Gaur egun, sakelako telefonoak deiak eta mezuak bidaltzeko gailuak baino zerbait gehiago dira. Sakelako ordenagailu eramangarriak direla ere esan daiteke. Gero eta hardware aurreratuagoa dute, gero eta sentsore gehiago, gero eta sistema eragile konplexuagoak eta gero eta aplikazio zoragarriagoak. Horren adibide garbi bat iPhone telefonoak dira beren iOS sistema eragilearekin.

Applek 500 mila aplikazio baino gehiago eskaintzen ditu iPhone telefonoetarako bere App Storetik, haiek esaten duten bezala lan egiteko, jolasteko eta edozein gauza egiteko. Batzuk ordainpeko aplikazioak dira, beste batzuk, ordea, dohainik deskargatu eta instalatu daitezke norberaren telefonoan.

Doako aplikazioak

Doako aplikazioen artean, Facebook eta Twitterrerako aplikazioak deskargatuenetan daude. Biak dira Facebook eta Twitter aplikazio ofizialak iOS sistemetarako, bigarrenak hasieran Tweetie izena bazuen ere, Twitterrek erosi zuen iPhonetarako beren aplikazio ofizial bihurtzeko. Izan ere, sakelako telefonoetan Internet duten erabiltzaileen artean, sare sozialak mugikorretik kudeatzeko joera handia dago.

Dropbox aplikazioa ere oso erabilia da iPhone zaleen artean. Aplikazio honen bitartez, erabiltzaileak Dropox Interneteko fitxategi biltegian dituen fitxategiak eta karpetak ikus eta kudea ditzake. Halaber, telefonoaren argazki-kamerarekin ateratako argazkiak igo ahal dira Dropboxera. Era horretan, fitxategiak “hodeian” erabiltzen dituztenek, ordenagailuetatik ez ezik, sakelako telefonotik ere erabiltzeko aukera daukate.

Berehalako mezularitzak ere badu arrakasta sakelako telefonoetan, eta beraz, iPhoneetan ere bai. Fring dago berehalako mezularitzarako gehien erabiltzen diren aplikazioen artean. Ziur asko, honen arrazoia zerbitzu asko eskaintzen dituela da, besteak beste: Google Talk, MSN Live, ICQ, Facebook Chat, Aim, Yahoo eta VoIP barne. Horrenbestez, erabiltzaile batek zerbitzu horietariko batzuetan kontua edukiz gero, telefonotik guztiak batera erabili ahal ditu aplikazio bakar honekin.

Oso erabilgarria den beste aplikazio bat GasAll izenekoa da, inguruko gasolindegiak eta haien prezioak azaltzen ditu mapa batean.

Evernote izeneko aplikazioak sakelako telefonoan oharrak egitea ahalbidetzen du, gainera, ohar hauek “hodeian” gordetzen dira eta beraz, ordenagailutik ere kontsultatu daitezke. Baina testu oharrak ez ezik, audio oharrak eta irudiak ere erantsi ahal dira Evernoteren bitartez. Aplikazio honen doako bertsioak 60MBko muga du hileko, baina, orokorrean horrekin nahiko eta soberan dauka edozein erabiltzailek.

Shazam ere oso aplikazio ezagun bihurtu da. Izan ere, ez daude aplikazio asko honek eskaintzen duen funtzionalitatearekin. Erabiltzaileak jakin nahi badu zein titulua daukan bere ingurunean entzuten ari den abesti bat, Shazam, abestia entzute hutsarekin bakarrik, abestiaren titulua, egilea, diskoa, karatula eta bestelako informazioa bilatzeko eta erakusteko gai da.

Ordainpeko aplikazioak

Ordainpekoa bada ere, iPhone telefonoetan eta bestelako plataformetan ere aplikaziorik ezagunenetarikoa da Whatsapp. Aplikazio honek testu mezuak debalde bidaltzea ahalbidetzen du, beti hartzailearen telefonoan ere Whatsapp aplikazioa instalatuta egonez gero. Gainera, ohiko SMSetan ez bezala, Whatsappen kasuan ez dago karaktere mugarik testu mezuak bidaltzeko.

Erabiltzaile batzuk ez daude guztiz ase iPhonek eguraldiaren aurreikuspena kontsultatzeko ekartzen duen aplikazioarekin, beraz, jaitsiera asko lortzen ari da horretarako dagoen aplikazio aurreratuago bat, Weather Pro izenekoa.

RSS jarioak irakurtzeko, Reeder aplikazioa da deskargatuenetarikoa. Aplikazio hau bateragarria da Google Readerrekin, eta beraz, erabiltzaileak irakurri ahal ditu Google Readerren dituen RSSak eta Google Readerren antolatuta dituen bezala. Gainera, diseinu aldetik ere nahiko minimalista eta erakargarria da.

Applek “i” letraren bitartez izendatzen ditu beren gailu eta aplikazio gehienak, horrela, iPhoto, iTunes edo iPhone, iPad, iPod, iMac aski ezagunak dira dagoeneko guztiontzat eta “i” izenaren aurretik ikusita, laster batean Apple etortzen da burura orokorrean. Horregatik, iGailuak agertzen da tituluan, Appleren gailuak eta bakoitza zer den aipatuko direlako artikulu honetan. Azkenean, hainbeste “iGailuekin” nahaste-borrastea sor daiteke. Gailu hauetan zerbait azpimarratu behar bada diseinu zaindua izan daiteke, ordenagailuetan zein gailu eramangarrietan izugarri zainduta dago itxura eta estetika. Oso fidagarriak dira funtzionamendu aldetik eta prezioaren aldetik merkeak ez badira ere, erabiltzaileen fideltasun handia lortzen dute.

Appleren ordenagailuak

Ordenagailuak eta beren periferikoak, Mac Os sistema eragilearekin batera, Appleren lan esparru nagusia izan dira iPod ospetsua agertu arte. Egun, aniztasun handia dago ordenagailu eramangarrietan zein mahaigaineko ordenagailuetan. Mahaigaineko ordenagailuei dagokienez, Mac min, iMac eta Mac Pro eskaintzen ditu Applek. Mac mini oso tamaina txikiko mahaigaineko ordenagailua da eta estetikoki oso txukuna, monitorerik, sagurik eta teklaturik gabe saltzen da. Bestetik, iMac-en berezitasuna da monitorea eta prozesagailua zein irteera eta sarrera ezberdinak gailu bakar batean doazela. Mac Pro-k, ordea, ohiko mahaigainekoak bezala, dorre itxura du eta, monitorea zein beste osagaiak, ez daude txertatuta dorrean, etekin handiko ordenagailua da. Ordenagailu eramangarrietan MacBook, MacBook Pro eta Mac Book Aire dira aukerak. MacBook etxeko eta enpresa txikiko erabiltzaileei zuzenduta dago, Mac Book Pro-k errendimendu altuagoa eskaintzen du eta beraz erabiltzaile profesionalei bideratuago dago. Mac Book Air, oso pisu gutxiko ordenagailua da eta oso oso estua, beraz, oso egokia da maiz ordenagailua soinean eraman behar duenarentzat . Zerbitzariak ere badituzte: Mac Pro Server eta Mac Mini server.

iPod musika eta multimedia erreproduzigailua da. Hemen ere gailu ezberdinak eskaintzen ditu Applek, iPod shuffle, txikiena eta merkeena da, iPod nano ere oso tamaina txikikoa da baina ukimen-pantaila dauka. iPod classic eta iPod touch eredurik handienak dira, lehenengoak ohiko itxura du, pantaila eta behean botoiak, bigarrenak, ordea, ukimen pantaila dauka.

iPhone, Appleren sakelako telefonoa

Appleren sakelako telefonoak iPhone du izena. Wi-Fi eta 3G Internet konexioak eskaintzen ditu. Ukimen-pantaila dauka eta sistema eragile bezala iPhonerako Applek garatutako sistema eragilea erabiltzen du. Telefonoa biratzea besterik ez da beharrezkoa, pantailaren edukia ere bira dadin, honela, ikusgarria izateaz g ain, testuak errazago idaztea eta irakurtzea ahalbidetzen du. Telefonoaren eduki osoan bilatzaile aurreratua ekartzen du. Bestetik, “qwerty” ukimen-teklatua du era eroso batean idazteko. Ordainpeko eta doako aplikazio biltegi bat eskaintzen du, aplikazio hauek guztiak deskargatu edo eros daitezke App Storetik telefonotik zuzenean.

iPad Appleren tabbleta da, tabblet bat Smarthphone edo sakelako telefono inteligente eta ordenagailu eramangarri baten arteko gailu bat izango litzateke. iPad ukimen-pantaila du, ez du teklaturik, beste tabbletetan ohikoa denez, beraz “qwerty” teklatua eskaintzen du ukimen-pantailan bertan. Produktu hau 2010eko urtarrilean atera zen merkatura eta 2011ko martxoaren 2an atera da iPad 2, beraz, bero-bero dago oraindik.

Sakelako telefonoen azken modeloak, telefonoak baino sakelako ordenagailu bihurtzen ari dira. Musika entzuteko, argazkiak eta bideoak ateratzeko, Interneten nabigatzeko, jolasteko, eta dokumentuak irakurtzeko, editatzeko eta kudeatzeko erabiltzen dira. Honetaz gain, aplikazio pilo bat ekartzen dute eta gehiago instalatu ahal zaizkie, nahiko aplikazio aurreratuak izan ahal dira, kudeaketa aplikazioak, sare aplikazioak, multimedia aplikazioak eta bulegotika aplikazioak, esate baterako. Hala, bada, ordenagailu arruntak bezala eta gailu digital asko bezala sistema eragilea behar dute ibili ahal izateko. Eta telefono bat erosten denean, beraz, ez da erosten soilik gailua, sistema eragile bat edo beste bat ere aukeratzen da gailua aukeratzen denean.

MS Widows Mobile

MS Windows Mobile da Microsoften sistema eramangarria sakelako telefonoetarako. Sistema eragile honek, Microsoften ohiko aplikazioen bertsio eramangarriak ekartzen ditu telefonoan instalatuta, Internet Explorer Mobile nabigatzailea, Microsoft Outlook Mobile posta elektronikorako aplikazioa edo Microsoft Office Mobile bulegotika aplikazio suitea. Komunikazio baliabide batzuk ere ekartzen ditu Windows Mobile-k, Windows Live Messenger berehalako mezularitza aplikazioa, edo Twitterren eta sare sozialetan jarduteko aplikazioak, Facebook eta MySpace bezala. Aplikazio gehiago ere eros daitezke mugikorretarako Windows Market Place webgunean http://marketplace.windowsmobile.com/.

Beren telefono modelo batzuetan MS Windows Mobile duten fabrikatzaileen artean Asus, HP, HTC, LG, Motorola, Palm, Samsung, Sony Ericsson edo Toshiba aurkitzen dira.

iPhone OS

Apple-en sistema eragilea da bere iPhone mugikorretarako, iPoth touch gailuetan ere erabiltzen da eta Mac Os X-n aurkitzen den Mach kernel-en adarra da. Telefonoa biratzea besterik ez da beharrezkoa, pantailaren edukia ere bira dadin, honela, ikusgarria izateaz gain, testuak errazago idaztea eta irakurtzea ahalbidetzen du. Telefonoaren eduki osoan bilatzaile aurreratua ekartzen du, egutegia, ahots grabagailua, Safari nabigatzailea, posta elektronikoa irakurtzeko aplikazioa, wifi sare erabilien auto-saioa, iPod musika eta bideo erreproduzigailua, Youtuberako saio automatikoa, bideoak eta argazkiak grabatzeko eta kudeatzeko aplikazioa, mapak, GPSa, lokalizazioa, iparrorratza eta milaka aplikazio eskuragai du salgai bere App Store-n, bai aisialdirako bai lanerako. Bestetik, qwerty ukimen-teklatua du era eroso batean idazteko.

Google Android

Google Android sistema eragilea pil-pilean dago egun sakelako telefonoen arloan. Linux nukleoan oinarrituta dago eta hasiera batean Google garapenaz arduratu bazen ere, Open Handset Alliance arduratzen da egun garapenaz, Google buruzagia izanda. Open Handset Alliance, gailu eramangarrietarako estandar irekiekiko konpromisoa duten hardware, software eta telekomunikazio enpresa partzuergoa da. Gainera, plataforma honek, edozein garatzaileri ahalbidetzen dio aplikazioak egitea Java lengoaian. iPhonen kasuan bezala, pantaila biratuta edukia ere biratzen du irakurketa eta idazketa errazteko. Telefonoaren eduki osorako bilatzaile indartsua ekartzen du, nola ez, eta Googleren aplikazio garrantzitsuenak integratuta etortzen dira sisteman, mapak, kale ikuspegia, iparrorratza, GPS eta lokalizazioa, GMail posta elektronikoa irakurtzeko, eta GTalk berehalako mezularitzarako, egutegia, ahots grabagailua, audioa, bideoa eta irudiak ikusteko aplikazioa nahiz euskarriak eta beste hainbat. Erabilerraztasuna eta ukimen-esperientzia oso erosoa da eta Android telefono guztietatik eskuragarri dago Android Market aplikazio biltegia, non garatzaileek doako edo ordainpeko aplikazioak zintzilikatzen dituzten. Hau da biltegiaren webgunea: http://www.android.com/market/

HTC, Samsung, Sony Ericsson, LG edo Motorola dira beren telefono modelo batzuetan Android sistema eragilea sartu duten fabrikatzaileak.

Beste batzuk

Beste sistema eragile batzuk ere badaude mugikorretarako, Symbian OS, esaterako, Nokia telefono modelo askotan dago eta gehienbat, Nokia izan da Symbian ezagun bihurtu den fabrikatzailea, Samsung, Motorola, Panasonic edo Siemens fabrikatzaileek ere Symbian modeloren bat atera badute ere. Aplikazio asko daude garatuta sistema eragile honetaz baliatzen diren telefonoetarako. Gai honetaz hitz eginda, Blackberry OS sistema eragilea ere ezin da ahaztu, Blackberry fabrikatazile ezagunak erabiltzen duen sistema eragilea izanda.