Iruzkinak (0)

Ubuntu Oneiric Ocelot, Ubuntu 11.10, alegia, eskuragarri dago jada erabiltzaileentzat. Izan ere, 2011ko urria da eta sei hilero bezala, Ubuntu GNU/Linux banaketaren bertsio berria ateratzeko garaia da. Beraz, http://www.ubuntu.com/ webgunera joan ahal da eta bertan deskargatzeko lotura aurki daiteke erraz.

Aldaketa asko daude bertsio berri honetan, saioa hasteko pantaila da erabiltzaileak aurkituko duen lehenengo berritasuna, izan ere, jada ez da GDM erabiltzen, LightDM baizik. Hemen, saioa hasteaz gain, aukeratu ahal da Ubuntu 2D edo Ubuntu 3D itxuren artean. Behin saioa hasita, tresna barra ere aldatuta dago aurreko bertsiotik, beste detaile batzuekin batera, adibidez, leihoen kontrolak bakarrik agertzen dira saguaren kurtsorea kokatuta dauden lekura hurbiltzen denean.

Ubuntu2Dk Ubuntu 3Dk baino eskakizun gutxiago ditu sistemaren baliabideen aldetik, beraz oso egokia da ordenagailu xumeagoetarako, bai ordenagailu zaharrak direlako edo bai netbookak direlako, adibidez. Ubuntu 3D erakargarriagoa da grafikoen aldetik, baina Ubuntu 2D baino astunagoa da. Beraz, erabiltzaileak erabaki ahal du zer nahi duen errendimendu gehiago itxura sakrifikatuta edo itxura jatorrago bat errendimendu txikiagoarekin.

Ubuntu Software Biltegia ere asko aldatu da, batez ere itxuraren aldetik eta sisteman lehenetsita datozen aplikazio batzuk ere aldatu dira. Adibidez, bulegotika suitea LibreOffice da. Bideo editore bezala OpenShot aukeratu da eta PiTiVi beraz, ez dator instalatuta lehenetsita.

Iruzkinak (0)

Sei hilero bezala, hemen dago Ubunturen bertsio berria, 11.04 Natty Narwhal, hain zuzen ere. Bertsio honetan, gainera, oso aldaketa garrantzitsu bat dator, Unity ekartzen duelako. Unity Canonical-ek (Ubuntu garatzen duen enpresa) sortutako erabiltzaile-interfazea da eta erabiltzailearen esperientzia guztiz aldatzen da aurreko GNome mahaigainekin alderatuta. Unity interfaze grafikoa argitaratu zen jada Ubuntu 10.10 bertsioan baina soilik Netbooketarako bertsioan, oraingo honetan bestelako ordenagailuetarako bertsioetan ere etortzen da lehenetsita.

Unity

Unityk lau ataletan banatzen du ingurune grafikoa. Nagusia, aplikazio gunea da, pantailan leku gehien behar duena da. Gune honetan, aplikazioak irekitzen dira. Adierazle gunea, lehen bezala, goiko aldean kokatzen da, hemen jakinarazpenak eta widgetak agertuko dira. Launcher ezkerraldean aurkitu daiteke eta hemendik, karpetak, aplikazioak eta larter-markak ireki ahal dira. Azkenik, Dash, zenbait eragiketa azkar egiteko kontrol konfiguragarria da.

Unityk suposatzen duen beste aldaketa sakon bat, aplikazioen menu barran datza. Izan ere, aplikazioen menu barra mahaigainaren goiko barran kokatuko da eta ez aplikazioaren leihoaren goiko aldean. Barra horretan momentu bakoitzean erabiltzen ari den leihoaren aplikazioaren menua erakutsiko da. Beraz, menua eta leihoak independenteak dira, Mac Os X sistemetan gertatzen den bezala.

Berritasun teknikoak

Ubuntu Natty Narwhalek Linux kernelaren 2.6.38 bertsioa ekartzen du, bertsio honetan kernelaren errendimendua %50ean hobetu da Linus Torvaldsen beraren esanetan. Bestetik, zerbitzari grafikoa X.org 1.10.0 da, beraz, itxaron beharko da Ubunturen 11.10 (Oneiric Ocelot) bertsiora arte ea Wayland ekartzen duen.

Aplikazioak bertsio berrian

Lehenetsitako nabigatzaileak Mozilla Firefox izaten jarraitzen du, 4. bertsioa hain zuzen ere. Haatik, Open Office bulegotika suitea, Libre Office 3.3.2-rekin ordezkatua izan da. Musika eta audioak entzuteko aplikazioa ere ordezkatzen da. Aurreko bertsioetan Rhythmbox ekartzen bazuen, honetan, Banshee 2.0 etortzen da musika entzuteko lehenetsitako aplikazio gisa.

Bestetik, Twitter, Facebook eta bestelako sare sozial eta microbloggin kontuak kudeatzeko Gwibber aplikazioa instalatzen da hasieratik. Evolution-en alde egiten jarraitzen du Ubuntuk posta elektronikoa kudeatzeko. Bideo kudeaketarako Pitivi aukeratu da eta irudi kudeatzaile bezala, Shotwell. Totem bideoak erreproduzitzeko aplikazio lehenetsia da, ohi bezala, eta Empathy berehalako mezularitzarako aplikazioa. CDak grabatzeko ekartzen den softwarea Brasero da.

Era berean, aipatu behar da software biltegian instalatutako aplikazioei buruzko iruzkinak egin daitezkeela etagustuko paketeak bozkatu ahal direla.

Segurtasuna

Bertsio berri honetan hobetu den beste puntu bat segurtasuna da. Ubuntu Natty Narwhalek suebaki eta birusen kontrako babesa integratua eskaintzen du. Izan ere, Ubuntu 11.04 bertsio honek AppArmor izeneko aplikazio bat ekartzen du. Software honek aplikazio bakoitzean sarbidea mugatzea ahalbidetzen dio erabiltzaileari.

Hala, bada, dagoeneko Ubuntu Natty Narwhal 11.04 bertsioa eskuratu eta erabili daiteke. Esan daiteke, bertsio honen aldaketa nagusia Utility interfaze grafikoa dela, batez ere, erabiltzaileen ohitura aldaketa bat ekartzen duelako ohiko GNome inguru grafikoarekin alderatuta. Bitartean itxaron beharko dira beste 6 hilabete, urrira arte, Ubunturen hurrengo bertsioa erabili ahal izateko, Ubuntu 11.10 Oneiric Ocelot, hain zuzen ere.

Iruzkinak (0)

Ubunturen aurreko bertsiotik 6 hilabete pasatu dira dagoeneko eta, beti bezala, garaiz heldu da sistema eragile honen bertsio berria, Ubuntu 10.10, 2010eko 10. hilabetean argitaratu delako. Kasu honetan Maverick Meerkat izena ezarri diote. Hala, bada, betiko Ubuntu Desktop, Ubuntu Netbook, Ubuntu Server eta Ubuntu Netbook adarrak, PCetarako, zerbitzarietarako eta ordenagailu ultraeramangarrietarako, hurrenez hurren, jada eskuragarri daude Ubunturen webgunetik: http://www.ubuntu.com/. Era berean Kubuntu http://www.kubuntu.org/, Xubuntu http://www.xubuntu.org/, Edubuntu http://edubuntu.org/, Mythbuntu http://www.mythbuntu.org/ eta Ubuntu Studio http://ubuntustudio.org/ banaketak ere deskargatu daitezke 10.10 bertsioan bakoitzaren webgunean.

Ez dago aldaketa handirik aurreko bertsioarekiko, baina batzuk oso interesgarriak dira. Netbook bertsioan, esaterako, Interfazearen itxura asko aldatu da. Bestetik, lehenetsitako irudi ikustatzaile bezala Shotwell jartzea erabaki dute Canonicaleko arduradunek. Software biltegia nahiko hobetu da eta GNome 2.31 bertsioa ekartzen du Ubuntu Maverick Merrkatek.

Kubuntun, KPackageKit ere asko aldatu da eta Ubuntu Software Biltegiaren antzekoagoa da bertsio berri honetan. KUbuntuk KDEren 4.5 bertsioa ekartzen du.

Ubuntu One, Interneteko fitxategi biltegia, ere eguneratu da eta gainera Android edo iOS sistemetara hedatu da eta laster MS Windowspean egotea ere espero da.

Iruzkinak (0)

Ordenagailuek ezinbestez sistema eragile bat behar dute ibili ahal izateko. Izan ere, ordenagailuez hitz egiten ari bagara ere, ordenagailuek ez ezik gailu digital gehienek ere sistema eragile bat behar dute beren funtzioak bete ahal izateko.

Zer da sistema eragilea

Ezaguna den bezala, ordenagailuen funtzionamendurako bi osagai mota beharrezkoak dira. Alde batetik hardwarea dago, hau da, osagai elektronikoak, ukitu daitekeena, nolabait esateko. Bestetik, softwarea dago, alde logikoa, alegia, ukitu ezin daitekeena. Bada, bi osagaien artean sistema eragilea dago, ordenagailuen oinarrizko softwarea dela esan daiteke. Horrenbestez, arestian esan bezala, ordenagailu guztiek eduki behar dute sistema eragile bat gutxienez instalatuta ibili ahal izateko. Zibergelan aurreko artikulu batzuetan azaldu den bezala, sistema eragile bat baino gehiago egon ahal dira instalatuta ordenagailuan. Alabaina, beti kargatzen da bakarra ordenagailua pizten den bakoitzean.

Sistema eragilearen funtzioak

Sistema eragilearen xedea ordenagailu batean oso garrantzitsua da. Sistema eragileak oinarrizko sistema eskaintzen du aplikazioak erabili ahal izateko. Era honetan, ingurune grafikoa (baldin badauka, kasu gehienetan badauka) eskaintzen du, era berean, aplikazio eta software ezberdinak kargatu eta egikaritu behar ditu. Hala, bada, aplikazioak normalean programatuta daude sistema eragile zehatz baterako eta horregatik, MS Windowserako garatuta dauden aplikazioak ezin dira erabili GNU/Linux edo Mac Os X sistemetan, ez badaude bertsioak garatuta sistema hauetarako ere bai.

Bestetik, ordenagailuan dagoen hardwarea eta baliabide fisiko guztiak kudeatu behar ditu. Hau da, osagai elektronikoen ezaugarriak, aplikazioen partetik beren erabilera eta aplikazioen partetik beren erabilpena kudeatu behar du, besteak beste. Honela, aplikazio batek ordenagailuaren baliabide fisiko bat okupatuta edukiz gero, sistema eragileak kontrolatu beharko du baliabide horretarako sarbidea beste aplikazio batzuetatik.

Era berean erabiltzaileak eta beren baimenak ere kudeatzen ditu sistema eragileak hala nola sistemarako sarbidea.

Microsoft sistema eragileak

Microsoften sistema eragilea Microsoft Windows da eta bertsio ezberdinak daude bai zerbitzarietarako eta bai ordenagailuetarako, hala nola beste gailu digital batzuetarako. Ordenagailuetarako egungo bertsioa da Microsoft Windows 7, 2012 urtean MS Windows 8 aterako dela espero da. Aurreko bertsioei dagokienez Microsoft Windows Vista, Microsoft Windows XP, Microsoft Windows 98 edo Microsoft Windows 95 aipatu daitezke, esaterako. Hauetaz gain, ordenagailu erabiltzaile nostalgikoek ere MS Windows 3.11 Workgroup edo MS Windows 3.1 bezalako bertsioak gogoratuko dituzte, hala nola MS-DOS sistema eragilea.

Zerbitzarietarako Microsoft Windows Server 2008 da azken bertsioa, lehenago, Microsoft Windows Server 2003, Microsoft Windows Server 2000 edo MS Windows N.T 4.0 bertsioak argitaratu ziren.

Hau da MS Windowsen webgunea: http://www.microsoft.com/windows/

Mac Os X sistema eragilea

Appleren sistema eragilea Mac Os da eta Appleren ordenagailuetarako prestatuta dagoen sistema eragilea da. 1999 urtetik aurrera Mac Os X izena hartu du eta Unixen oinarrituta dago, alegia Unix motako sistema eragilea da. Beraz, itxura begiratuta ematen ez badu ere, teknikoki ezaugarri komun asko ditu beste Unix motako sistemekin, GNU/Linux sistemekin, adibidez. Sistema eragile hau oso zuzenduta dago hardwarera eta beraz, Appleren ordenagailuetan erabiltzera. Grafikoki, oso indartsua eta erakargarria da, garrantzi handia dauka alde grafikoak sistema eragile honetan. Teknikoki ere oso sistema eragile ona da, oso egonkorra da. “Snow Leopard” izeneko 10.6 bertsioa da berriena. Izan ere, Mac Os X bertsio bakoitzak bere izen berezia du, era honetan, 10.5 bertsioa “Leopard” da, 10.4-k “Tiger” du izena, 10.3 da Panther, 10.2 Jaguar, 10.1 Puma eta 10.0 Cheetah da.

Gehiago ezagutzeko, Mac Os X-ren webgunera jo daiteke: http://www.apple.com/macosx/

Unix eta GNU/Linux sistema eragileak

Unix eta GNU/Linux sistema eragileen artean aniztasun zabala dago, kode irekiko eta kode itxiko sistema eragileak aurkitu ahal dira. Batzuk oso profesionalak dira eta oso bideratuta daude enpresen zerbitzarietara, Sun enpresa zenaren eta orain Oracleren eskuan dagoen Solaris sistema eragilea edo HPren HP-UX bezala. Beste batzuk, ordea, mahaigaineko ordenagailuetara daude bideratuago. Ezagunen artean, lehen aipatutakoak daude, Solaris (http://www.oracle.com/us/products/servers-storage/solaris/index.html), HP-UX (http://h71028.www7.hp.com/enterprise/w1/en/os/hpux11i-overview.html), hala nola GNU/Linux banaketa ezberdinak: Ubuntu (http://www.ubuntu.com/), Debian (http://www.debian.org/), Red-Hat (http://www.redhat.com/), Suse (http://www.opensuse.org), Gentoo (http://www.gentoo.org/), Mandriva (http://www2.mandriva.com/), Fedora (http://fedoraproject.org/). Beste sistema batzuk ere badaude GNU/Linux bezala, gainera irekiak direnak baina bestelako lizentzia batekin, FreeBSD (http://www.freebsd.org/) edo OpenBSD (http://www.openbsd.org/), esaterako.

Iruzkinak (0)

Sei hilero bezala badago hemen Ubuntu 10.04, Ubuntu bertsio berria. Bertsio berri honi Lucid Lynx izena jarri diote Canonical entitateko kideek. Gainera, bertsio hau LTS da, alegia, “Long Term Support”. Horrek esan nahi du iraupen luzeko laguntza teknikoa duela. Horrenbestez, hiru urtez luzatuko da mantenua eta laguntza teknikoa mahaigaineko ordenagailuetarako eta bost urtez zerbitzarietarako.

Hainbat hobekuntza sumatu daitezke Ubuntu Lucid Lynx honetan. Sistema abiarazteko abiadura, adibidez, aurreko bertsioan nahiko azkartu bazen, oraingo bertsio honetan are gehiago arindu da. Ubunturen garatzaileen helburua soilik 10 segundotan abiaraztea da, hau ezin da bete ordenagailu guztietan, ordenagailuaren ezaugarri teknikoen menpe dagoelako. Hala ere, egia esanda, aurreko bertsioarekin sistema abiarazteko azkartasuna nabaria bazen, honetan izugarri azkarra dela onartu behar da. Ordenagailua piztu eta segundo gutxitan Ubuntu martxan dago jada.

Bestetik hobekuntza tekniko batzuk ere ikus daitezke, Ubunturen bertsio berri hau Linux Kernel 2.6.32 bertsioarekin etortzen. Nvidia txartel grafikoen kasuan, Noveau da orain lehenetsitako driverra eta hobetu dituzte txartel grafiko hauetarako driver jabedunen instalazio aukerak.

Itxura aldaketa

Ubuntu Lucid Lynx abiarazten denean nabarituko den lehenengo aldaketa itxura grafikoa izango da. Erabat aldatu da beste bertsioetatik, ohiko kolore marroiarekin apurtu dute bertsio berri honetan eta morea da orain banaketaren kolore nagusia, gris iluna eta laranja ilunarekin batera.

Bestetik, leihoen gaia ere aldatu da eta botoiak titulu-barraren ezkerrean kokatu dira eta ez eskuman, ohikoa den bezala. Honen ondorioz, hasiera batean, arraroa egiten da leihoak ixtea, handitzea edo txikitzea, ohitura eta inertzia dela eta, goiko eskumako aldera eramaten delako sagua eragiketa hauek egiteko. Alabaina, laster batean ohitzen da erabiltzailea, eta bestela, beti aldatu daiteke era erraz batean hobespenetatik, itxura grafikoa aldatzeko aukeran.

Firefoxerako hasierako orrialdea eta lehenetsitako bilatzailea

Beste aldaketa bat izan da Firefoxerako hasierako orrialdea. Azkenean, Canonicalekoek Gooleren alde egin dute berriz Internet bilatzaile bat aukeratzeko orduan hasierako pantaila honetarako. Hori bai, diseinu aldaketa garrantzitsu batekin eta Ubunturen irudi berrira egokituta.

Bilaketa motorretan ere Googlek jarraitzen du lehenetsita.

Sare sozialekin, microbblogging eta berehalako mezularitzarekin integrazioa

Beste aldaketa sakon bat izan da sare sozialekin, microblogging eta berehalako mezularitzarekin garatu den integrazioa.
Saioa kudeatzeko menutik bertatik zehaztu ahal da erabiltzailearen on-line egoera: eskuragarri, ez dago, deskonektatuta, lanpetuta, ikustezina. Bertan konfiguratu ahal dira sare sozialetarako, microblogging eta berehalako mezularitza kontu ezberdinen ezarpenak. Hauek dira integratzen dituen sare sozialak eta microblogging guneak: Facebook, Twitter, Identi.ca, Flicker, StatusNet, Quaiku, FriendFeed eta Digg. Berehalako mezularitzarako hainbat protokolo integratzen ditu: Facebook berriketa, Yahoo, Jabber, Google Talk, MSN, AIM, IRC, MySpace, qq, ICQ eta beste hainbat. Berehalako mezularitzaren kasuan Empathy aplikazioarekin bateratuta dago eta sare sozialen berriketak irakurtzeko eta idazteko, Gwibber aplikazioarekin dago integratuta. Gainera, menu honetatik bertatik ere Ubuntu one kontua kudeatu daiteke eta sistemaren saioa. Beraz, menu bakar batetik kudeatu ahal dira sistemaren saioa, Ubuntu One, berehalako mezularitzaren kontu ezberdinak eta sare sozialenak. Hau da, nortasun digital anitz dituztenentzat zoragarria!

Beste alde batetik Gwibber aplikazioaren diseinua ere aldatu da eta aldaketek ez dute ekarri erakargarria izate hutsa, erabilerraztasunaren aldetik ere hobetu da izugarri eta beraz erosoago eta errazago erabiltzen da aplikazio hau.

Ubuntu One

Ubuntu One da Ubunturen aurreko bertsioarekin jaio zen zerbitzu bat, dokumentuak on-line gorde eta eskuratu ahal izateko ordenagailu ezberdinetatik norberaren Ubuntutik. Gainera, Ubuntu erabiltzen zuten beste ezagun batzuekin ere partekatu ahal ziren dokumentu hauek. Orain, gainera, Ubuntu erabiltzaileak ez direnekin partekatu daitezke. Honez gain, malgutasun gehiago dago zehazteko zein ordenagailutan partekatu nahi diren gauzak eta zer partekatu daiteke, ez soilik dokumentuak, laster markak eta kontaktuak ere partekatu eta sinkronizatu daitezke erailtzen diren ordenagailu ezberdinen artean. Bestetik, Ubuntu Music Storen erosten diren abestiak ere Ubuntu One-en gordeko dira eta erreproduzitzaile ezberdinekin sinkronizatu daitezke.

Softwarea

Canonicaletik iragarri zuten bezala, Gimp irudi editorea ez dator instalatuta lehenetsita eta erabili nahi izanez gero Ubuntu Software Biltegitik instalatu beharko da, eta minutu batzuetan Gimp sisteman instalatuta egongo da. Bestetik, Pitivi bideo editorea gehitu dute bideoak era erraz batean editatzeko. Ubuntu software biltegian ere diseinu aldaketa sakona egin da.

Iruzkinak (0)

Shutter GNU/Linux sistemetan pantaila-argazkiak ateratzeko oso aplikazio interesgarria da. Shutter software librea da eta instalatu daiteke Ubuntu edo GNU/Linux sistemetan Synaptic-etik, Ubuntu Software Biltegitik edo edozein pakete kudeatzailetatik, shutter izeneko paketea bilatu eta instalatzeko markatu besterik ez da behar. Aukeratutako area bat, leiho bat edo pantaila osoaren argazkia ateratzea baimentzen du. Ondoren argazki pantaila hau editatu daiteke gainean marrazteko, elementu ezberdinak azpimarratzeko edo bertan idazteko edo argibideak jartzeko. Gero argazki hau gorde ahal da formatu ezberdinetan, jpg, png, bmp, gif, svg eta beste hainbatetan.

Gainera oso ezaugarri interesgarria du, hau da, plugin ezberdinak dituela funtzionalitate anitzekin. Plugin hauen bitartez, PDF bezala gorde daitezke pantaila-argazkiak, edo efektu grafiko ezberdinak aplikatu daitezke, hala nola 3D efektuak, sepia edo polaroid efektua, ur-marka irudia babesteko eta beste hainbat.

Hau da proiektuaren webgunea: http://shutter-project.org/