Ubuntu TV bertsioak Ubuntu bertsio berriek daukaten Unity itxura izango luke eta telebistarako aplikazio berezi batzuk ekarriko lituzke: bideoak, filmak, telebista gida, Youtube, musika. Egia esanda, Unity interfazea oso egokia izan daiteke horrelako telebista baterako. Oraindik ez omen dago hitzarmenik baina Canonicalen ideia urte honen amaieran lehenengo telebistak Ubunturekin ateratzea izango litzateke, AEB eta Txinako merkatuetan hasiko lirateke produktu berri horiek saltzen.

Hau pausu handia izan daiteke Ubunturentzat, izan ere telebista multimediak orain hasi dira ateratzen eta hasieratik egotea oso ona izan daiteke esparru horretan.

Informazio gehiago nahi izanez gero, helbide honetara joan daiteke: http://www.omgubuntu.co.uk/2012/01/what-does-ubuntu-tv-look-in-action-like-this/

Ubuntu Oneiric Ocelot, Ubuntu 11.10, alegia, eskuragarri dago jada erabiltzaileentzat. Izan ere, 2011ko urria da eta sei hilero bezala, Ubuntu GNU/Linux banaketaren bertsio berria ateratzeko garaia da. Beraz, http://www.ubuntu.com/ webgunera joan ahal da eta bertan deskargatzeko lotura aurki daiteke erraz.

Aldaketa asko daude bertsio berri honetan, saioa hasteko pantaila da erabiltzaileak aurkituko duen lehenengo berritasuna, izan ere, jada ez da GDM erabiltzen, LightDM baizik. Hemen, saioa hasteaz gain, aukeratu ahal da Ubuntu 2D edo Ubuntu 3D itxuren artean. Behin saioa hasita, tresna barra ere aldatuta dago aurreko bertsiotik, beste detaile batzuekin batera, adibidez, leihoen kontrolak bakarrik agertzen dira saguaren kurtsorea kokatuta dauden lekura hurbiltzen denean.

Ubuntu2Dk Ubuntu 3Dk baino eskakizun gutxiago ditu sistemaren baliabideen aldetik, beraz oso egokia da ordenagailu xumeagoetarako, bai ordenagailu zaharrak direlako edo bai netbookak direlako, adibidez. Ubuntu 3D erakargarriagoa da grafikoen aldetik, baina Ubuntu 2D baino astunagoa da. Beraz, erabiltzaileak erabaki ahal du zer nahi duen errendimendu gehiago itxura sakrifikatuta edo itxura jatorrago bat errendimendu txikiagoarekin.

Ubuntu Software Biltegia ere asko aldatu da, batez ere itxuraren aldetik eta sisteman lehenetsita datozen aplikazio batzuk ere aldatu dira. Adibidez, bulegotika suitea LibreOffice da. Bideo editore bezala OpenShot aukeratu da eta PiTiVi beraz, ez dator instalatuta lehenetsita.

Oraclek Sun enpresa erosi zuenetik, Sunek zituen proiektu libreekin zer gertatuko zen zalantza izan du Software Librearen aldeko komunitateak. Proiektu horietariko bat Open Office bulegotika suite librea da. Gauzak horrela, Libre Office izeneko proiektua sortu zen Open Officen oinarrituta, Libre Office-n garapen irekia behintzat ziurtatzeko asmoz. Alabaina, azkenean, badirudi Oraclek komunitatearen alde egin duela Open Office proiektuari dagokionez eta komunitatearen esku utziko du Open Office proiektuaren garapena, albiste honetan irakurri ahal den bezala:

Oraclek proiektuaren ardura hartzen duten garatzaileei laguntzeko asmoa omen du eta Open Document formatuari ere babesa ematen jarraituko du. Oraingoz, ez da ezagutzen nork hartuko duen Open Officen ardura, baina, ziurrenik Document Fundation izango da, zeren eta Libre Office hauen esku dagoen. Horrela bada, Open Office jatorrizko izenarekin garatzen jarraituko da. Edozein kasutan, behintzat ziurtatu daiteke Open Officeren garapenak aurrera egingo duela eta Oraclerekin zeuden arazoak horren harira amaitu direla.

Sistema eragile berri bat probatzeko aukera ezberdinak

Erabiltzaile batek dituen aukera ezberdinak aipatu baino lehen, hasierako egoera bat deskribatuko dugu: erabiltzaileak Windows edo Mac OS X sistema eragilea darabil bere ordenagailuan eta GNU/Linux oinarritzat duen sistema eragile bat probatu nahi du, esaterako, jende artean ezagunenetako izan daitekeen Ubuntu distribuzio edo banaketa.

LiveCD bezala ezagutzen den CD disko bat erabiltzea da aurkeztuko dugun lehen aukera. Gure ordenagailuan CD bat sartu eta ordenagailua berrabiaraziko dugu. Disko gogorrean instalatua dagoen sistema eragilearen ordez, LiveCDak dakarren sistema eragilea kargatuko du ordenagailuak. Disko gogorra ez du ukitu ere egingo sistema eragile berriak, lan guztia ordenagailuaren RAM memoria erabiliz egingo baitu; ondorioz, ez dugu inongo daturik galtzeko arriskurik. Ubuntu instalatzeko eskaintzen diren aukera gehienak, LiveCD bezala funtzionatu dezakete. Ubunturen deskarga orritik, disko irudi bat jaitsi beharko dugu eta ondoren, CD disko batean grabatu. http://www.ubuntu.com/desktop/get-ubuntu/download helbidera joan eta bertan eskaintzen diren azalpenak pausuz-pausu jarraituta, LiveCDa sortzea lortuko dugu.

LiveCD bat erabiliz, probatu nahi dugun sistemaren itxura eta funtzionalitatea ezagutzeko modu erraza da, eta bide batez, gure ordenagailuaren hardwarea sistema eragile berriarekin bateragarria den baieztatzeko aukera izango dugu. Kontuan hartu behar da, disko gogorrean instalatua egongo balitz baino askoz ere mantsoago ibiliko dela probatzen gabiltzan sistema, etengabe CDtik datuak irakurtzeko beharra baitu. CD baten ordez ere, USB giltza bat erabili daiteke.

Eskura dugun beste aukera bat, dual-boot edo abio-bikoitza bezala ezagutzen den aukera da. Ohiko sistema eragileaz gain, beste sistema eragile bat instalatuko da gure ordenagailuan. Ordenagailua piztean, martxan jarri nahi den sistema eragilea hautatzeko aukera izango delarik. Hau egiteko, gure ordenagailuan lekua egin behar zaio sistema eragile berriari, beste disko unitate bat erosi eta bertan instalatuz, edo dugun diskoan, libre dagoen zati bat sistema berriarentzat eskainiz, teknikoki ezagutzen den bezala, partizio berri bat sortuz. Hau egiteko, informatika ezagutza minimo batzuk behar dira, disko berri bat instalatu edo jada badugun batean partizio berri bat sortzea ez delako ezer gutxi jakinda egin daitekeen zerbait.

Gure adibidera bueltatuz, LiveCDa probatu ondoren, Ubuntu instalatzea erabakitzen badugu, LiveCDa martxan jarri eta mahai-gain edo eskritorioan eskaintzen zaigun instalazio-ikonoan klik eginda, instalazio prozesuak berak, partizio berri bat sortu eta Ubuntu bertan instalatzeko aukera emango digu. Instalazioa amaitu eta gero, ordenagailua piztean, instalatuak dauden sistema eragile zerrenda erakutsiko zaigu eta nahi duguna martxan jartzeko aukera izango dugu. Gure disko gogorrekin jolasten hasi baino lehen, edozein datu-galtze saiheste aldera, gomendagarria da datuen babes-kopia bat egitea.

Birtualizazioa

Abio bikoitzak dituen zailtasun eta arriskuak saihestu nahi baditugu, birtualizazioa aukera hona izan daiteke. Birtualizazioa erabiliz, gure ordenagailuak darabilen sistema eragilearen gainean, beste makina bat instalatzeko aukera izango dugu (makina birtuala), hau da, gure Windows edo Mac OS X gainean, Ubuntu instalatuko dugu.
Birtualizazioa, software batek eskaintzen duen zerbitzua da, eta zerbitzu honek, bere gainean abiaraziko diren makina birtualei, hardware batek eskaintzen dituen oinarrizko zerbitzuak eskainiko dizkie software bidez: disko biltegi zerbitzua, sare zerbitzua, RAM edo memoria zerbitzua eta abar.

Birtualizazio softwarean ere, aplikazio libreak zein jabedunak ditugu eskura. Vmware da software jabedunean dagoen aukerarik ezagunena, eta lizentzia libreak dituztenen artean, Xen edo VirtualBox dira ezagunenak.

VirtualBox bezalako software instalatu eta gero, posible izango dugu, gure oinarrizko sistema eragilearen gainean, Ubuntu instalatzea. VirtualBox berak eskaintzen duen morroi bat erabiliz, sistema eragileak disko moduan erabiliko duen fitxategi bat sortuko da eta gure Windows edo Mac OS X-ek sistema berriari eskainiko dizkion baliabidean zehaztuko dira (zenbat RAM, zenbat prozesadore, audio euskarriak eta abar).

Birtualizazioak hainbat abantaila eskaintzen ditu. Esaterako, sistema berriarentzat disko gogor moduan sortzen den fitxategia, behar ahala handituz joan daiteke automatikoki. Abio-bikoitza bezala aurkeztu dugun metodoan ez bezala, ez dago zertan makina bat itzali behar bestea martxan jarri ahal izateko eta sortu dugun makina birtuala pikutara bidali nahi badugu, fitxategi bakar bat ezabatzea nahikoa da. Sistema eragile oso bat fitxategi batean dugunez, fitxategi hau hartu eta beste makina batean ere martxan jarri dezakegu. Azkenik, gure Ubuntu sistemarekin lan egitez amaitu dugunean, ez dugu zertan Ubuntu sistema eragilea “itzali” beharrik; VirtualBox-ek Ubunturen egoera grabatu dezake, gero, utzi dugun bezala berriz ere martxan jartzeko.

Zenbait desabantaila ere baditu birtualizazioak. Ubuntu makina airoso ibiltzeko, gutxienez 512Mb RAM eskaini beharko zaizkio, beraz, oinarrizko sistema RAMez ondo ornitua egon beharko da, 1GB RAM gutxienez. Ubuntu martxan jartzeko, oinarrizko sistema eragilea jarri beharko dugu martxan, eta gero, Ubuntu martxan jarri, beraz, denbora gehiago beharko dugu.

Mapen garapena, teknologian emandako aurrerapenarekin dago estuki lotua. Mapagintzak erdi aroan bizi izan zuen aurrerakada handiena, iparrorratz eta koadrantearen asmakizunarekin batera. Asmakizun berri hauekin, eguzki zein artizarrarekiko angelua neurtzea posiblea izan zen, eta horrela, mundu azalean, puntu baten kokapena zehaztea posible bilakatu zen.

Hogeigarren mendean, lehen gerrate mundialean, hegazkinak erabiltzen hasi ziren mapak egiteko, bertatik ateratako argazkiak erabiliz, ortoargazkiak bezala ezagutzen direnak. Bigarren gerrate mundialean erabat zabaldu zen hegazkinen erabilpena mapak egiteko orduan. Sateliteen erabilpenari dagokionez, 1966 urtean, Estatu Batuek Pageos izeneko satelitea espazioratu zuten lurrazalaren ikerketa geodesikoak egiteko, oraingoan ere, bereizmen handiko argazkiak erabiliz.

Mapak, nabigatzaileak eta erabilpen lizentziak

Ez da denbora asko, gure kotxeetan nabigatzaile izenarekin ezagutzen ditugun aparatuak agertu direla. Funtzionamendu erraza dute: nora joan nahi dugun adierazi eta gailuak proposatutako bidea jarraitu besterik ez dugu. Baina, nork egiten ditu nabigatzaile hauek erabiltzen dituzten mapak? Bi enpresa dira nagusiki mapa hauen egile: Teleatlas eta navteq. Lehena Tomtom enpresa ezagunak erosia 2007an eta bigarrena Nokia enpresa finlandiarrarena. Nabigatzaile hauek, GPS sistema bidez gure ibilgailuaren posizioa irakurtzen dute, mapan kokatu eta helburu dugun punturantz bideratzen gaituzte.

Nabigatzaileok erosten ditugunean, aparatuak izan ditzakeen mapak erabiltzeko eskubidea lortzen dugu eta inondik inora ez datuok berrerabiltzeko eskubidea. Gure udaletxe askotan ere horrelako zerbait gertatzen da. Enpresa bati mapa bat egiteko eskatuta, inor ez bada lizentzia kontuaz arduratzen, udaletxeak eskatutako mapa jasoko du, baina datuen jabetza, enpresarena izango da. Udaletxe horrek mapa hornitzailez aldatu nahi balu, ezin izango lituzke lehen enpresak erabilitako datuak lortu eta bigarren enpresa horri eman.

Google, Yahoo eta horrelako enpresak, datu geografikoak eskuratu eta erabiltzaileon eskura, hainbat aplikazio jarri dituzte. Erraza da gaur egun interneten sartu eta leku baten helbidea mapa batean irudikatzea, gure herriaren satelite-argazkia ikustea edo norabait joan nahi dugunean, hartu beharreko bidea zein den jakitea. Datu geografikoen erabilera eta irudikatzea ere aplikazio informatikoen programatzaileen esku jarri dute. Gure herriko mugarrien kokapena irudikatu nahi badut, Googlek eskaintzen duen plataforma erabili dezaket. Oraingoan ere, erabilpen baimena da enpresa hauek eskaintzen dutena, baina datuotan aldaketaren bat egin nahi bada, ateak itxita daude. Mashup bezala ezagutzen dira aplikazio hauek, eta gurean, Tagzania izan daiteke ezagunenetako bat.

OpenStreetMap

Datu geografiko askeak eskaintzeko asmoarekin sortu zuen OpenStreetMap proiektua 2004an Steve Coast ingelesak. Wikipediaren filosofiari jarraitzen dio proiektu honek: erabiltzaileen ekarpenekin osatutako mapa da proiektu honen fruitua.
Mapa egin ahal izateko, honako pausuok ematen dira: lehenik eta behin datu geografikoak bildu behar dira; honetarako, normalean GPS hargailu bat erabiltzen da. Jasotako datuak editatu egiten dira hondoren. Errepide batean aurrera lortutako GPS puntuak aintzat hartuta, puntuok lotu egingo ditugu eta lortzen dugun arrasto horri, ezaugarri batzuk erantsiko dizkiogu (bidearen izena, kategoria, lurraren egoera, zentzu bakarra edo bikoa den…). Datuak editatzeko aplikaziorik erabilienetakoa, josm da. Azkenik, datuok editatu ondoren, OpenStreetMap proiektuaren zerbitzarira igoko dira eta bertan, pilatutako datu guzti horiekin itxura ezberdinetako mapak sortzen dira.

GPS datuak jasotzea oso lan nekeza denez, ortoargazkiak (satelite zein hegazkinetatik lortutako argazkiak) ere erabiltzen dira kalko gisa errepide, etxe edo iturrien kokapenak OpenStreetMapen sartzeko. Ortoargazki hauek erabili ahal izateko, eduki hauek erabilpen hau onartzen duten lizentzia aitortu behar dute. Berriki, Gipuzkoako datu espazialen azpiegiturak eta Euskadiko Open Data ekimenak, administrazioak dituen datu geografikoak askatu dituzte eta bertako edukiak OpenStreetMap-en erabiltzea ahalbideratu dute.

OpenStreetMap-ek eskainitako datuekin, munduko mapa euskalduna ere badugu esku artean: euskalmapa. Gune honetan bertan dagoen blogean ere, han eta hemen burutzen diren mapa-egite eta kurtsoen berri ematen da.

Oracle, oso enpresa ezaguna da Informatika munduan Oracle (http://www.oracle.com/) datu baseari esker. Baina, azken bolada honetan, Software Librearen munduan ere pil-pilean dago. Izan ere, Oraclek Sun Microsystems enpresa erosi zuen 2010eko urtarrilean. Sun Microsystems entitateak Java garapenerako sistema edo Solaris sistema eragilea bezalako proiektuen jabea zen. Gainera, MySQL datu base librea eta OpenOffice bulegotika aplikazio multzo librea kudeatzen zituen, eta erosketa honen ondorioz Oracleren esku gelditu dira software librea diren proiektu hauek. Software hauek libreak izaten jarraitzen dute, baina Oracle, orain arte, ez da bereziki ereduzko entitate bat software libreari dagokionez. Beraz, software librearen komunitatearen kide batzuek mesfidantza daukate entitate honek egin ahal duenarekin bi proiektu hauekin eta batez ere OpenOffice bulegotika proiektuarekin. Horrenbestez, LibreOffice adarra sortu dute. Hau da, LibreOffice, OpenOfficetik abiatuta, Sun eta beraz Oracletik at dagoen proiektuaren adar bat da, baina OpenOfficeren ezaugarriekin eta erabilerarekin, hori bai, hemendik aurrera bere bide propioa jarraituko duena. Oraindik beta bertsioa soilik badago ere, hemendik deskargatu daiteke GNU/Linux, Mac Os X eta MS Windows sistemetarako: http://www.documentfoundation.org/download/.

Ubunturen aurreko bertsiotik 6 hilabete pasatu dira dagoeneko eta, beti bezala, garaiz heldu da sistema eragile honen bertsio berria, Ubuntu 10.10, 2010eko 10. hilabetean argitaratu delako. Kasu honetan Maverick Meerkat izena ezarri diote. Hala, bada, betiko Ubuntu Desktop, Ubuntu Netbook, Ubuntu Server eta Ubuntu Netbook adarrak, PCetarako, zerbitzarietarako eta ordenagailu ultraeramangarrietarako, hurrenez hurren, jada eskuragarri daude Ubunturen webgunetik: http://www.ubuntu.com/. Era berean Kubuntu http://www.kubuntu.org/, Xubuntu http://www.xubuntu.org/, Edubuntu http://edubuntu.org/, Mythbuntu http://www.mythbuntu.org/ eta Ubuntu Studio http://ubuntustudio.org/ banaketak ere deskargatu daitezke 10.10 bertsioan bakoitzaren webgunean.

Ez dago aldaketa handirik aurreko bertsioarekiko, baina batzuk oso interesgarriak dira. Netbook bertsioan, esaterako, Interfazearen itxura asko aldatu da. Bestetik, lehenetsitako irudi ikustatzaile bezala Shotwell jartzea erabaki dute Canonicaleko arduradunek. Software biltegia nahiko hobetu da eta GNome 2.31 bertsioa ekartzen du Ubuntu Maverick Merrkatek.

Kubuntun, KPackageKit ere asko aldatu da eta Ubuntu Software Biltegiaren antzekoagoa da bertsio berri honetan. KUbuntuk KDEren 4.5 bertsioa ekartzen du.

Ubuntu One, Interneteko fitxategi biltegia, ere eguneratu da eta gainera Android edo iOS sistemetara hedatu da eta laster MS Windowspean egotea ere espero da.

Linux Live USB Creator, Lili USB Creator bezala ere ezagututa, MS Windowserako aplikazio bat da. Aplikazio honek USB memoria autoabiarazgarria GNU / Linux sistema barnean duena sortzea ahalbidetzen du. Horrela posiblea da eramatea USB memoria hori eta GNU/Linux sistema bat abiaraztea edozein ordenagailutatik. Beti ere, ordenagailuan hori egitea baimenduta baldin badago. Gainera, sistema eragile eramangarri honetan, Live CDetan ez bezala, konfigurazioa, laster-markak, kontaktuak edo erabiltzaileak nahi dituen aplikazioak zein dokumentuak gorde ahal ditu eta guzti hori edozein ordenagailutatik exekutatu.

Zenbait GNU/Linux banaketarekin ibiltzen da eta hemen dago aplikazioaren webgunea:
http://www.linuxliveusb.com/index.php

]]> http://zibergela.bitarlan.net/2010/05/26/lili-usb-creator-linux-euskarri-autoabiarazgarria-sortzeko-aplikazioa/feed/ 0 http://zibergela.bitarlan.net/2010/05/06/hemen-dago-ubuntu-10-04-lucid-lynx/ http://zibergela.bitarlan.net/2010/05/06/hemen-dago-ubuntu-10-04-lucid-lynx/#comments Thu, 06 May 2010 13:51:59 +0000 Jabi Asurmendi Sainz http://zibergela.bitarlan.net/?p=418

Sei hilero bezala badago hemen Ubuntu 10.04, Ubuntu bertsio berria. Bertsio berri honi Lucid Lynx izena jarri diote Canonical entitateko kideek. Gainera, bertsio hau LTS da, alegia, “Long Term Support”. Horrek esan nahi du iraupen luzeko laguntza teknikoa duela. Horrenbestez, hiru urtez luzatuko da mantenua eta laguntza teknikoa mahaigaineko ordenagailuetarako eta bost urtez zerbitzarietarako.

Hainbat hobekuntza sumatu daitezke Ubuntu Lucid Lynx honetan. Sistema abiarazteko abiadura, adibidez, aurreko bertsioan nahiko azkartu bazen, oraingo bertsio honetan are gehiago arindu da. Ubunturen garatzaileen helburua soilik 10 segundotan abiaraztea da, hau ezin da bete ordenagailu guztietan, ordenagailuaren ezaugarri teknikoen menpe dagoelako. Hala ere, egia esanda, aurreko bertsioarekin sistema abiarazteko azkartasuna nabaria bazen, honetan izugarri azkarra dela onartu behar da. Ordenagailua piztu eta segundo gutxitan Ubuntu martxan dago jada.

Bestetik hobekuntza tekniko batzuk ere ikus daitezke, Ubunturen bertsio berri hau Linux Kernel 2.6.32 bertsioarekin etortzen. Nvidia txartel grafikoen kasuan, Noveau da orain lehenetsitako driverra eta hobetu dituzte txartel grafiko hauetarako driver jabedunen instalazio aukerak.

Itxura aldaketa

Ubuntu Lucid Lynx abiarazten denean nabarituko den lehenengo aldaketa itxura grafikoa izango da. Erabat aldatu da beste bertsioetatik, ohiko kolore marroiarekin apurtu dute bertsio berri honetan eta morea da orain banaketaren kolore nagusia, gris iluna eta laranja ilunarekin batera.

Bestetik, leihoen gaia ere aldatu da eta botoiak titulu-barraren ezkerrean kokatu dira eta ez eskuman, ohikoa den bezala. Honen ondorioz, hasiera batean, arraroa egiten da leihoak ixtea, handitzea edo txikitzea, ohitura eta inertzia dela eta, goiko eskumako aldera eramaten delako sagua eragiketa hauek egiteko. Alabaina, laster batean ohitzen da erabiltzailea, eta bestela, beti aldatu daiteke era erraz batean hobespenetatik, itxura grafikoa aldatzeko aukeran.

Firefoxerako hasierako orrialdea eta lehenetsitako bilatzailea

Beste aldaketa bat izan da Firefoxerako hasierako orrialdea. Azkenean, Canonicalekoek Gooleren alde egin dute berriz Internet bilatzaile bat aukeratzeko orduan hasierako pantaila honetarako. Hori bai, diseinu aldaketa garrantzitsu batekin eta Ubunturen irudi berrira egokituta.

Bilaketa motorretan ere Googlek jarraitzen du lehenetsita.

Sare sozialekin, microbblogging eta berehalako mezularitzarekin integrazioa

Beste aldaketa sakon bat izan da sare sozialekin, microblogging eta berehalako mezularitzarekin garatu den integrazioa.
Saioa kudeatzeko menutik bertatik zehaztu ahal da erabiltzailearen on-line egoera: eskuragarri, ez dago, deskonektatuta, lanpetuta, ikustezina. Bertan konfiguratu ahal dira sare sozialetarako, microblogging eta berehalako mezularitza kontu ezberdinen ezarpenak. Hauek dira integratzen dituen sare sozialak eta microblogging guneak: Facebook, Twitter, Identi.ca, Flicker, StatusNet, Quaiku, FriendFeed eta Digg. Berehalako mezularitzarako hainbat protokolo integratzen ditu: Facebook berriketa, Yahoo, Jabber, Google Talk, MSN, AIM, IRC, MySpace, qq, ICQ eta beste hainbat. Berehalako mezularitzaren kasuan Empathy aplikazioarekin bateratuta dago eta sare sozialen berriketak irakurtzeko eta idazteko, Gwibber aplikazioarekin dago integratuta. Gainera, menu honetatik bertatik ere Ubuntu one kontua kudeatu daiteke eta sistemaren saioa. Beraz, menu bakar batetik kudeatu ahal dira sistemaren saioa, Ubuntu One, berehalako mezularitzaren kontu ezberdinak eta sare sozialenak. Hau da, nortasun digital anitz dituztenentzat zoragarria!

Beste alde batetik Gwibber aplikazioaren diseinua ere aldatu da eta aldaketek ez dute ekarri erakargarria izate hutsa, erabilerraztasunaren aldetik ere hobetu da izugarri eta beraz erosoago eta errazago erabiltzen da aplikazio hau.

Ubuntu One

Ubuntu One da Ubunturen aurreko bertsioarekin jaio zen zerbitzu bat, dokumentuak on-line gorde eta eskuratu ahal izateko ordenagailu ezberdinetatik norberaren Ubuntutik. Gainera, Ubuntu erabiltzen zuten beste ezagun batzuekin ere partekatu ahal ziren dokumentu hauek. Orain, gainera, Ubuntu erabiltzaileak ez direnekin partekatu daitezke. Honez gain, malgutasun gehiago dago zehazteko zein ordenagailutan partekatu nahi diren gauzak eta zer partekatu daiteke, ez soilik dokumentuak, laster markak eta kontaktuak ere partekatu eta sinkronizatu daitezke erailtzen diren ordenagailu ezberdinen artean. Bestetik, Ubuntu Music Storen erosten diren abestiak ere Ubuntu One-en gordeko dira eta erreproduzitzaile ezberdinekin sinkronizatu daitezke.

Softwarea

Canonicaletik iragarri zuten bezala, Gimp irudi editorea ez dator instalatuta lehenetsita eta erabili nahi izanez gero Ubuntu Software Biltegitik instalatu beharko da, eta minutu batzuetan Gimp sisteman instalatuta egongo da. Bestetik, Pitivi bideo editorea gehitu dute bideoak era erraz batean editatzeko. Ubuntu software biltegian ere diseinu aldaketa sakona egin da.

Samba, sare lokal batean, GNU/Linux sistemetan baliabide informatikoak partekatzeko sistema da. Sambaren bitartez, baliabide horiek, beste ordenagailuetan eskuragarri egongo lirateke. Gainera, ordenagailu horiek GNU/Linux, MS Windows edo Mac Os X sistema eragilea edukita, iritsi ahal izango dira era erraz batean baliabide horietara. Alegia, GNU/Linux duen ordenagailu batetik, karpetak, inprimagailuak eta bestelako baliabideak partekatu ahal dira sare lokalean beste ordenagailu batzuetatik eskuratu ahal izateko nahiz eta sistema eragile ezberdinak eduki.

Samba martxan jartzeko urratsak

Samba instalatzeko, “samba” izeneko paketea instalatzeko aukeratu beharko da. Horretarako Synaptic pakete kudeatzailea erabil daiteke, edo antzekoa den besteren bat. Bestela, proiektuaren webgunean, dokumentazio osoa eta aplikazioa jaisteko aukera dago. Hau da proiekturen webgunea: http://www.samba.org/

Behin samba instalatuta, erabiltzaileak sortu beharko dira. Erabiltzaileak sortzeko, kontsola zabaldu behar da eta bertan “sudo smbpasswd -a erabiltzailearen_izena” idatzi behar da, non “erabiltzailearen_izena”, samban sartu nahi dugun erabiltzailearen izena izan behar den. Samban gehitzen diren erabiltzaileak, sistemaren erabiltzaileak ere izan behar dira, alegia, ezin da sortu erabiltzailerik Samban, sisteman ez badago jada.

Samba konfiguratzeko fitxategia

Samba zerbitzaria konfiguratzeko fitxategia “/etc/samba karpetan dago eta smb.conf” du izena. Beraz, fitxategi hau aldatzeko, “sudo gedit /etc/samba/smb.conf” komandoa erabili ahal da, orduan, testu editore bat irekiko da “smb.con” fitxategiaren edukiarekin aldatu ahal izateko. Honen harira bi ohar. Alde batetik, hemen proposatzen den komandoa, “gedit” editorea, zabaltzen du. Editore hau GNome bezalako ingurune grafikoek ekartzen dute instalatuta, Ubuntu, esaterako. Baina, beste editore bat zabaldu nahi izanez gero, “gedit” izenaren ordez, nahi den editorea jar daiteke. “Vim” edo “vi” kontsolan editatzeko edo “kedit” KDE ingurune grafikoetan, Kubuntu-ren kasuan bezala. Bestetik, komenigarria da, fitxategia hau aldatu aurretik, fitxategiaren ziurtasun kopia bat egitea. Honela, aldaketa horretan zerbait apurtzen bada, berreskuratu ahal izango da jatorrizko fitxategia. Horretarako “sudo cp /etc/samba/smb.conf /etc/samba/smb.conf.back” komandoa erabili ahal da.

Behin smb.conf zabalduta, fitxategi horretan ezinbestekoa da aldatzea lantaldea “workgroup” jartzen duen lerroan. Hala, bada, non workgroup = workgroup jartzen duen, workgroup = lantaldea jarri beharko da, “lantaldea” izanda bulegoan edo etxean dauden ordenagailuen lantaldea edo domeinua. Komenigarria da, sarean dauden ordenagailu guztiak lantalde edo domeinu berean sartzea.

Fitxategi honetan konfiguratu beharko den hurrengoa da partekatu nahi diren baliabideak, karpetak bezala edo inprimagailuak. Horretarako, “smb.conf” fitxategian, “#” ikurraren bitartez komentatuta etortzen dira adibide batzuk, beraz, nahi den adibidea hartu eta kopiatu ahal da, “#” ikurra kenduta, komentarioa izan ez dadin eta eragina edukitzeko.

Hori guztia eginda, samba zerbitzua abiarazi beharko da. Ubuntu bezalako Debian banaketetan, “sudo /etc/init.d/samba restart” eta enter teklari sakatu egin ahal da terminalean. Bestela, ordenagailua berrabiarazi ahal da.

Samba konfiguratzeko era grafikoak

Aurrekoa irakurrita, komandoei oso ohituta ez egonez gero, beldurgarria suertatu daiteke sambaren konfigurazioa. Baina, mahaigaineko aplikazioak daude, konfigurazio fitxategiak ukitu gabe samba konfiguratzen laguntzen dutenak. Gadmin-Samba, esaterako, aplikazio hau konfiguratzeko “gadmin-samba” paketearen izena idatzi beharko da Synaptic bezalako pakete kudeatzaile batean edo Ubuntu Software-Biltegian.

Windowsetik nola atzitu

MS Windows sistemetatik iristeko partekatutako baliabideetara, “Nire sareko lekuak”-en, “Sare osoa” eta “Microsoft Windowsen Sarea” atalera joan behar da eta hor agertuko da lantaldearen izena, bertan klikatu eta ordenagailuaren izena agertuko da, eta barnean partekatutako karpetak.

GNU/Linux sistemetatik nola atzitu

Beste GNU/Linux batetik, sambaren bitartez partekatutako baliabideetara iristeko, fitxategi arakatzailean “smb://zerbitzariaren_izena” idatzi ahal da helbide barran, “zerbitzariaren_izena” ordezkatuta, samba dagoen ordenagailuaren izenarekin. Bestela, “Sarea” aukeran agertuko da ordenagailua eta bestela, “Windows sarea” agertzen den aukeran klik egin beharko da eta hor lantaldearen izenari sakatu. Ostean, agertuko da ordenagailuaren izena eta hor partekatutako baliabideak.

Mac Os X sistemetatik nola atzitu

Finderren, “Sarea” aukeran klikatuta, lantaldearen izena agertuko da eta bertan klikatuta, nahi den karpeta konpartitutara konektatzeko aukera agertuko da.

Kalean dago jada Fennec, Firefox nabigatzailearen bertsioa sakelako telefonoetarako. Beraz, posiblea da jada nabigatzaile hau erabiltzea ordenagailuetan zein telefono mugikorretan. Nokia N 900 izan da ekartzen duen lehenengoa, baina laster batean, ziur-asko beste hainbat telefono mugikor batuko zaizkio.

Mugikorretarako nabigatzaile honi, Firefoxi bezala, gehigarriak gehitu ahal zaizkio, aparteko funtzionalitateak ahalbidetzeko. Momentuz, 40 gehigarri baino gehiago daude prestatuta jada Firefox nabigatzailearen bertsio mugikorrean ibili ahal izateko.

Hona hemen Mozillaren informazioa: http://blog.mozilla.com/blog/2010/01/29/firefox-for-maemo-now-available/ eta proiektuaren webgunea: http://www.mozilla.org/projects/fennec/1.0a1/releasenotes/

http://wordpress.org/
http://wordpress.org/development/2009/12/wordpress-2-9/

KDE

Ingurune grafiko astuna da eskakizun grafikoen aldetik, berezitasun grafiko asko dituelako eta beraz, ez da egokiena ordenagailu zaharrekin erabiltzeko. Euskaraz dago eta ingurunerako garatutako aplikazio gehienak ere euskaraz daude. Ingurune grafiko honetarako bereziki garatuta dauden aplikazio anitz daude eta oso erraz ezagutzen dira, ‘K’ hizkiaz hasi ohi direlako, esaterako Kedit edo Koffice. Hala ere, beste kasuetan bezala, posiblea da erabiltzea aplikazio hauek beste ingurune grafikoetan, aurrerago aipatuko direnetan, esaterako. Era berean, ingurune honetan, beste ingurunetarako prestatutako aplikazioak erabiltzea ere posiblea da.
Gehigarri batzuk ditu, mahaigainean edo panelean gehitu daitezkeenak, erlojua, eguraldia ezagutzeko aplikazioa, kolore bat hautatzeko baliabidea, ilargi faseak, bilatu fitxategia, azken dokumentuak ikusteko baliabidea, multimedia kontrolak, komandoa exekutatzeko baliabidea eta beste hainbat.
Oso konfiguragarria da orokorrean,eta elementu gehienak bakoitzaren gustuen arabera pertsonalizatu daitezke neurri handi batean, bai ingurune grafikoa erabiliz edo bai konfigurazio fitxategiak eskuz editatuz. Bestetik, nahiko erabilerraza dela esan daiteke.
Instalatzeko edozein GNU/Linux banaketatan, pakete kudeatzailea erabiliz, kde izeneko paketea bilatu eta instalatu besterik ez dago. Hau da proiektuaren webgunea: http://www.kde.org/.

GNOME

GNOME oso ingurune grafiko elegantea da, ez da KDE bezain barrokoa, ez dauka hainbeste karga grafikorik, baina oso diseinu txukuna da aldi berean. Horrenbestez, gutxienezko eskakizunak ez dira KDEn bezain zorrotzak. Nahiz eta efektu asko konfigura daitezkeen, hiru dimentsiotako efektuak barne. Oso erabilerraza da eta aplikazio asko ditu. GNOME ingurunerako garatutako aplikazioak ‘G’ hizkiaz hasi ohi dira eta ingurune grafikoa zein aplikazio gehienak euskaraz daude. Kasu honetan ere, paneletara gehitu ahal diren gehigarri edo aplikazio txiki batzuk ditu, erlojua, eguraldia ezagutzeko gehigarria, aplikazio abiarazle arinak, leiho zerrendak, oharrak jartzeko aukera.

Proiektuaren webgune ofiziala: http://www.gnome.org/ da eta ingurune grafikoa sisteman instalatzeko gnome izeneko paketea bilatu eta instalatu behar da.

XFCE

XFCE oso ingurune grafiko arina da eta beraz, eskakizun tekniko handirik ez du behar, oso egokia da ordenagailu zaharretan erabiltzeko, esaterako. Berez, ingurune grafiko soila da, atzealdeko itxura, menu bat, eta panela bera. Erabilerraza da, baina MS Windows eta MacOSX sistemetatik datozen erabiltzaileentzat ez da egokiena, erabilera ezberdin samarra duelako. Aplikazioak abiarazteko, pantailan saguaren eskumako botoiarekin klikatuta, zerrenda agertuko da. Gainera, panelean, gehien erabiltzen diren aplikazio abiarazle arinak ezar daitezke. Ingurune grafiko hau ere euskaraz dago eta aplikazio txiki gehigarri batzuk ere baditu panelean gehitzeko. Beste edozein ingurunetarako prestatutako aplikazioak erabili ahal dira.
Proiektuaren webgunea http://www.xfce.org da eta sisteman instalatzeko xfce paketea bilatu behar da. Euskaraz ere badago.

Beste ingurune grafikoak

Beste ingurune grafiko batzuk ere badaude, Windows Maker, Fluxbox edo Blackbox bezala. Oso oso arinak dira hauek, beraz oso egokiak instalatzeko ordenagailu zaharretan. Alabaina, nahiko ezberdinak dira beste ingurune grafikoekin alderatuta, eta beraz, nahiko zailak izan daitezke erabiltzeko orduan, beste sistema eragile batzuen erabiltzaileentzat.

MacOsX-k Snow Leopard eta Microsoftek Windows 7 abiatu eta gero, Ubuntu-k ere bere bertsio berria plazaratzen du, Karmic Koala, Ubuntu 9.10 Desktop Edition, alegia. Bertsio berrian, diseinua berritu da, abio habiadura hobea dauka eta hobekuntzak egin dira 3G konexioetan eta multimedia erreprodukzioan.

Bertsio berri honek, gainera izango du Ubuntu Software Centerrerako lasterbidea. Ubuntu one ere ingegratuta dago, zerbitzu honen bitartez, Ubuntuk edozein erabiltzaileri 2GBeko biltegiratze lekua eskaintzen dio, hodeiaren aldeko apostua indartuz.

Beraz, Ubuntu erabiltzaileek eguneratu dezakete jada beren sistema eta Ubuntu probatu ez dutenak azken bertsioa eskuratzeko web gune honetara joan daitezke: http://www.ubuntu.com/getubuntu/download.

Zer da software librea

Software librea dagoeneko ez da ezer berririk, eta gehiago edo gutxiago informatika erabiltzaile gehienek ezagutzen dute. Hori bai, askotan, aske eta doako kontzeptuak nahasten dira mota honetako softwareaz hitz egiten denean. Izan ere, ingelesez “free software” doakoa ala askea da. Kasu honetan, free softwarearen  funtsa ez da doakotasuna, askatasuna baizik. Horrenbestez, software librea, askatasun osoz erabil, kopia, iker, alda eta birbana daitekeen softwarea da. Honetarako, ezinbestekoa da, softwarearen iturburu-kodea edo mamia eskuragarri egotea. Horregatik, maiz, doako aplikazioak aurki daitezke Interneten jaisteko, baina, software librearen askatasunak bete ezik, debaldekoak izan arren, ez dira libreak. Kasu honetan, freeware bezala ezagutzen dira.

Honetaz gain, software librea eskuragarri egon daiteke Interneten dohainik jaisteko, edo banaketa prezioan lor daiteke, baina ez da ezinbestekoa librea izan dadin. Software librea sal eta eros daiteke.

Abantailak

Software libreak abantaila anitz ditu informatika erabiltzaile norbanakoentzat zein hainbat talde, elkarte eta erkidegoentzat.

Haietariko bat segurtasuna da, zeren eta iturburu-kodea eskuragarri egoteak ahalbidetzen baitu  adituek aplikazioak eta bestelako softwarea aztertzea. Beraz, ziurta daiteke  egiten duela esaten duena eta ez beste gauzarik, informazioa bidaltzea bezala edo segurtasun zuloak eta ateak ordenagailuan irekitzea, esaterako.

Bestetik, aplikazio eta plataformen laguntza-zerbitzu teknikoa ez da eteten edo jarraitzen irizpide komertzialen arabera, baizik eta komunitatearentzako onurarengatik. Euskara bezalako hiztun gutxiko hizkuntzentzat ere onuragarria da software librea, edonork itzul dezakeelako softwarea edozein hizkuntzatan. Hain zuzen ere, aplikazio libre asko eta sistema eragilea bera ere aurki daitezke euskaraz.

Gainera, kasu gehienetan debalde lor daiteke. Hala ere, ordaindu behar bada softwarea librea eskuratzeko, nahi beste ordenagailutan instalatu daiteke. Beraz, lizentzietan diru dezente aurrezten da.

Aplikazio libreak

Hala, bada, sistema eragile itxi batean ere aplikazio libreak instala eta erabil daitezke. Aniztasuna amaigabea da. Kasurik ezagunenetarikoa Mozilla Firefox nabigatzailea da, MS Windows, MacOsX eta GNU/Linux sistemetan instalatu daiteke eta gero eta gehiago erabiltzen da, hemendik jaitsi eta instalatu daiteke euskarazko bertsioa: http://www.mozilla-europe.org/eu/firefox/. Era berean, posta elektronikoa irakurtzeko Mozilla Thunderbird aplikazioa, http://www.mozilla-europe.org/eu/products/thunderbird/ , oso egokia da, gainera, Firefoxen kasuan bezala, gehigarriak instalatu ahal zaizkio bestelako funtzionalitateak gehitzeko, egutegia, esaterako. Ordenagailua babestea software librearen bitartez ere posiblea da, Claimwin antibirusa erabili ahal da honetarako, izena begiratuta asmatu daitekeenez, MS Windows sistemetarako prestatuta dago eta ez dago euskaraz, bai ordea, frantsesez eta gazteleraz, hau da web gunea: http://www.clamwin.com. Bulegotika-suitea ere euskaraz dago eta oso ezaguna den aukera bat Open Office da. Hau da lortzeko helbidea: http://eu.openoffice.org/, hemen Xuxen zuzentzailea ere instalatu ahal da: http://www.euskara.euskadi.net/r59-738/eu/contenidos/informacion/euskarazko_softwarea/eu_9567/xuxen.html. Azken kasu honetan, MacOs X-rako, NeoOffice instalatzea gomendagarriagoa da, moldatuta dagoelako sistema eragile horretarako: http://www.neooffice.org/. Irudiekin jarduteko eta diseinu grafikorako aplikazio libreak ere erabil daitezke, Gimp http://gimp.org/ eta Inkscape http://www.inkscape.org/ hurrenez hurren. Berehalako mezularitzarako Amsn http://www.amsn-project.net/ edo Pidgin http://www.pidgin.im/ oso ezagunak dira. Beste hainbat motatako aplikazioak daude eta joko asko ere bai, eta esan bezala, asko eta asko, gainera euskaraz.

AEBko Stanford Unibertsitateko zenbait zientzilari Camera 2.0 izeneko argazki-kamera garatzen ari da, kameraren berezitasuna, barnean duen software guztia, librea dela, eta beraz, erabiltzaile aurreratuek moldatu eta sortu litzakete funtzionalitateak behar edo nahien arabera. Sortzaileek Frankencamera izengoitia ezarri diote, zeren eta beste argazki-makina batzuen zati eta osagarriekin eginda baitago, eta nahiko itxura bitxia hartu du horren ondorioz.

http://graphics.stanford.edu/projects/camera-2.0/

]]> http://zibergela.bitarlan.net/2009/09/17/frankencamera-software-libredun-argazki-kamera-digitala/feed/ 0