta http://www.kdenlive.org.

KDEnlive Mac Os X sistemetan ere erabil daiteke.

Formatuen arteko bihurketak egitea

Batzuetan, erreproduzgailu batean edo bestean ikusteko, edo bideoa txikitzeko, formatuz aldatu behar da. Hala, bada, bideoa editatzeko helburu bakarra formatuz aldatzea besterik ez bada, aurrekoak baino aplikazio sinpleagoak erabil daitezke. Izan ere, badaude aplikazio batzuk bideo formatuen arteko bihurketak egitera soilik bideratuta eta normalean, bideoak editatzeko aplikazioak baino txikiagoak eta errazagoak dira. Horren adibide bat, WinFF aplikazioa da. Aurrekoak bezala, aplikazio librea eta doakoa da. MS Windows eta Ubuntu zein GNU/Linux banaketa ezberdinetarako paketeak daude. Aplikazio eramangarri bat ere deskargatu daiteke. Hau da aplikazioa deskargatzeko helbidea: http://winff.org/html_new/downloads.html.

Bideoekin lan egiteko beste aplikazio interesgarriak

Kinovea aplikazioak bideo sekuentzia bat kamara geldoan ikusteko eta aztertzeko aukera eskaintzen du. Era berean, puntu gako eta garrantzitsuak bereiztea eta marrazkiak zein oharrak txertatzea ahalbidetzen du. MS Windows sistemetan erabil daiteke eta http://www.kinovea.org webgunetik deskargatu daiteke. Aplikazio hau oso baliagarria izan daiteke entrenatzaileentzat eta kirolarientzat zein bideoen bitartez kontzeptuak irakatsi behar diren profesionalentzat, medikuak, esate baterako.

Bestetik, CamStudio aplikazioaren bitartez ordenagailuaren pantaila graba daiteke, audioa zein bideoa. Bideoak Flash edo AVI formatuetan sor daitezke. MS Windows sistemetan erabiltzeko prestatuta dago eta hemendik deskargatu daiteke: http://camstudio.org/.

Iruzkinak (0)

Azpidatziak film, telebista programa edo bideo jokoetan agertzen diren elkarrizketen testu bertsioak dira, eta, gehienetan, irudiaren azpialdean agertzen dira. Atzerriko hizkuntza batean ematen den elkarrizketa baten testu itzulpena izan daiteke, baina baita elkarrizketaren hizkuntza berean eskaintzen den testu bertsioa ere. Hainbat erabilera dute azpidatziek: entzumen arazoak dituzten pertsonen ulermenerako laguntza gisa; atzerriko hizkuntza batean ematen diren elkarrizketak norberak bere hizkuntzan irakurri eta ulertzeko; edo jatorrizko hizkuntzari dagokion testuaren kasuan, hizkuntza horren ikasketa metodo gisa ere erabil daitezke.

Herrialde batzuetan, film eta bideoen bikoizketaren ordez, oso zabaldua dago azpidatzien erabilera; beste batzuetan —Alemania, Frantzia, Espainia eta Italia kasu— bikoizketa hobesten da. Itzulpen metodorik merkeenetakoa da, eta, ezaguna denez, azpidatziak ohikoak diren herrialdeetan bizi direnek atzerriko hizkuntzetan trebetasun handiagoa izaten dute.

Filmak euskaraz azpidatziak ikusteko programa bat jarri da berriki martxan: Filmazpit. Filmazpit Eusko Jaurlaritzak, Hizkuntza Politikarako Sailburuordetzaren Euskara Sustatzeko Zuzendaritzak, finantzatutako zinema zabaltzeko programa da, eta instituzio, udaletxe, kultur eragile edo ikasketa zentroentzat proiekzio materialak eskaintzen ditu, batetik; eta, bestetik, Filmazpit webgunean, eskaintzen diren pelikulen azpidatzi fitxategiak lor daitezke.

Etxean ditugun DVD edo saretik lortu diren pelikulak euskarazko azpidatziekin ikusi nahi baditugu, ezinbesteko erreferentzia dugu Azpitituluak webgunea. Bertan, filmak euskarazko azpidatziekin sortu eta ikusteko prozesu guztia azaltzen da xehetasun handiarekin: fitxategiak lortzea, euskaratzea, sinkronizatzea eta bistaratzea. Bertatik hartutako azalpenak plazaratuko ditugu ondorengo lerroetan.

Azpidatziak sortzeko pausoak

Pelikula edo bideoari dagokion fitxategia lortu beharko dugu lehenik, ordenagailuan jogailu batek erreproduzitu dezakeen fitxategia, hain zuzen ere. Etxean dugun DVD batetik erauzi dezakegu bideo fitxategia edo Interneten bilatu beharko dugu eMule edo halako aplikazioren bat erabiliz, P2P sareetan. Bideo fitxategia eskuratuta, ondoren, azpidatziak dituen fitxategia lortu beharko dugu, berriz ere DVDtik erauziz edo saretik eskuratuz.

Azpidatzi fitxategien hainbat formatu dago, eta horien artean, ezagunenetakoa SRT (Subrip) formatua da. Fitxategi horietan, denbora tarte bakoitzean zein testu erakutsi behar den zehazten da fitxategi lau batean.

Lortutako azpidatzi fitxategia gazteleraz, frantsesez edo ingelesez egonda, berau itzultzeko, testu editore arrunt bat erabili beharko dugu. Testu editorearekin, jatorrizko testuak itzulitako testuarekin ordeztuko ditugu.

Baliteke gure bideo eta azpidatzi fitxategiak sinkronizaturik ez egotea, hau da, elkarrizketa bat entzuten denean, esaten den horren itzulpena ez agertzea behar den momentu justuan. Arazo horiek konpontzeko ere baditugu eskura hainbat aplikazio libre, Windows, Linux edo Mac sistema eragileetan erabil ditzakegunak.

Azkenik, aurreko lanak burutu ondoren, bi fitxategiak (bideoa eta azpidatziak) eskura ditugula, ordenagailuan VLC edo halako bideo jogailu bat erabiliz, edo etxeko telebistari lotutako multimedia erreproduzigailu bat erabiliz, euskarazko azpidatziak dituen filma ikusteko moduan izango gara.

Azpidatziak sortzearen inguruan bitxikeria tekniko guztiak azaltzeaz gain, partzialki edo erabat euskaratuta dauden hainbat filmaren azpidatzi fitxategi biltegia ere bada, eta, fitxategiarekin batera, filmaren fitxa bat ere eskaintzen da.

Iruzkinak (0)

Erresuma Batuko Raspberry Pi fundazioak 19 euroko prezioa duen ordenagailua merkaturatu nahi du. Proiektuaren sortzaile den Eben Uptonek dioenez, azken urte hauetan, Cambridge Unibertsitateko Konputazio ikasleek gaitasunak galdu dituzte, ordenagailuekin esperimentatzeko aukerak behera egin duelako.

Ordenagailuen kostuak gora egin du lehen Spectrum eta Commodoreak agertu ziren garaietatik; eta, horrekin, esperimentatzeko aukerak murriztu egin dira, Ebenen aburuz. Esperimentazioa sustatzeko asmotan sortu dute ordenagailu berri hori, beraz.

Ordenagailu horrek ez du ez pantaila, ez eta karkasarik ere. 128 megako RAM memoriaz eta ARM prozesadore batez hornitua dago, eta SD txartel batean kargatu behar zaio sistema eragilea. Software librearen alde egiten dute plaka horren egileek, eta Linux banaketa bat instalatzea gomendatzen dute. Ordenagailuaren lehen 10.000 aleak Txinan fabrikatu dituzte; eta, oraingoz, berau erosteko, fundazioaren webgunera jo behar da.

Bi modelo jarriko dituzte salgai: lehendabizikoak, lehen esan bezala, 128 Mb RAM ditu, USB ataka bat eta ez du Ethernet konexiorik onartzen; bigarrenak, aldiz, 256 Mb RAM ditu, bi USB ataka eta Ethernet konexioa.

@Informazio gehiago bildu nahi izanez gero, bisitatu webgune hau: http://www.raspberrypi.org/

Iruzkinak (0)

Smartphone edo sakelako telefono adimendunak ugaritzen ari dira hilabetetik hilabetera. 2011. urteko datuen arabera, Frantziako Estatuan, biztanleen %30ek dute horrelako gailu bat, eta Espainiako Estatuan, biztanleen %46k; munduan, bosgarren postuan kokatu da Espainiako Estatua.

Smartphone horiek guztiak eskuratzean, ahots tarifaz gain, bezeroak datu zerbitzua ere kontratatzen du, eta, horrela, Internet konexioa baliatuz, posta mezuak bidali, sare sozialetan ibili eta web nabigatzaileak erabil ditzake.

Datu konexioa izateak, ordea, beste hainbat zerbitzu jartzen ditu erabiltzailearen eskura; esate baterako, datu zerbitzua erabiliz ahots zein bideo deiak egitea eta mezuak bidali eta jasotzea, besteak beste.

Voip

Internet protokoloaren gaineko ahotsa delakoak (Voice Over Internet Protocol) IP erabiltzen duten sareetan ahots elkarrizketak izateko aukera ematen du. Smartphone moduko gailuek Internet konexioa dutenez, teknika aldetik ez dago arazorik sakelako telefonoen arteko deiak voip erabiliz egiteko. Telefono dei hauek printzipioz doakoak dira, ez dute deia egiteagatik kosturik, ez eta deiak irauten duen minutuko kosturik ere. Norberaren herrialdera edo atzerrira deitzeak ere, printzipioz, berdin dio; nabigatzaileekin egiten dugun bezala, guk orri bat eskatzen dugu, eta bost axola orri hori aldameneko herrian dagoen zerbitzari batek eskaintzen digun edo Australiatik datorren.

Teknologia horrek erabiltzailearentzat hainbeste abantaila baditu, zergatik ez da, ba, jendartean apenas erabiltzen deiak egiteko modu hau? Ba, ezbairik gabe, telefonia operadoreen mozkinen kontra doalako. Telefonia operadore askok eta askok, bezeroekin sinatzen dituzten kontratuetan espresuki ezartzen dute horrelako teknologiak erabiltzeko debekua.

Telefono adimenduna eta Internet konexio bat baliatuz egin daitekeen beste zerbait mezuak trukatzea da. Mezu trukerako aplikazio arrakastatsuena, ezbairik gabe, WhatsApp Messenger da.

WhatsApp Messenger

WhatsApp Inc. enpresak sortutako aplikazio bat da WhatsApp Messenger, eta oinarrizko mezularitzaz gain, erabiltzaileek argazki, bideo eta audio mezuak truka ditzakete. Hainbat telefono adimendunetan erabil daiteke: iOS sistema eragilea duten iPhonetan eta Blackberry, Android, Simbian eta Windows Phone duten gailuetan. Instalatu eta lehendabiziko urtean doakoa da (iPhonen jabeek 0.79 euro ordaindu behar dituzte aplikazioaren truke). Gero, urteko bi dolarreko kostua du.

Sakelako gure telefonoetan instalatzen den aplikazio horrek telefonoan dagoen kontaktu zerrenda erabiltzen du, eta bertan dagoen inork WhatsApp instalatua izanez gero, zuzenean hari mezuak bidali eta elkarrizketa izateko moduan izango gara. SMS ezagunaren ondoan, bistakoa da erabiltzailearentzat duen abantaila: mezu trukatze honek ez du inongo gainkosturik. Bi pertsonaren arteko mezu trukatzea arrakastatsua izan bada, solasaldiak taldean egiteko aukerak are eta ezagunago egin du aplikazio hau; lagunarteko zein familiako bazkari edo hainbat gertakizun antolatzeko, erruz erabiltzen da baliabide hau.

Aplikazio honen arrakastaz jabetzeko, ikusi besterik ez dago zenbat pertsonak eskuratu duen smartphone bat aplikazio hau instalatu ahal izateko eta, horrela, lagunartean izaten den komunikaziotik kanpo ez gelditzeko.

Internet bidezko telefo- no deietan bezala, SMS mezu- en zerbitzuan telefonia operadoreen mozkinak behera egin- go du, adibide gisa: Euskaltelentzat, SMS mezuen zerbitzu- ak mozkinen %10 eman zituen iaz. Kontuan izan behar da, halaber, SMS mezuak ez ordaintzeko aitzakiarekin hainbat bezerok datu konexioak kontratatzen baditu operadoreentzat ere mauka ederra izan daitekeela.

Inork galdetuko du zergatik eskaintzen den horrelako zerbitzu bat hain kostu baxuan. Bada horrelako enpresa baten atzetik inbertsio funtsen eskua ikusten duenik. Horrelako enpresa arrakastatsu bat sortzea laster salmenta izugarri bat lortzeko litzateke, eta hainbat erosle prest omen daude horrelako erabiltzaile komunitate handia eskuratzeko, bertan iragarkiak txertatzeko, adibidez.

Iruzkinak (0)

Webgune batean uzten ditugun datuak ezabatzeko eskubidea bermatuko duen lege bat egin nahi du Europako batzordeak. Lege horren aplikazioaren ondorioz, Europako Batasuneko edozein erabiltzailek sare sozialetan gordeta dauden datu pertsonalak ezabatzeko exijitu dezake.

Lege proposamenak aurrera egiten badu, Europako Batasuneko herrialdeek eskubide hori urratzen duten enpresen kontrako neurriak txertatu beharko dituzte bere legeetan.

Datuak ezabatzeko eskubidearekin batera, Europako legeak lehenetsitako pribatutasunaren bermea ezarri nahi du. Horrela, modu lehenetsian, edonork sartzen dituen datu pertsonalak pribatuak izango dira. Inork zerbait publiko egin nahi badu, espresuki adierazi beharko du eta bere baimena aitortu.

Webgune batean gordetako datu pertsonalen kopia lortzeko eskubidea ere aitortzen dio erabiltzaileari lege berri horrek, eta hark horrela nahi izanez gero datuok beste gune batera eramateko eskubidea ere bai.

@Informazio gehiago: http:/www.genbeta.com/redes-sociales/el-derecho-al-olvido-a-un-paso-de-ser-una-realidad-en-la-union-europea