Iruzkinak (0)

Ubuntu One fitxategiak Interneten ostatatzeko zerbitzu bat da. Ubuntu sistema eragilearen sortzailea den Canonical enpresak abiarazi zuen doako zerbitzu hau Ubuntu sistema eragilearen erabiltzaileentzat orain dela bi urte. Zerbitzu hau nabigatzailetik ere erabil daiteke edozein ordenagailutatik baina Ubunturekin, Ubuntu One sistemaren beste karpeta bat izango balitz bezala erabil daiteke, sistemarekin guztiz bateragarria da, alegia.

Ubuntu One zerbitzua abiarazi eta hilabete batzuk geroago, iOS eta Android sistemetarako ere aplikazioak garatu ziren, eta beraz on-line zerbitzua sistema eragile hauetariko bat erabiltzen duten sakelako telefonoekin ere bateragarria da.

Eta orain jada MS Windows sistemetarako aplikazioaren bertsio egonkorra ere argitaratuta dago, izan ere, badirela hilabete batzuk bertsio ez egonkorra zegoen jada. Aplikazioa doakoa da eta MS Windows 7, MS Windows Vista eta MS WIindows XP.rekin bateragarria da. Hala ere, oraindik hutsune batzuk ditu. Adibidez kontaktuak oraindik ezin dira sinkronizatu. Sinkronizatzeko karpeta berriak ere ezin dira sortu bertsio honetatik. Hona hemen aplikazioa deskargatzeko lotura: https://one.ubuntu.com/downloads/windows/

Iruzkinak (0)

Gaur egun Interneten denetarik aurkitu daiteke eta aplikazio anitzak daude amaraunean. Teknologia berrietan ere atzera begiratu ahal da eta lehenean murgildu daiteke edozein erabiltzaile. Horren adibide garbia, gaurko gaia liteke, zuhaitz genealogikoak egiteko on-line aplikazioak, hain zuzen ere.

Gnoom

Gnoom oso aplikazio ezaguna da zuhaitz genealogikoak on-line egiteko eta partekatzeko. Nahiko webgune jatorra eta erabilerraza da. Gnoom proiektuaren helbidea http://www.gnoom.com da eta bertan hasiera pantailan erabiltzailearen izena, abizenak, generoa eta posta elektronikoa jarrita, berehala has daiteke zuhaitz genealogikoa garatzen. Zuhaitz genealogikoan senideak eta beren datuak osatzen joan ahal da, gainera sartzen diren senideei Gnoomen sartzeko gonbidapena bidali ahal zaie eta haiek ere zuhaitz genealogikoa osa dezakete. Senide bakoitzeko datu ezberdin eta argazkiak txertatu daitezke.

Senideekin komunikatzeko bide ezberdinak eskaintzen ditu, Facebookekin bateragarria izateaz gain txata, foroa eta mezuak bidaltzeko aukera dauka. Horretaz aparte, argazkiak, bideoak eta dokumentuak partekatu daitezke. Honez gain, senideak mapan geolokalizatu daitezke, Google Mapsen azpiegitura erabilita. Egutegi batean sendiari dagozkion gertakizunak ere kudeatu daitezke.

Azkenean, bai funtzionalitateen aldetik zein itxuraren aldetik sare sozial bat da baina senideei bideratuta. Izan ere, ohiko sare sozialetan bezala Gnoom-ek horma bat eskaintzen du eta mikroblogging edo mezu motzak idaztea ere badago.

Honetaz gain, Gnoomek webguneetan eta sare sozialetan hain ohikoa ez den aukera bat eskaintzen du, ziurtasun kopiak egiteko aukera, hain zuzen ere. Baina aukera hau soilik eskuragarri dago ordainpeko kontu batekin. Ordainpeko kontuak 24 EUR urteko balio du eta ziurtasun kopiak egiteko aukeraz gain, aparteko aukera gehigarriak ditu.

Gnoomen sartzen den informazio guztia pribatua da eta erabiltzaile baten zuhaitza eta informazioa bere kontaktuek edo senideek baino beste inork ezin du ikusi.

Kanpoko bilatzaile bat ere eskaintzen du norberaren senideak edo arbasoak aurkitzeko beste erabiltzaileen zuhaitz genealogikoetan, baina datuak pribatuak direnez, daturen bat baino ez da agertzen eta orduan senide hori gehitu duen erabiltzailearekin harremanetan jartzeko aukera eskaintzen du.

Gnoom euskaraz ez dagoen arren, webgune eleanitza da eta frantsesa, gaztelera, ingelesa eta beste hainbat hizkuntzatan erabil daiteke.

MyHeritage.com

Myheritage.com ere oso ezaguna eta oso erabilia da, 60 milioi erabiltzaile, 832 milioi profil eta 20 milioi zuhaitz genealogiko ditu . Hau da sare sozial honen webgunea: http://www.myheritage.com/. Funtzionalitateen aldetik My Heritage eta Gnoom oso antzekoak dira, ohiko sare sozialek eskaintzen dituzten aukerak dauzka. Proiektu honek ere dohainik erabil daiteke ordainpeko profila ere eskaintzen duen arren. MyHeritage.com erabiltzailearen izena, posta elektronikoa eta gurasoak zehazten dira eta ondoren has daiteke zuhaitza sortzen edo familiaren argazkiak igotzen zein familiaren datuak edo gertaerak kudeatzen. Argazkiak etiketatzea ere ahalbidetzen du aplikazio honek. Bitxikeriaren bat ere badauka, memoria joko bat eskaintzen du senideen argazkiekin eta senideekin antza daukaten pertsonai ospetsuak aurkitzeko gauza ere bada.

Family Tree Builder

MyHeritage.com-en ere zuhaitz genealogikoa kudeatzeko mahaigaineko aplikazio bat deskargatzeko aukera dago Family Tree Builder izenekoa, dohainik deskargatu daiteke eta oso egokia da mahaigaineko ingurunea web ingurunea baino gehiago gustuko duenarentzat. Hori bai MS Window sistemetarako baino ez dago.

Zuhaitz genealogikoak egiteko beste web batzuk

Aukera hauek oso ezagunak badira ere, beste webgune batzuk daude zuhaitz genealogikoak landatzeko http://www.kincafe.com/ edo http://www.geni.com/ bezala.

Iruzkinak (0)

Aurkezpenak.net webgunea abian jarri da. Mioketa Euskara Elkarteak eta Bitarlan Informatika eta Web zerbitzuak enpresak jarri dute martxan. Proiektuaren asmoa da aurkezpenak on-line kudeatzeko eta ikusteko webgune bat eskaintzea erabiltzaile euskaldunaren eskura. Beraz, interneteko edozein erabiltzailek izena eman ahal du webgunean bere kanal propioa sortzeko eta une horretatik aurkezpenak igo ahal izango ditu formatu ezberdinetan, PDF, Power Point edo Open Office Presentation, esate baterako.

Behin aurkezpenak igota, on-line ikusi eta erakutsi ahal dira edo deskargatu ahal dira.

Erabiltzaile bakoitzak bere kanala izango du, era horretan, erabiltzaile bakoitzaren kanalaren helbidea http://www.aurkezpenak.net/erabiltzailea izango da, “erabiltzailea” izanda erabiltzaile horrek aukeratu duen izena.

Aurkezpenak zerbitzatzeko Slideshare webguneaz baliatzen da proiektu hau. Horri esker, Slideshare.com izen handiko webgunea denez, aurkezpen bat Aurkezpenak.net-era igotzen den bakoitzean Slidesharen ere igotzen da eta orduan eskuragarri egongo da bi guneetatik.

Hau da webgunearen helbidea: http://aurkezpenak.net

Iruzkinak (2)

ICANN korporazioak, hainbat urte iraun duen eztabaidaren ondoren, Interneteko helbideak edozein hitzetan eta edozein hizkuntzatan amaitzeko aukera onartu du.

ICANN Izenak eta Zenbakiak Banatzeko Interneteko Korporazioa da. Erakunde horrek kudeatzen ditu Interneten aurkitzen ditugun domeinu izen eta IP helbideak. Goi mailako domeinuak dira Interneten erabiltzen ditugun izenetan ageri den azken atala, hain ezagunak diren .com, .net .info eta horrelakoak. 22 goi mailako domeinu generiko daude, eta beste 250 lurralde domeinu. Adibide gisa, .fr Frantziarentzat edo .es Espainiarentzat.

Onartutako aldaketarekin, edozein enpresa, hiri edo taldek lehen mailako domeinu generiko bat eskatzeko aukera izango du. Domeinu izen berrien salerosketa edo espekulazioa saihesteko, ICANNek hainbat baldintza jarriko ditu erregistroa garbia izan dadin. Gainera, 185.000 dolarreko ordainketa egin beharko da.

2012. urteko urtarrilaren 12an zabalduko da domeinu berrien eskaera egiteko epea, eta apirilean itxi.

Baimendutako domeinu berri horiek 2013. urtearen erdialdean lanean hasteko moduan izango direla uste da.

Iruzkinak (0)

Esaten badugu Googlek ordenagailu berri bat aurkeztu berri duela eta hardwareari dagokionez ez duela aparteko ezer ere eskaintzen, agian bat baino gehiago harritu egingo da. Chromebook du izena aparailu berriak, eta haren ezaugarri fisikoak hauek dira: 2GB RAM, Wifi eta 3G konektibitatea, 11 edo 12 hazbeteko pantaila, prozesadore arrunt bat, 6-8 ordu iraungo duen bateria eta harrigarriena dena: dokumentu eta lanak gordetzeko inongo disko gogorrik ez. Horrelako ezaugarriekin, nekez abiaraz dezake eramangarri honek Microsoften Windows familiako azken sistema eragilea.

Ordenagailu honen apustua bestelakoa da: saretik lortzen ditu eskaintzen dituen aplikazioak, eta sarera jotzen du fitxategiak gorde eta datuak prozesatzeko. Sare edo lainoan oinarritutako sistema eragile bat erabiltzen du: Googlek garatu duen Chrome OS sistema eragilea. Ezaugarri horiekin guztiekin, garbi dago sare konexioa behar-beharrezkoa duela ordenagailu eramangarri honek.

Chrome OS

Googlek garatutako sistema eragile honek Linux darabil bere bihotzean, eta erabiltzailearekin beharrezkoa duen interfazea web nabigatzaile baten bidez eskaintzen du, jada ezaguna dugun Chrome nabigatzailearekin, hain zuzen ere. Chromebook eramangarria pizten denean, 10 segundo inguru behar ditu erabiltzaileari eskaintzen zaion nabigatzailea bistaratu eta lanerako prest egoteko. Eskaintzen diren aplikazioak web aplikazioak dira, eta Android Market eta Appleren AppStore bezala, aplikazio biltegi batetik eskuratu daitezke. Ez dago aplikazioak hartu eta instalatu beharrik, aplikazio hauek Googleren zerbitzarietan daude, eta bertan egiten dute lan. Gure dokumentuak ere Googleren zerbitzarietan gordeko dira, gaur egun Google Docs bezalako sareko ofimatika aplikazioa erabiltzean egiten den bezala.

Sareko sistema eragile hori ez da gauza berria. Urteak dira web bidez eskaintzen diren mahaigainak eskura ditugula. Gutxi batzuk aipatze aldera: eyeOS eta g.ho.st

Abantaila eta desabantailak

Aplikazioak instalatzeko beharrik ez dagoenez, apenas mantenurik duen ordenagailu bat da. Ez da software edo aplikaziorik eguneratu beharrik, eta teorian bada ere, ez dago birusekin kutsatzeko arriskurik. Ordenagailuaren potentzia ez da handia, baina nahikoa da web nabigatzaile baten eskaerak asetzeko. Lehen esan bezala, testu prozesadore batekin lanean bagaude, eragiketa guztiak sarean dauden zerbitzarietan egingo dira (testu zuzenketak, bilaketa eta ordezkapenak) eta eramangarriak eragiketa horien emaitzak erakutsiko dizkigu. Datu eta fitxategiak sarean gordetzen direnez (Googleren zerbitzarietan), eramangarria galdu edo apurtzen bada, ez da daturik galduko. Beste Chromebook batean saioa erabiltzaile berarekin hastea nahikoa izango da datu guztiak berriz ere eskura izateko.

Sareko konexiorik gabe, Chromebook hau ezer gutxi da. Konexiorik gabe ezin du ez aplikaziorik ez eta gure dokumenturik saretik eskuratu. Eskaintzen diren aplikazioak web aplikazioak direnez, programa hauen arintasuna urria da mahai gaineko aplikazioen aldean.

Eman nahi zaion erabilpenaren arabera, aparailu baliagarria izan daiteke. Posta mezuak bidali, nabigatu eta dokumentuak editatzeko egokia da. Netbook moduan ezagutzen diren eramangarrien pareko da eskaintzen dituen zereginetan. Hori bai, kontuan hartzekoak dira haren mantenu behar eskasa eta birusetatik libre egon eta datuak beti sarean izateak eskaintzen dituen abantailak.

Chromebooken eskaintza

Norbanako bezeroek Acer eta Samsung markako Chromebook makinak dituzte eskuragarri. Dena den, herrialde guztietan ez dira modelo denak eskaintzen. Wifia eta 3G konektibitatea eskaintzen duten modeloak daude salgai. Lehendabizikoek 300-400 euroko prezioa dute, eta bigarrenak 400 eurotik gorako salneurrian saltzen dira.

Iruzkinak (0)

Euskalterm terminologia banku publikoaren bertsio berria aurkeztu du Kultura Sailak. Bertsio zaharrak, oraingoz, eskuragarri jarraitzen du sarean, http://www1.euskadi.net/euskalterm/indice_e.htm helbidean. Bertsio berriaren helbidea hau da: http://www.euskadi.net/euskalterm.

Bertsio berriaren ekarpenak, hauek dira: interfaze berria eskaintzen duen aplikazio honek, 14 hiztegi terminologiko eskaintzen ditu, eta bilaketaren emaitzak sailkatu egiten dira. Gaztelerako «tinta» terminoa bilatuz gero, Biologia atalean emaitza bat eta Arte atalean beste emaitza bat dagoela esaten zaigu. Emaitza guztiak bistaratu ahal izateko, atalez atal klikatzen ibili beharko dugu. Besteak beste, Sustatu webgunean, atzerapauso horixe leporatzen diote erabiltzaile batzuek bertsio berriari: lehen, emaitza guztiak ikusteko, klik bakarrarekin nahikoa zen; eta, orain, adiera guztiak ikusteko, hainbat klik egiten ibili behar da.

Eskaintzen diren emaitzetan ere, ponderazio-marka batzuk erakusten dira, terminoen fidagarritasuna adierazteko. 0 marka duten emaitzak baztertzekoak dira, eta 4 dutenak berriz, termino normalizatu eta gomendatuak lirateke. Azkenik, erabiltzeak bere ekarpenak egiteko aukera du: zuzenketak edo termino berriak gehitzeko eska dezake erabiltzaileak web orri berri honetan.

Iruzkinak (0)

NFC, ingelesetik datorren laburdura da. Near Field Communication delakoak, gailuen arteko haririk gabeko komunikatzeko modu bat ezartzen du, gehienez 20 zentimetrora dauden gailuen arteko datu trukea. Orain arte oso hedatua egon den bluetooth sistemaren antzerakoa da, baina badituzte zenbait diferentzia: bluetooth bidez, metro batzuetara dauden sistemen artean komunikatzea posible den artean, NFC bidezko komunikazioa, zentimetro gutxi batzuetara mugatzen da. Horrek zailagoa egiten du datuen joan-etorria zelatatzeko aukera. Energiari dagokionez, bluetoothek baino kontsumo txikiagoa du NFCek, eta komunikazio saio bat hasteko askoz ere denbora gutxiago behar du.

Googlek kaleratu duen Nexus S sakelakoari NFC teknologia txertatu diote, eta Applek ere NFC txipa sartzeko asmoa erakutsi du bere iPad 2 tabletean eta iPhone 5 sakelakoan. Badirudi 2011 urtea, NFC-dun gailuen urtea izango dela.

NFC teknologiaren erabilpenak

Haririk gabeko komunikazioa da NFCren lan eremua. Etorkizun handiena duten erabilpenak, berriz, identifikazioa, datu trukea eta, gehienbat, ordainketak dira.

Identifikatzea beharrezkoa den leku batera sartu nahi dugunean, nahikoa izango da gure sakelako telefonoa edo NFC txipa duen txartel bat irakurle batera gerturatzea. Zerbait ordaintzeko tenorean ere, kreditu txartelak erabili beharrean, posiblea izango litzateke gure sakelakoa ordainketa irakurlera gerturatzea eta horrela di-da batean erositakoa ordaintzea. Ordainketa modu horiek probatzen dabiltza hainbat enpresa. Esaterako, Sitgesen, Visa, Telefonica eta La Caixak, 2010. urtearen amaieran, 1.500 erabiltzaileei samsung telefonoak banatu zizkieten, 500 bat saltokitan egindako erosketa txikiak ordaindu ahal izateko.

Gure sakelako telefonoak diru poltsa elektronikoak bihurtu nahi dituzte. Gure telefonoen SIM-etan, Visa txartelak gorde ahal izango ditugu, eta, horrela, metro edo autobus txartelak ordaindu edo VISA bidez ordaintzen dugun edozein erosketa egingo dugu. Sistema horren erabilera errazak kontsumitzaileak animatuko dituelakoan dira adituak, Korean gertatu den bezala.

NFCren beste erabilera batzuk ere aurkeztu dira. Adibidez, jatetxe edo saltoki bat gustukoa badugu, eta, horren berri eman nahi badugu, saltokiak sarreran jarritako pegatina batera gure telefonoa gerturatzea nahikoa izango da Google Hotpot Foursquare eta natzeko sistemetan, gure gomendioa publikatua izan dadin.

Google Wallet eta Google Offers

Ameriketako Estatu Batuetan (New York eta San Frantziskon), Googlek, Wallet izeneko sistema jarri du martxan sakelakoarekin ordainketa txikiak egin ahal izateko. Mastercard motako txartel bat duen amerikarrak, txartel hori Google Walletekin lotzeko aukera izango du, eta Mastercard-ik ez duenari Googlek edozein txartelekin diruz kargatu daitekeen txartel birtual bat eskaintzen dio. Ordainketa bat egiteko orduan, Android sistema eragilea duen telefonoan, Wallet aplikazioa martxan jarri, eta, bertan, ordaindu beharreko kopurua agertu ondoren, ordainketa onartzeko 4 digituko PIN bat sartu beharko du erabiltzaileak. Wallet sistema horrekin batera, Google Offers sistema ere martxan jarri du. Gure telefonoaren geolokalizazioa aktibatua egonez gero, saltoki baten aurretik pasatzean, gure terminalean saltoki horren eskaintzak ikusi ahal izango ditugu.

Iruzkinak (0)

Egun, ia edozein erabiltzailek Interneterako sarbidea du etxean edota lanean. Gainera, Interneteko konexio gehien-gehienak banda zabalekoak dira eta ordenagailua pizten den unetik ematen dira. Honez gain, ordenagailu eramangarriak eta ultraeramangarriak asko hedatu dira eta beraz, etxetik zein lanetik at ere posiblea da Internetera konektatzea.

Hedapena honekin batera, arriskuak ere zabaldu dira eta azpijokokoak ere hobetu dira. Honek ez du esan nahi Internet ez dela erabili behar edo era mugatu batean erabili behar dela, jakina, soilik jarraibide batzuk kontutan hartu behar direla Interneten aritzen denean.

Izan ere, Interneten era seguru batean aritzeko, ez da neurri konplexurik jarraitu edo informatika ezagutza asko eduki behar, bizitzan aritzeko bezala, sen ona da jarraibiderik errazena eta onena kasu askotan. Hala ere, ondo dago jakitea jarraipen erraz batzuk seguruago nabigatzeko amaraunean.

Aplikazioak deskargatzeko orduan

Doako aplikazio asko aurkitu ahal dira Interneten norberaren behar informatikoak asetzeko, baina aplikazioen artean ere badaude birusak eta funtzio ezkutuak egikaritzen dituzten aplikazioak. Horregatik, aplikazioak jaisteko orduan, oso gomendagarria da webgune ofizialetatik deskargatzea beste webguneetatik deskargatu beharrean. Beste webgune batetik deskargatzen bada, webgune ezaguna eta ospe onarekin izan beharko litzateke.

Pasahitz egokiak

Pasahitz egokiak erabiltzea oso garrantzitsua da. Gaur egun Interneten norbanakoen eta enpresen informazio asko dago, publikoa nahiz pribatua. Pasahitz ahulekin, informazio hori arriskuan dago norbaitek informazio hori ikus lezakeelako, baina ikusteaz gain alda edo ezaba lezakeelako. Gainera, gaur egungo sare sozialen hedapenarekin norbaitek ordezkatu ahal izango luke erabiltzaile baten nortasun digitala bere pasahitza edo pasahitzak asmatzen baditu. Horrenbestez, oso egokia da gune ezberdinetan pasahitz ezberdinak erabiltzea, horrela, batean pasahitza lapurtuz gero, beste guneak babestuta geldituko lirateke. Zibergela atalaren aurreko ale batean pasahitzei buruzko gaia jorratu zen, hona hemen lotura: http://zibergela.bitarlan.net/2009/12/03/pasahitz-indartsuak-asmatu/

Sistema eta aplikazioak eguneratuta mantendu

Sistema eragile eta aplikazio gehien-gehienetan noizbehinkako eguneraketak argitaratzen dira. Sistemak edo aplikazioak berak jakinarazten dio erabiltzaileari eguneraketak daudela honek instala ditzan. Eguneraketa hauetan askotan segurtasun arazoak zuzentzen dituzte, beraz, oso garrantzitsua da eguneraketa hauek instalatzea eta sistema eragilea zein aplikazioak eguneratuta mantentzea.

Segurtasun softwarea edo hardwarea

Sistema batzuk beste batzuk baino seguruagoak direla esan daiteke, adibidez, askoz malware gutxiago garatzen da sistema eragile batzuetarako edo sisteman datozen lehenetsitako aukerak zein sistemaren arkitektura seguruagoak izan daitezke. Alabaina, segurtasun neurri eginkorrak hartu behar dira sistema eragile guztietan. Neurri horietariko bat antibirus aplikazio bat instalatzea zain daiteke, esate baterako. Antibirus instalatzeko orduan ordainpeko eta doako antibirus anitz daude aukeratzeko. Zibergela atalaren aurreko ale batean doako antibirus zerrenda bat eskaini zen, hona hemen lotura: http://zibergela.bitarlan.net/2010/01/07/malware-aurkako-babesa-eta-doako-antibirusak/.

Suebaki edo Firewall bat ere oso komenigarria da kanpotik norberaren ordenagailurako sarbideak saihesteko. Suebaki hori izan ahal da sistemarekin batera datorren gehigarri bat, aparteko aplikazio bat edo Internet eta sare lokal edo ordenagailuaren artean dagoen gailu bat. Batzuetan, Interneterako kablea modem batera konektatzen da baina askotan, bulegoetan edo etxeetan Internet kablea router batera konektatzen da zuzenean, batez ere banda zabaleko Interneta edukiz gero. Horietariko router askok suebaki bat integratuta ekartzen dute eta lehenetsita konfiguratuta etortzen da kanpotik datozen konexioak ez onartzeko.

Posta elektronikoarekin eta loturekin ere kontuz

Posta elektronikoak irekitzeko orduan sen ona erabili behar da, ezagunen postak ireki behar dira soilik edo ezezagunen postak badira, postaren gaia begiratu behar da hizkuntza eta logikoa den aztertzeko. Bidaltzailea ezaguna denean, postaren gaia ere begiratu behar da zeren eta malware askok bidaltzen baitituzte posta elektronikoak erabiltzailearen kontaktuen helbideekin.

Bestetik, posta elektronikoetan zein Interneten nabigatzen dauden loturetan komenigarria da benetako helbidea zein den ikustea, hori nabigatzailea edo posta aplikazioaren estatu barran ikusten da sagua loturaren gainean kokatzen denean. Izan ere, erabiltzaileak irakurtzen duen testuan etorri ahal da idatzita helbide bat baina helburua benetan beste bat izan. Horrela ematen dira, adibidez phising eraso asko.

Iruzkinak (0)

Youtubek 6 urte bete ditu honezkero eta oso plataforma ezaguna eta erabilia dela jakin arren, Youtubek bere urteurrenean eskaini zituen kopuruak harrigarriak dira.

Lehenengo kopuru harrigarria da erabiltzaileek igotzen duten bideo denbora. Dagoeneko ez da ordutan neurtzen, egunetan baizik. Izan ere, minutu Youtubeko erabiltzaile guztien artean bideo bi egun igotzen dituzte. Hau da, erabiltzaile batek 10 egunetan zehar igotako bideo guztiak ikusteko bere bizitza osoa beharko luke, lo egin gabe eta atsedenik gabe.

Beste kopuru harrigarri bat bisita kopurua da, hain zuzen ere, eguneko Youtubek 3000 milioi bisita ditu.

Datu hauek ikusita, hobetzeko gauzak dituen arren, munduko webgunerik garrantzitsuenetakoa da, ez dago zalantzarik. Agian, orain hobetzeko gelditzen zaiona film eta telesailen merkatua izan daiteke. Eremu horretan, Netflix (https://www.netflix.com/) bezalako proiektuak adibidez askoz aurreratuago daude.

Iruzkinak (0)

Irakaskuntza elektronikoa edo e-learning, ezaguna den bezala, indarra hartzen ari da denbora pasa ahala. Abantaila handiak ditu, formazioa eman eta jaso ahal da distantzia eta denbora mugarik gabe. Izan ere, aukera paregabea da, adibidez, egoitza ezberdinak dituzten entitateentzat. Bestetik, irakaskuntza elektronikoa gehienbat era asinkrono batean ematen da. Irakasleek edo arduradunek teoria, ariketak, galdetegiak, foroak, dokumentazioa edo bestelako edukiak sartzen joaten dira plataformara eta ikasleek gaiak egiten joaten dira bakoitza bere erritmora eta ahal duen denbora tartean. Hain zuzen ere, formazioa egin nahi dutenek, baina formazio hori eguneroko lanarekin, familiarekin eta aparteko ardurekin bateratu behar dutenek zaila izaten dute egunero edo asteko ordu finko batzuk gordetzea euren formaziorako. E-learning plataformen bitartez, ordea, askoz malguagoa da. Epeak izan ahal dira guztiz libreak, nork bere formazioan ahal heinean aurreratzeko. Halaber, epeak zehaztu arren, teoria, ariketak edo blokeak amaitzeko, norberak antolatu ahal du bere denbora eta ematen dituen orduak epe horietara heltzeko. Txaten bitartez saio sinkronoak ere antolatu ahal dira, hitzordu batzuk jar daitezke guztion artean esperientziak edo zalantzak partekatzeko irakaslearekin eta ikasleen artean. Denbora mugaz eta muga fisikoez gain gastuen aurrezkia ere aintzat hartu behar da, garraioa edo prestakuntza emateko lekuaren gastua bezala. E-learning plataformak gastu batzuk suposatzen baditu ere martxan jartzeko eta mantentzeko.

Era berean, badago alde txarrak aurkitzen dizkiona irakaskuntza elektronikoari. Formazio prozesua bera eta harremana hotzagoa izan daiteke irakaslearekin zein ikaskideekin. Bestetik, ikasleek ardura handiagoa behar dute beren burua ikastera behartzeko eta irakasleek aparteko trebetasunak ere eduki behar dituzte ikasleak motibatzeko, zailtasunak gainditzeko eta zalantzak argitzeko.

Zer behar da e-learning plataforma bat abiarazteko

E-learning plataforma bat abiarazteko, ostatze zerbitzu bat ezinbestekoa da, zeren eta Interneten kokatu beharko litzatekeen irakaskuntza elektronikorako plataforma hori. Bestetik, domeinu bat hartu daiteke e-learning plataformarako edo domeinuren bat edukiz gero, domeinu horren azpidomeinu bat erabil daiteke. Beharbada, enpresa edo entitate batzuk nahiago dute euren sare lokalean edo intranetean instalatzea e-learning plataforma, soilik barne formaziorako erabili nahi dutelako. Kasu horretan ez litzateke beharrezkoa izango ez ostatze zerbitzua ez domeinua, sare lokalaren azpiegitura erabil liteke.

Bestetik, ikastaroak on-line emateko aplikazio bat beharrezkoa da. Aplikazio honek ikastaro bakoitzeko teoria, ariketak, gaiak edo ebaluazioak kudeatzeko aukera izan behar du. Honetaz aparte, multimedia edukiak, dokumentazioa, wikia, foroak eta txat bezalako baliabideak oso ondo etor daitezke irakaskuntza on-line ahalik eta osatuen izateko.

Ikastaroak zerbitzatzea eta kudeatzea ahalbidetzen dituen aplikazio hau neurrira garatu ahal da behar bereziak egonez gero edo aukeratu daiteke horretarako garatutako aplikazio libre bat.

Moodle

E-learning plataformak garatzeko zenbait aplikazio libre daude, baina ezagunena Moodle da zalantzarik gabe. Erabiliena izateaz gain, lokalizatuena ere bada, hain zuzen ere, 85 hizkuntzatan baino gehiagotan dago itzulita, euskaraz, besteak beste. Moodle software librea da eta dohainik deskargatu daiteke. Aplikazioa instalatu ahal izateko web zerbitzari bat beharrezkoa da PHP interpretatzailearekin eta datu base kudeatzaile batekin, MySQL erabiltzen da gehienetan. Erraz instalatzen da eskaintzen duen web instalatzailearen bitartez. Hau da aplikazioa deskargatzeko eta informazio gehiago lortzeko webgunea: http://moodle.org/. Moodlek aukera anitz eta malgutasun handia eskaintzen du irakaskuntza on-line kudeatzeko orduan eta Interneten foro eta dokumentazio asko aurkitu daiteke erabiltzen ikasteko.

Claroline

Claroline ez da Moodle bezain ezaguna eta ez da hain osatua baina oso erabilerraza da eta oso aukera interesgarria izan daiteke Moodle bezain plataforma konplexua behar ez dutenentzat, batez ere, erraztasuna bilatzekotan. Ez dago hainbeste hizkuntzatan, euskaraz ere ez dago, baina software librea denez, ez da zaila euskaratzea. Esan bezala, Claroline proiektuak ez dauzka Moodlek besteko aukera eta malgutasuna baina oso azkar erabiltzen ikasten da eta oso erraza da. Kasu honetan ere web instalatzaile baten bitartez instalatzen da eta erabili ahal izateko web zerbitzari bat, PHP eta MySQL ezinbestekoak dira. Proiektuaren webgunea http://www.claroline.net da.

Dokeos

Moodle eta Claroline aplikazioez gain, Dokeos (http://dokeos.com/) ere izan daiteke aztertzeko beste aukera bat e-learning plataforma bat abiarazteko orduan. Oso diseinu erakargarria dauka eta aurreko kasuetan, software librea eta doakoa da. PHP eta MySQL teknologiak ere erabiltzen ditu.

Iruzkinak (1)

QR kodea, ingelesetik Quick Response Barcode, bi dimentsiotan irudikatzen den kode bat da; puntu matrize batean mota askotako informazioa gorde daiteke bertan. 1994 urtean sortu zuen Denso Ware Japoniako enpresak, eta hura da patentearen jabe. Jabe izanda ere, jabetza eskubideari uko egin, eta lizentziaz libre dago teknologia hori, eta ISO estandar bat bilakatu da. Kode horietan, testua, Internet helbideak, telefono zenbakiak eta beste hainbat datu gorde daitezke. Teknologia hori oso zabaldua dago Japonia eta Hego Korean, baina mendebaldean askoz ere geldoago ari da zabaltzen.

QR kodeak egunkari, seinale, autobus edo tarjetetan aurki daitezke. Kamera izan eta kodeak irakurtzeko gai den telefono batekin, erabiltzaile batek irudia eskaneatu dezake, kodeak gordea duen testua irakurri, kontaktu informazioa ikusi edo Internet helbide bat bisitatu.

QR kodeak komunikatzeko modu berri bat dira, eta kode horien arrakasta eta zabalkundea, hein handi batean, sakelako telefoniak eta telefono aurreratu edo smartphone-en zabalkundearekin dago lotuta, telefono aurreratu horiek QR kodeak irakurri ahal izateko aplikazioak ekartzen baitituzte.

Kode barrak vs QR kodeak

Gure inguruan oso ezagunak ditugun barra kodeen aldean, abantaila garbiak dituzte QR kodeek: askoz ere informazio gehiago gorde daiteke QR kodeetan, barra kodeen hogei digituren aldean. Milaka karaktere gorde daitezke QR kodean, zenbaki, hizki eta baita Kanji, Hiragana edo Katana motako japoniar karaktereak.

Inprimatzean, kode berri horiek behar duten tamaina ere txikiago da, eta datuak horizontalki edo bertikalki gorde daitezke.

Kodeak inprimatuta dauden euskarriak kalteak jasotzen baditu ere, irakurtzea posible da. Irakurketa on bat egin ahal izateko, gehienez azaleraren %30 inguru egon daiteke kaltetua.

Azkenik, kode horiek irakurri ahal izateko, edozein angelu erabil daiteke, beraz, irakurketa txarrak gertatzeko aukerak oso txikiak dira.

QR kodeen erabilerak

Egunero erosi eta erabiltzen ditugun produktuetan aurki ditzakegu kodeak, bai ohiko kode barra, eta berriago diren QR kodeak. Erabilera arrunt horretatik harago, badira zenbait adibide kurioso, esaterako: xake aldizkari batzuk, partida batean emandako mugimenduen berri emateko, kode horiek erabiltzen dituzte. Erabilera komertzialari dagokionez, Japonian edozein lekutan aurki daitezke iragarkien osagarri gisa QR kodeak; produktu jakin bat aurkezten den webgunera bisita di-da batean egiteko aukera eskaintzen dute.

Gure kaleetan ere, musika talde hasi berriek QR kode horiek paratzen dituzte taberna sarrera batzuetan, nahi duenak haien musika entzun dezan —hor ere, webgune baten bidez—. Sakelako telefonoetarako aplikazioak jaitsi eta instalatzeko modu ohikoa da ere QR kode batean aplikazioaren web helbidea jartzea.

QR kodeak nola irakurri eta sortu

Googlek sakelako telefonoentzat garatutako Android sistema eragileak jatorriz dakar Zxing kode irakurlea. Appleren iPhonek duten iOS sistemak ez dakar berez QR kode irakurlerik baina aplikazio liburutegian (AppStore) hainbat eta hainbat aplikazio ditu eskura erabiltzaileak. BlackBerry motako gailuetan, App World aplikazioa da kode horiek irakurtzeko aplikazioa.

QR kodeak sortu nahi ezkero, helbide honetara jo behar da: http://qrcode.kaywa.com/.

Iruzkinak (0)

Komunikabideetan bolo-bolo dabilen ekimena da 24symbols. Horrela definitzen dute euren burua: liburu digitalak Interneten irakurtzeko plataforma, lagunekin eta harpidetza eredu bat eskaintzen duena. Sarean, liburuen spotify gisa da ezaguna. Spotifyk musikarekin egiten duen bezala, bi eredu proposatzen ditu 24symbolsek: bata doakoa, eta bigarrena ordainpekoa. Batak zein besteak oinarrizko zerbitzuak eskaintzen dituzte: gure gailutan irakurri ahal izatea, laster-markak egiteko aukera, eta gure lagunek testu bati egindako iruzkinak ikusteko ahalmena. Diferentzia, Spotifyn bezala, iragarkiak txertatzean dago; doako bertsioan iragarkiak erakutsiko dira, eta ordainpekoan, ez.

Gailuei dagokienez, ordenagailu, tableta naiz sakelako telefonoetatik irakurtzea posible izango da, Internet konexioa eta nabigatzaile bat dira beharrezko baldintza bakarrak. Testu eta liburuak hodeian daude osatuak, eta beraien deskarga ez da posible izango.

Badirudi horrelako ekimen baten arrakasta eskaintzen dituen liburuen kalitate eta kopuruaren araberakoa dela. Argitaletxeekin lanean dabiltza 24sybolsekoak, ahal den eskaintza oparoena osatzeko.

Ekainaren 30ean alboratuko dute orain arte darabilten gonbidapen sarrera sistema, eta edonork izango du bertan izena eman eta liburuak irakurtzeko aukera, ordainpeko harpidetzaz edo musu truk.

Iruzkinak (0)

Internet hainbat sare mota elkar konektatzen dituen sare logiko izugarri bat da. Babeleko dorrea balitz bezala, sare ezberdinek hizkuntza propioak erabiltzen dituzten arren, guztiek elkar komunikatzeko lengoaia komun bat erabiltzen da: TCP/IP gisa ezagutzen den protokolo sorta. 1969. urtean egin ziren Ameriketako Estatu Batuetan ordenagailuen arteko lehen konexioak, eta sortu zen sareari Arpanet izena jarri zioten.

Internet sarearen gainean sortutako zerbitzu arrakastatsuena World Wide Web edo www gisa ezagutzen duguna da. 1989. urte inguruan sortu zuten, Genevako CERNen, Tim Berners-Lee ingelesak eta Robert Cailliau belgiarrak.

Internet osatzen duten elementu guztiak konektatu ahal izateko, router, satelite, hari eta beste gailu batzuez osatutako izugarrizko azpiegitura dago. Hariek estatuak zeharkatzen dituzte, azken muturrean dauden lurraldeak ere elkar konektatzeko. Pieza txikiz osatutako erraldoi baten gisa irudikatu daiteke Internet.

Ba al du Internetek jaberik?

Galdera honi bi erantzun posible eman diezaizkiokegu: inor ez, edo jende enpresa asko. Lehen aipatu dugun erraldoiari erreparatzen badiogu, inor ez da Internet oso horren jabe; badira Interneten egitura eta arauak ezartzen dituzten erakundeak, baina ez dute Interneten inongo jabetzarik.

Internet jende askorena dela ere esan dugu, milaka pertsona eta talderena. Hainbat atalez osatuta dago Internet, eta pieza horiek guztiek bere jabea dute. Egitura fisiko edo bizkarrezurra, hasiera batean Arpanet izenez ezagutzen zena, hainbat konpainiaren eskuetan dago, hala nola: Verizon, AT & T, Qwest, Sprint edo IBM bera. Internet erabiltzen dugun bakoitzean, gure informazioak konpainia horiek jarritako hari eta zirkuituak zeharkatzen ditu. Internet erabiltzaileen eskura jartzen duten enpresak ere hor dira, ADSL edo zuntz optikoa eskainiz, eta azken enpresa horiek sare fisikoaren jabeekin egiten dituzte erabilera eta negozio hitzarmenak.

Nork antolatzen du Internet?

Inor ez bada Internet osoaren jabe, nork antolatzen du sarea, nork ezartzen ditu arauak? Internet osatzen duen sistema ezberdinen lingua franca TCP/IP protokolo familia da, eta, Internet garatzen joan den heinean, protokoloa ere aldatuz joan da. Protokoloaren aldaketak eta azpiegitura gainbegiratzeko, hainbat taldek egiten dute lan: Internet Society (ISOC) delakoak estandarrak garatzen ditu; Internet Engineering Task Force (IETF) delakoak, dituen lan talde ezberdinen bidez, azpiegitura eta estandarren diseinuan egiten du lan; eta azkenik, ICANN erakundea Interneten erabiltzen ditugun izenen kudeaketaren arduraduna da.

Sarearen neutraltasuna

Sare osoaren jabetza duen enpresa edo talderik ez badago ere, hainbat enpresa Interneten alor jakin batzuen jabe dira. Interneten bizkarrezurra diren harien jabetza, esaterako, ez dago enpresa askoren eskutan, eta sarearen neutraltasuna kolokan egon daitekeela pentsatzea zilegi da. Sare neutraltasuna printzipio bat da, zeinetan informazioaren joan-etorria ez den baldintzatzen garraiatzen den edukiaren arabera. Askorentzat hori da Interneten balio nagusiena: berdin da Amazon moduko enpresa bat izan, edo norbanako xume bat; biek eskaintzen dituzten edukiak berdin-berdin zerbitzatu eta garraiatuko dira informazio hori eskatu duen gailura.

Dena den, ugariak dira neutraltasun hori kolokan jartzen duten jokabideak. Adibide gisa: Txinak hainbat eduki zentsuratzen ditu; sakelako telefonoen enpresa askok, ahotsa datu bidez garraiatzen dituzten aplikazioak (skype kasu) debekatu edo oztopatzen dituzte; Telefonica eta beste operadore batzuek Googlek lortzen dituen mozkinen parte bat nahi dute, eta, presio moduan, YouTubek eskaintzen dituen edukiak modu geldiagoan zerbitzatzen dituzte.

Horren guztiaren aurrean, guifi.net gisako ekimenak benetako sare neutrala aldarrikatu eta eratzen doaz.

Iruzkinak (0)

Spotify musika streaming bezala entzuteko aplikazio bat da. Mahaigaineko aplikazio bezala deskargatu daiteke Mac Os X eta MS Widows XP/Vista/7 sistemetan. Gainera, Android, iPhone eta Symbian sakelako telefonoetarako aplikazioa ere deskargatu daiteke. GNU/Linux sistemetan erabili ahal da probetan dagoen bertsio bat edo MS Windowserako bertsio egonkorra Wine-ren bitartez.

Kontu motak

Erabiltzaileek gogoko musika entzuteko nahi duten plataformatik milioika abesti dituzte eskura. Horretarako hiru kontu mota ezberdin eskaintzen ditu Spotifyk: doako kontu mota bat, mugagabeko kontu mota 4,99 euroan hileko eta premium kontu bat 9,99 euroan hileko.

Doako kontu motako erabiltzaileek eskuragarri dituzte zerbitzuaren abesti guztiak, baina hileko denbora muga bat daukate zerbitzua erabiltzeko, 20 ordu, hain zuzen ere. Mugagabeko kontu motarekin denbora muga hori desagertzen da eta publizitatea ere kentzen da, gainera, norberaren musika inportatzeko eta lagunekin musika partekatzeko aukerak ematen dira. Premium kontuarekin, horretaz guztiaz gain, sakelako telefonoetan entzuteko aukera eta musika kalitate hobea zein off-line entzuteko aukera ahalbidetzen da.

Murrizketak doako erabiltzaileentzat

Baina Spotifyk aldaketak iragarri ditu maiatzaren batetik aurrera doako kontuetan. Hemen irakurri ahal den bezala: https://www.spotify.com/help/faq/recent-events-and-changes/upcoming-changes/, denbora muga 20 ordu izan beharrean 10 ordu izango dira eta ezin izango da abesti bat bost aldiz baino gehiago entzun. Hori dela eta, erabiltzaile batzuk hasi dira dagoeneko debaldeko aukerak bilatzen.

Grooveshark

Grooveshark, beharbada, aukerarik indartsuena bezala kokatzen ari da Spotify ordezkatu nahi duten erabiltzaileentzat. Zerbitzu hau euskaraz dago eta euskarazko musika asko ere aurkitu daiteke. Hau da webgunea: http://listen.grooveshark.com. Zerbitzua erabiltzen hasteko ez da izena eman behar eta ez da saioa hasi behar. Guztiz on-line kudeatu eta entzun ahal da musika, beraz, edozein sistema eragiletatik erabil daiteke. Hala ere, sakelako telefonoetarako aplikazioak ere eskaintzen ditu plataforma ezberdinetan. Gunean sortu ahal dira erreprodukzio zerrendak eta saioa hasi ahal da erabiltzaile berri bat sortuz ala Google zein Facebook kontuak erabiliz. Saioa hasita, norberaren musika ere igo ahal da eta musika partekatu daiteke webgunean bertan, urlaren bitartez, posta elektronikoz edo sare sozialetan. Ausazko irratia ere eskaintzen du musika entzuteko. Oso zerbitzu jatorra da. Zerbitzu honek, doako harpidetzaz gain ordainpeko profilak ere eskaintzen ditu: “Grooveshark anyware” sakelako telefonotik edonon musika entzuteko aukerarekin eta “Grooveshar plus” publizitaterik gabe.

Rockola

Rockola beste aukera bat da musika on-line entzun ahal izateko debalde. Hau da zerbitzua erabiltzeko behar den helbidea: http://www.rockola.fm. Kasu honetan ere sartu bezain pronto hasi ahal da musika entzuten, izena eman gabe. Hala ere, izena emateko aukera ematen du norberaren profila eta hobespenak konfiguratzeko.

Deezer

Deezer beste aukera on bat da. Europa mailan erabiltzaile asko ditu eta 7 milioi abesti baino gehiago eskaintzen ditu bere webgunetik. Hau da proiektuaren webgunea: http://www.deezer.com. Aurrekoak bezala, guztiz on-line erabili ahal da, baina Android, iPhone, Blackberry, Sony Ericsson, Samsung edo Logitech bezalako sakelako telefonoetarako aplikazioak ere eskaintzen ditu. Beste erabiltzaileen zerrendak jarraitu ahal dira eta bloga zein foroa eskaintzen du artista eta abestiei buruz informazioak eta iritziak partekatzeko.

Hauetaz gain, beste webgune askok ere ahalbidetzen dute musika on-line eta dohainik entzutea: Jamendo http://www.jamendo.com, Gatunes http://gatunes.com/, Mufin http://www.mufin.com, LastFM http://www.last.fm/, Bandcamp, http://bandcamp.com/. Bakoitzak gogokoena aukera dezan.

Iruzkinak (1)

Interneten batera eta bestera ibiltzen garen heinean, gure aztarna digitala hedatuz doa, erabiltzaileak konturatu ez arren. Sare sozialetan zabaltzen ditugu kontuak, blogak sortzen ditugu edo inoren blogean iruzkin bat egiten dugu. Jardun horiek guztiak, gure berri ematen diote munduari, eta, ondorioz, gure irudi bat osatzen dute, gure irudi digitala.

Presentzia digital hori ezabatzea, ordea, ez da betiere gauza erraza. Interneten jartzen dena erraz zabaltzen da lau haizetara, eta hainbat eduki erraz gorde daitezke edonoren disko gogorrean. Bilatzaileek egiten dituzten sare araketetan ere, aurkitutakoa gorde egiten da, cache bezala ezagutzen den biltegian. Gure soslaia ezabatu nahi badugu, batzuetan, webgune baten arduradunarekin jarri beharko gara harremanetan. Beste batzuetan, edukiak ezabatzeko propio egindako zerbitzuak daude. Ez dago webgune, aplikazio eta zerbitzuetan gure aztarna desagertzeko prozedura estandarizaturik.

Norbait hil eta gero, zendutakoaren familiak hildakoaren aztarna digitala ezabatu nahi izaten du. Horretarako ere, sare sozial batzuek bide batzuk ematen dituzte. Sare sozialen kudeaketa guneak norbera bizi den estatu edo egitura politikotik kanpo badaude, lana zaildu egin daiteke; okerrenean, epaitegietara jo beharko da, eta epaileek askotan ezer gutxi egin dezakete estatu jakin baten mugetatik at dauden enpresa edo zerbitzuekin.

Aztarna ezabatzeko aplikazioak

Badira Interneten, hala ere, gure aztarna ezabatzen lagunduko diguten tresnak; batzuk doanekoak dira, eta beste batzuk, ordainpekoak. Ezabaketa zerbitzuak ematen dituzten enpresak ere badaude.

Suicidemachine tresna ezagunenetako bat da, gure presentzia digitalaz beste egiteko erabili dezakeguna. Facebook, LinkedIn, Myspace eta twitter moduko sare sozialetatik gure soslaiak ezabatzen ditu.

Soslaiak eta datuak ezabatzeko, sare sozial horiekin konexioa egin behar da, eta gune bakoitzak ematen dituen orri eta zerbitzuak aprobetxatu ezabatzeak egiteko Guneak dioenez, 52 minutu behar ditu sistema horrek gure soslaiak ezabatzeko. Ezabaketa prozesua eskuz egitekotan, 9 ordu eta 35 minutu beharko direla dio. Dena den, badirudi Facebook-ek ez dituela iturri horretatik egindako ezabaketa eskaerak onartzen.

Beste gune batzuek konexioa baliatu ordez, sare sozial bakoitzean eman beharreko pausoak agertzen dituzte; esaterako, Delete Your Account guneak askotan oso ezkutuan egoten diren jarraibideak erakusten ditu, pausoz pauso modu errazean jarraitzeko moduan.

Facebook-en, adibidez, aukera bi ditugu. Kontua desaktibatu edo ezabatu egin dezakegu. Desaktibatzean, soslaia eta gure datu guztiak Facebook-en zerbitzarietan geldituko dira, baina ez dira bistan egongo. Desaktibatu ondoren, guk horrela nahi badugu, kontua berriz ere aktiba daiteke. Kontua ezabatzeko, berriz, hona jo behar da: http://www.facebook.com/help/contact.php?show_form=delete_account.

Kontua ezabatuta, gure datu guztiak facebooken zerbitzarietatik desagertu beharko lirateke hortik gutxira, eta kontuari lotutako datuak berreskuratzea ezinezkoa izan beharko luke.

Gune, sare edo zerbitzu bakoitzak bere bideak dauka, beraz, datuak ezabatzeko; eta, askotan, erabilera baldintzetan erakusten da gure kontua ezabatzean gure datuekin zer gertatuko den. Horregatik, komeni da sare sozialen nahiz beste guneen erabilera baldintzak irakurtzea bertan izena eman baino lehen.