Buru-mapak, ideiak edo atazak, eta haien arteko menpekotasunak edo loturak adierazteko diagramak edo eskemak dira. Era honetan, di-da batean, idei edo ataza horien egitura ikusi ahal da eta, ikasketa zein erabakiak hartzea errazten da.

Beste era batean esanda, buru-mapak, oharrak edo apunteak hartzeko era grafiko bat dira. Ohar horiek, gainera, nahastu ahal dira kolore eta ikurrekin edo irudiekin.

Eskema edo diagrama hauek oso erabilgarriak dira beraz, ikasketa prozesurako, enpresa baten zuzendaritzarako edo edozein batzar edo proiektu baten informazioa errazteko eta antolatzeko. Hala ere, ordenagailuaren bitartez sortzea MS Word edo Open Office Writer bezalako testu prozesagailu arrunt batekin, oso lan neketsua eta latza izango litzateke. Baina, zorionez, aplikazio anitz daude, buru mapa hauek sortzeko era erraz eta azkarrean.

Freemind

Aplikazio hau javaz garatuta dago eta beraz, plataforma anitza da, instalatu nahi den plataforman java instalatuta eskatzen du, hori bai. Baina, ordenagailu gehienetan egon daiteke instalatuta, beste aplikazio batzuek edo web aplikazioren batek horrela eskatzen dutelako. Freemind instalatzea oso erraza da. Gainera, Ubuntu-n eta Debian oinarritutako GNU/Linux banaketetan, pakete bezala dator, pakete biltegitik instalatzeko. Proiektuaren webgunean, http://freemind.sourceforge.net, hainbat sistema eragiletarako instalatzaileak daude deskargatzeko, eta aplikazioaren dokumentazioa zein pantaila-argazkiak ikus daitezke, aplikazioaren erabileraren ideia egin ahal izateko.

Aplikazio honek zuhaitz edo eskema ezberdinak sortzeko aukera ematen du eta bertan txertatzea testua, irudiak edo aplikazioak ekartzen dituen hainbat ikono. Bestetik, adar ezberdinak hodei bezala bereizi ahal dira. Halaber, loturak eta elementu ezberdinen koloreak, formak eta ezaugarriak ere zehaztu ahal dira.

Horrez gain, flash eta java appletak daude txertatu ahal izateko buru-mapak webgune batean.

Beste aukera libre batzuk: VYM – View Your Mind eta VUE – Visual Understanding Environment

VYM da beste aplikazio bat buru-mapak egiteko, azken hau ere plataforma anitza eta software librea da. Hemen deskargatu daiteke GNU/Linux sistemetarako: http://www.insilmaril.de/vym/. MS Windows sistemetarako, webgune honetan http://www.kriener.de/?q=node/13 dago informazioa eta instalatzailea jaisteko aukera. Mac Os X sistemetan webgune honetatik http://mac.softpedia.com/get/Utilities/View-Your-Mind.shtml jaitsi eta instala daiteke.

Ubuntu eta Debian oinarritutako GNU/Linux banaketetan, pakete biltegitik deskargatu eta instalatu daiteke.

Halaber, VUE, plataforma anitza da, alegia, MS Windows, GNU/Linux eta Mac Os X sistemetan erabil daiteke. Esan daiteke, aplikazio hau besteak baino grafikoagoa dela eta oso bideratuta argazkiak txertatzeko eskemetan. Hau da proiektuaren web gunea: http://vue.tufts.edu/

Buru-mapak sortzeko aplikazio pribatuak

Buru-mapak sortzeko, hainbat aplikazio pribatu daude, kasu hauetan, lizentzia itxia da eta ordainpekoak dira. IMindMap, Inspiration edo MindManager dira adibide batzuk, hauek dira aplikazio hauen web guneak hurrenez hurren: http://www.imindmap.com/, http://www.inspiration.com/, http://www.mindjet.com/. Kasu hauek, MS Windows zein Mac Os X sistemetarako daukate prestatuta aplikazioa, iMindMap-en kasuan, GNU/Linux sistemetarako ere balio du.

Testutik buru-mapara

Text 2 Mind Map da web aplikazio bat, testu tabulatua buru-mapa bihurtzen duena eta irudi formatuan deskargatu daitekeena. Oso erabilerraza da, helbide honetan probatu daiteke: http://www.text2mindmap.com/. Buru-mapa, pantaila osoan ikustea ahalbidetzen du. Mind-mapa sortzeko, ezkerrean dago testu eremu bat non eskema bat idatz daiteke zerrenda tabulatu bezala. Zerrenda horretatik, “Convert to Mind Map” botoiari klikatuta, buru-mapa sortzen da, irudi moduan gorde daitekeena. Gainera, buru-maparen ezaugarri batzuk konfiguratzea ere posiblea da, koloreak, letra mota edo lerroen lodiera, esaterako.

Buru-mapak on-line

Badaude on-line aplikazio batzuek buru-mapak egitea ahalbidetzen dutenak, gainera, hauen abantailetariko bat da elkarlanean garatu daitezkeela. Mindmeister da adibide bat: https://www.mindmeister.com.