Apple etxeak, esan bezala, arrakasta latza lortu du iPad 2arekin, baina ez da izan produktu arrakastatsu bakarra; iPhone 4S telefonoa eta MacBook Air ordenagailu eramangarriak ere erruz saldu dira.

Nabigatzaileen inguruan, Googleren Chrome hazi da gehien 2011. urtean. Azken urte hauetan Mozillaren Firefox nabigatzailea Microsoften Internet Explorerri erabiltzaileak kentzen joan bada ere, 2011. urtean, Chrome izan da Explorer eta Firefox nabigatzaileen lepo hazi dena. Nabigatzaile erabilien kuotak horrela gelditu dira, StatCounterren aburuz: %40 Internet Explorer, %27 Chrome eta 25% Firefox.

2011. urtean ere, teknologiaren munduan hainbat agurtu ditugu. Batzuk ezagunak oso, Appleren CEO izandako Steve Jobs kasu, eta beste batzuk, jendartean ezagunak izan ez arren, teknologia munduan oso garrantzitsuak izan direnak. Horietako bat da Dennis Ritchie; 1941. urtean jaio zen, eta, 70eko hamarkadan, UNIX eta C programazio lengoaiaren garapenean parte hartu zuen. 2011. urtean zendutako beste bat Betty Jean Jennings Bartik izan da, ENIAC izena zuen lehen ordenagailuaren sortzaileetako bat.

Porrotak

Teknologia enpresa ezagunenek, HTC, Samsung, LG, Sony eta abarrek, euren tabletak merkaturatu dituzte. Samsung etxeak arrakasta handia lortu du Galaxy izeneko tabletarekin, baina beste ekoizle batzuek porrot handiak jasan dituzte, HP eta RIM etxeek kasu. HP etxeak WebOS sistema eragilean oinarritutako Touchpad izeneko tableta plazaratu zuen; produktu ona, etxe ospetsua, baina salmentarik ez. Ipadaren prezio antzerakoa zuen, eta erabiltzaileek nahiago izan zuten Appleren tableta. Ondorioz, HP etxeak prezioa asko jaitsi behar izan zuen bere produktu berria saldu ahal izateko, eta, azkenean, tableten negoziotik alde egitea erabaki zuen.

BlackBerry ekoizten duen RIM etxeak ere BlackBerry PlayBook delakoa merkaturatu zuen, baina ez zuen arrakastarik izan; badirudi sistemaren eguneraketa urria eta aplikazio erakargarrien eskasia izan zela arrakasta eskasaren arrazoia.

Tableten mundutik at, teknologiaren beste alor batzuetan ere, izan dira uste baino emaitza kaskarragoak izan dituzten produktu eta zerbitzuak. Google+ da horietako bat. Kontaktuak zirkulutan biltzeko aukera ematen du sare sozial horrek ez du publiko zabalaren onarpenik izan. Googlek berean jarraitzen du, funtzionaltasun gehiago eskaintzen, jada erregistratuak dituen 50 milioi erabiltzaile horien kopurua handitu nahian.

Sarean edo hodeian eskaintzen diren zerbitzuen etenak ere kalte handiak eragin dizkiete RIM eta Sony etxeei. RIMen BlackBerry telefonoak mezularitza zerbitzuak porrot egin eta gero posta gabe izan ziren urrian. Sony etxearen PlayStation plataformak sarean jolasteko zerbitzua eten izan behar zuen bere sistemek jasan zuten eraso baten ondorioz. Agerian gelditu zen Sonyren sistemen ahulezia eta erabiltzaileek sarean gordetzen dituzten datu pribatuak egoki babestearen beharra.

Kontsolen alorrean, Nintendo etxeak betaurreko berezien beharrik gabe 3D efektua eskaintzen zuen 3DS plazaratu zuen. Plataforma horrentzat joko gutxi garatu direlako eta hainbat erabiltzailek zorabioak jasan dituztela zabaldu delako, produktu horrek arrakasta gutxi izan du.

Eta 2012rako zer?

Badirudi hasi berria den urte honek ere gailu eta zerbitzu mordoa eskainiko dituela. Gailuen munduan, bolo-bolo dabilen iPad 3 delakoaren aurkezpena espero da, eta badira Applek bere tabletaren tamaina txikitu eta 7 hazbeteko bertsio bat plazaratuko duela esaten dutenak ere. Apple etxeak ere iPhone telefono adimendunaren bosgarren bertsioa merkaturatuko du, eta, Appleren produktuen inguruan gertatu ohi denez, horrekin ere dena da filtrazio eta txutxu-mutxua.

Microsoft etxeak Windows 8 aurkezteko asmoa du 2012an, eta ezagutzera eman diren ezaugarrien artean, USB 3.0 euskarria, Ribbon interfazea eta aplikazioen denda izango duela jakin da.

Kontsolen munduan, bi dira espero diren aurkezpen ezagunenak: Nintendo etxearen Wii U eta eta Sonyren Vita.

Amaitzeko, Amazon etxea lanean da bere Fire tabletak dituen akatsak konpontzeko, eta gainontzeko tablet ekoizleek bezala, badirudi bere produktuaren bertsio berriren bat kaleratuko duela.

Ordenagailu honen apustua bestelakoa da: saretik lortzen ditu eskaintzen dituen aplikazioak, eta sarera jotzen du fitxategiak gorde eta datuak prozesatzeko. Sare edo lainoan oinarritutako sistema eragile bat erabiltzen du: Googlek garatu duen Chrome OS sistema eragilea. Ezaugarri horiekin guztiekin, garbi dago sare konexioa behar-beharrezkoa duela ordenagailu eramangarri honek.

Chrome OS

Googlek garatutako sistema eragile honek Linux darabil bere bihotzean, eta erabiltzailearekin beharrezkoa duen interfazea web nabigatzaile baten bidez eskaintzen du, jada ezaguna dugun Chrome nabigatzailearekin, hain zuzen ere. Chromebook eramangarria pizten denean, 10 segundo inguru behar ditu erabiltzaileari eskaintzen zaion nabigatzailea bistaratu eta lanerako prest egoteko. Eskaintzen diren aplikazioak web aplikazioak dira, eta Android Market eta Appleren AppStore bezala, aplikazio biltegi batetik eskuratu daitezke. Ez dago aplikazioak hartu eta instalatu beharrik, aplikazio hauek Googleren zerbitzarietan daude, eta bertan egiten dute lan. Gure dokumentuak ere Googleren zerbitzarietan gordeko dira, gaur egun Google Docs bezalako sareko ofimatika aplikazioa erabiltzean egiten den bezala.

Sareko sistema eragile hori ez da gauza berria. Urteak dira web bidez eskaintzen diren mahaigainak eskura ditugula. Gutxi batzuk aipatze aldera: eyeOS eta g.ho.st

Abantaila eta desabantailak

Aplikazioak instalatzeko beharrik ez dagoenez, apenas mantenurik duen ordenagailu bat da. Ez da software edo aplikaziorik eguneratu beharrik, eta teorian bada ere, ez dago birusekin kutsatzeko arriskurik. Ordenagailuaren potentzia ez da handia, baina nahikoa da web nabigatzaile baten eskaerak asetzeko. Lehen esan bezala, testu prozesadore batekin lanean bagaude, eragiketa guztiak sarean dauden zerbitzarietan egingo dira (testu zuzenketak, bilaketa eta ordezkapenak) eta eramangarriak eragiketa horien emaitzak erakutsiko dizkigu. Datu eta fitxategiak sarean gordetzen direnez (Googleren zerbitzarietan), eramangarria galdu edo apurtzen bada, ez da daturik galduko. Beste Chromebook batean saioa erabiltzaile berarekin hastea nahikoa izango da datu guztiak berriz ere eskura izateko.

Sareko konexiorik gabe, Chromebook hau ezer gutxi da. Konexiorik gabe ezin du ez aplikaziorik ez eta gure dokumenturik saretik eskuratu. Eskaintzen diren aplikazioak web aplikazioak direnez, programa hauen arintasuna urria da mahai gaineko aplikazioen aldean.

Eman nahi zaion erabilpenaren arabera, aparailu baliagarria izan daiteke. Posta mezuak bidali, nabigatu eta dokumentuak editatzeko egokia da. Netbook moduan ezagutzen diren eramangarrien pareko da eskaintzen dituen zereginetan. Hori bai, kontuan hartzekoak dira haren mantenu behar eskasa eta birusetatik libre egon eta datuak beti sarean izateak eskaintzen dituen abantailak.

Chromebooken eskaintza

Norbanako bezeroek Acer eta Samsung markako Chromebook makinak dituzte eskuragarri. Dena den, herrialde guztietan ez dira modelo denak eskaintzen. Wifia eta 3G konektibitatea eskaintzen duten modeloak daude salgai. Lehendabizikoek 300-400 euroko prezioa dute, eta bigarrenak 400 eurotik gorako salneurrian saltzen dira.

Webguneak sortzeko erabiltzen den HTML 5 lengoaiaren azken bertsioari erabateko euskarria eskaintzen dio Firefoxek; horrela, garatzaileek webguneetan HTML 5 erabiliz sartzen dituzten kalitate handiko bideo nahiz audioak arazo gabe ikusi eta entzun ahal izango ditugu.

Gure nabigatzailean gordeta dauzkagun pasahitza, hobespen fitxa eta nabigatzaile historia sinkronizatzeko aukera ere badugu, Sync erabiliz.

Eta, azkenik, gehigarriak instalatzeko orduan, ez da aplikazioa berrabiarazi behar izango.

Euskaraz deskarga eta instala daiteke, Librezaleko lagunei esker.

Microsoftek Microsoft Internet Explorer nabigatzailearen bertsio berria abiarazi du , Internet Explorer 9, hain zuzen ere. Eguneraketa hau doakoa da eta Microsoftek eguneratzea gomendatzen du nabigatzailearen aurreko bertsioak dituzten erabiltzaileentzat.

Bertsio honen interfazea aurreko bertsioak baino askoz sinpleagoa da, jada ez dira agertzen lehengo baliabide barrak. Gainera, web aplikazioen funtzionalitate batzuk Windowseko hasiera menuan integratzea ahalbidetzen du. Bestetik, azkenik, deskarga kudeatzaile bat integratu du beste nabigatzaile batzuek dagoeneko daukaten bezala.

Segurtasunaren aldetik ere hobekuntza batzuk dakartza bertsio berriak, besteak beste, webguneetatik jaso ahal den publizitate kopuruaren murrizketa, anti-tracking neurriak webguneek erabiltzaileen eragiketak erregistratzea saihesteko eta Active X filtroa, Active X exekutatzeko baimena emateko soilik erabiltzaileak nahi dituen webguneetan.

Microsoften arabera, bertsio honek, web estandarrak bermatzen ditu, hala, bada, web garatzaileak poztuko dira.

Microsoft Internet Explorer 9 erabili ahal izateko MS Windows Vista edo MS Windows 7 edukitzea beharrezkoa da. RAM memoriaren aldetik 512 MB da bertsio berri honek eskatzen duen gutxiengo kopurua.

Artikulu honetan, sistema ezberdinak nola euskaratu daitezkeen erakutsiko da. Sistema eragileetatik hasi, testu prozesadore, internet nabigatzaile eta mugikorretaraino.

Sistema eragileak

Sistema eragilez ari garela, euskararen egoera oso ezberdina da sistema ireki eta sistema itxiei dagokionez. Sistema eragile itxien esparruan, Microsoft Windows eta Apple enpresaren Mac OS X dira erabilienak.

Microsoft Windowsen kasuan, XP sistema eragilea izan zen bere interfaze eta zenbait aplikazio euskaraz eskaini zituen Microsoften lehendabiziko sistema eragilea. Eusko Jaurlaritzak erruz ordaindutako itzulpena izan zen, eta ordutik aurrera, Microsoftek plazaratu dituen sistema eragileen bertsio ezberdinen (Vista eta Windows 7) itzulpena, Redmoneko enpresak ordaindu ditu. Sistema eragile eta zenbait aplikazioren interfaze euskaratzeko, Microsoftek eskaintzen duen “Language Interface Pack” (LPI) delako bat instalatu behar da. LPI honek, oinarrizko sistema eragilearen mezuak aldatzen ditu. Euskararen kasuan, oinarrizko sistema eragilea, derrigorrez, gaztelera edo frantsesez dagoena izan behar da. Beraz, sistemak gehien erakusten dituen mezuak euskaraz erakutsiko dira, eta zenbait mezu, itzulita ez daudenez, gazteleraz edo frantsesez erakutsiko dira.
XPrentzat euskara paketea hemendik jaitsi daiteke.  Vistarentzat hemendik,  eta azkenik, Windows 7rentzat hemendik.

Mac OS X sistema eragileari dagokionez, egun ez dago sistemaren interfazea euskaratzeko modurik. Erabiltzaile euskaldun batzuk, musu-truk, OS X sistema eragilea eta hainbat aplikazio itzuli bazuten ere, Appleren aldetik, egindako lana zabaltzeko debekua jaso zuten, jabetza intelektualaren eskubideak urratzen zituztela argudiatuz.

Linux bezalako sistema eragile irekitan, egoera bestelakoa da. Edonork hartu dezake parte sistema eragile, inguru grafiko (Gnome, KDE) eta hainbat aplikazioen itzulpenean. Gurean, Euskal GNU eta Librezale taldeak dira itzulpengintzan lan gehien egiten duten taldeak. Debianen oinarritutako Ubuntu bezalako sistema eragilean, di-da batean euskaratu daiteke sistema osoa; horretarako nahikoa da Sistema->Administrazioa->Hizkuntza-Sostengua hautatzea menu nagusitik eta bertan euskara lehenestea menu, leiho, zenbaki, moneta naiz datak erakusteko.

Testu prozesadoreak

Testu prozesadoreetan, interfazea bera euskaraz izatea garrantzitsua bada ere, ortografia eta gramatika zuzentzaileari erreparatuko diogu hemen, oso tresna erabiliak baitira. Xuxen dugu euskarazko zuzentzailea eta hainbat aplikaziotan instalatu daiteke berau, bai OpenOffice/LibreOffice eta Microsoft Office bezalako aplikazio ofimatikoetan eta baita Thunderbird posta bezero edo Firefox internet nabigatzailean.
Microsoft Officen Xuxen instalatzeko, errazena Xuxenen webgunera jo eta bertan ematen diren azalpenak jarraitzea da.
OpenOffice berriz,  webgunetik jaitsi eta edozein sistema eragileta instalatu daiteke euskaraz. Zuzentzaile ortografikoa bakarrik instalatu nahi badugu, hedapen kudeatzailea erabiliz, erraz gehitu daiteke Xuxen zuzentzailea.

Nabigatzaileak

Sistema eragileetan bezala, lizentzia libre edo itxiak dituzten nabigatzaileen egoera oso ezberdina da. Esaterako, Firefox bezalako nabigatzaile ireki baten itzulpena Librezale taldeak hartu zuen bere gain aspaldi eta beti ere, nabigatzaile honen azken bertsioa euskaraz erabiltzeko aukera dugu. Internet Exploreren euskaratzea, sistema eragileetan azaldu den LIP pakete horien baitan dago, eta beti ere, Microsoftek erabakitzen duenaren menpe.
Appleren Safari nabigatzailea, arestian aipatu diren arrazoiak medio, ez dago euskaraz jartzerik. Googleren Chrome nabigatzailea ere, ez dago euskaraz jartzerik, baina Chromen oinarritutako Chromium nabigatzaile librea bai. Chromium inguruan, itzultzaile talde bat bildu eta Launchpad plataforma erabiliz, nabigatzaile libre hau euskaratu dute. Xehetasun gehiago hemen.

Nabigatzailearen interfazea euskaraz egonda ere, gomendagarria da nabigatzaileak Internetera bideratzen dituen eskakizunetan, euskarazko edukiak lehenestea. Webgune askok, edukiak hainbat hizkuntzetan eskaintzen dituzte eta nabigatzaileak hobetsitako hizkuntza hartzen dute aintzat edukiak zerbitzatzeko orduan. Erabiltzaileak zein hizkuntza lehenesten duen, nabigatzailean bertan ezartzen den parametroa da.

Webgune bat hizkuntza jakin batean plazaratzeko orduan, hizkuntza horrek sarean dituen erabiltzaile kopurua erabakikorra izan daiteke. Hau horrela izanik, euskaldun garenok euskaldun bezala aurkeztu beharko ginateke Interneten gure hizkuntzaren presentzia areagotzeko. Nabigatzaileak euskaratzeko, jo hona.

Mugikorrak

Jaurlaritzak telefonia operadore eta fabrikatzaile batzuekin sinatutako akordioaren baitan, hainbat terminaletan euskara sartzea lortu zen. Kasu hauetan, euskararen presentzia, sistema itxietan gertatzen den bezala, enpresen eskutan gelditzen da. Sistema eragile libreak erabiltzen dituzten mugikorretan, Android kasu, egoera bestelakoa da. Oraingoan ere, erabiltzaile talde bat batu eta Android euskaratzeari ekin dio. Zutagu plataformaren inguran batzen dira, eta google docs erabiltzen dute Androiden testuak euskaratzeko.

Zalantzarik gabe Mozilla Firefox nabigatzailearen abantaila garrantzitsu bat aparteko gehigarriak eta funtzionalitateak garatzeko eta instalatzeko aukera da. Hori dela eta, ildo horri heldu diote beste nabigatzaile batzuek. Horien artean, Google Chrome nabigatzaileak, izan ere, sorreratik nabigatzaile honek ahalbidetu du gehigarriak instalatzea.

Google Chromerako gehigarriak arakatzeko eta gustukoenak instalatzeko https://chrome.google.com/extensions/ webgunera jo daiteke. Hor hainbat hizkuntzatan ikusteko aukera dago. Hala ere, Firefoxen gehigarrien kasuan ez bezala, ez dago euskaraz ikusteko aukera. Gainera, gehigarriak aurkitzeko hainbat aukera daude, ohiko testu bilaketa erabili ahal da hitz gakoen arabera aurkitu ahal izateko edo zerrenda ezberdinak ere eskaintzen dira, hala nola gehitutako azkenak, bozkatuenak edo erabilienak.

GMail Checker

GMail (Googleren posta elektroniko zerbitzua) erabiltzailea izanez gero, Google Mail Checker gehigarri baliogarria izan ahal da. Behin instalatuta, nabigatzailearen goiko barran agertuko da ikonotxo bat erabiltzaileak irakurtzeke duen mezu kopurua erakusten duena, ikonoan bertan klik eginda erabiltzailearen GMailen sarrera ontzia kargatuko da zuzenean. Hau da gehigarri honen helbidea: https://chrome.google.com/extensions/detail/mihcahmgecmbnbcchbopgniflfhgnkff

RSSetarako gehigarriak

RSS Subscription gehigarriaren bitartez era azkar eta eroso batean gehitu ahal dira RSS jarioak gogoko on-line RSS irakurlera. Automatikoki antzematen ditu RSS iturriak bisitatzen ari den webgunean, eta RSS iturriak egonez gero, nabigatzailearen helbide-barran ikono bat erakusten da. Ikono horri saguarekin sakatuz gero, dauden iturriak erakusten ditu eta bakoitza aurreikustea ahalbidetzen du. Nahi izanez gero, RSS iturria gehitu ahal da gogoko on-line RSS irakurlera. Hasiera batean lau web irakurle eskaintzen ditu lehenetsita: Google Reader, iGoogle, Bloglines eta My Yahoo. Hala ere, web irakurle gehiago gehitu ahal dira. Gehigarri hau hemendik instalatu daiteke: https://chrome.google.com/extensions/detail/nlbjncdgjeocebhnmkbbbdekmmmcbfjd.

Honez gain, Google Reader erabiliz gero, Google Reader Notifier gehigarriaren bitartez erabiltzaileak jakinarazi ahal izango du irakurri gabe dituen artikuluak. Izan ere, nabigatzailearen goiko barran ikono bat agertuko da irakurri gabeko artikulu kopuruarekin eta bertan klik eginda, irakurri gabeko artikuluak aurreikusten dira. Halaber, Google Reader ireki daiteke fitxa berri batean. Hau da gehigarri honen helbidea: https://chrome.google.com/extensions/detail/apflmjolhbonpkbkooiamcnenbmbjcbf.

Webguneen argazkiak

WebPage Screenshot gehigarriak web orrialde osoen pantaila-argazkiak ateratzea ahalbidetzen du. Gainera gorde aurretik bertan idatzi eta marraztu ahal da informazioa bereizteko edo oharrak jartzeko, adibidez. Irudi hauek PNG formatu bezala gorde ahal dira. Probatzeko helbide honetara jo daiteke:
https://chrome.google.com/extensions/detail/ckibcdccnfeookdmbahgiakhnjcddpki.

Google Share Button, gehigarri sozial bat

Google Share Buttonekin webguneak partekatu ahal dira sare sozial askoren bitartez eta posta elektronikoren bitartez, erabil daitezkeen baliabideen artean daude: Facebook, Twitter, GMail, Hotmail, Yahoo! Mail, MySace, Digg, Delicious eta beste hainbat. Gehigarriaren helbidea hauxe da: https://chrome.google.com/extensions/detail/idaeealfhcijmeigljaopafdapgijdcb.

Google Translate

Google Translate (https://chrome.google.com/extensions/detail/aapbdbdomjkkjkaonfhkkikfgjllcleb) gehigarriak detektatzen du ea erabiltzailea ikusten ari den webgunea nabigatzailean konfiguratuta duen hizkuntzatan dagoen eta bestela bere hizkuntzara itzultzeko ikonoa erakusten du. Ikono horri sakatuta webgunea bere hizkuntzan agertuko da.

Xmarks nabigatzaileetarako oso gehigarri ezaguna da. Gehigarri honek edozein ordenagailutatik laster-markak eta gogokoak sinkronizatzea ahalbidetzen du. Web ingurunean barne ikusi eta kudeatu ahal dira estekak https://my.xmarks.com/ helbidean. Hasiera batean, Firefox nabigatzailerako gehigarri bezala hasi bazen ere, egun, Mozilla Firefox, MS Internet Explorer, Google Chrome eta Safari nabigatzaileetarako gehigarria zegoen. Oso gehigarri erabilgarria da ordenagailu edo gailu digital ezberdinetatik Internetera konektazen diren erabiltzaileentzat. Hala ere, 2011ko urtarrilaren 10ean bertan behera geldituko da zerbitzua, orrialde honetan adierazten duten bezala: http://www.xmarks.com/about/shutdown. Ez omen dute lortu negozio bideragarri bat aurrera eramatea. Antza, jartzen duten publizitatea, dituzten gastuen zati txiki bat ordaintzeko baino ez da heltzen. Une honetan 5 molioi erabiltzaileren mila milioi laster-marka baino gehiago kudeatzen eta sinkronizatzen ditu. Hala ere, aipatutako web orrialde honetan beste alternatiba batzuen berri ematen dute: Firefox Sync http://www.mozilla.com/firefox/sync/, Chrome Sync http://www.google.com/support/chrome/bin/answer.py?answer=165139 eta Windows Live Essentials http://explore.live.com/windows-live-devices-and-sync-program-settings-ui, hauek guztiak doakoak, eta Mobileme http://www.apple.com/mobileme/ erabiltzeko urteko 99$ ordaindu behar dira.

]]> http://zibergela.bitarlan.net/2010/10/08/xmarks-bertan-behera-geldituko-da-2011ko-urtarrilan/feed/ 0 http://zibergela.bitarlan.net/2010/03/26/internet-explorer-9ren-preview-a-deskargatu-daiteke-jada/ http://zibergela.bitarlan.net/2010/03/26/internet-explorer-9ren-preview-a-deskargatu-daiteke-jada/#comments Fri, 26 Mar 2010 09:33:58 +0000 Jabi Asurmendi Sainz http://zibergela.bitarlan.net/?p=352

Microsoftek aurkeztu ditu Microsoft Internet Explorer 9k izango dituen berritasunak eta deskargagarri jarri du bere nabigatzailearen bertsio honen previewa. Badirudi, bertsio berri honetan indarrak jartzen ari direla nabigatzailearen mamian, estetika edo itxuran baino, hau da, estandarrak ondo kudeatzeko eta errendimenduaren aldetik aurrerapausoak ematen ari dira. Ildo horretatik doa hain zuzen ere, sortu duten JavaScript motor berria, Chakra izenekoa.

Aipatu beharrekoa da, Internet Explorer 9 ez dela ibiliko MS Windows XP sistemetan.

Informazioa: http://windowsteamblog.com/blogs/windowsexperience/archive/2010/03/16/internet-explorer-9-at-mix10.aspx

Previewa deskargatzeko lotura: http://ie.microsoft.com/testdrive/

Opera nabigatzailearen 10.5 bertsioa eskuragarri dago honezkero Microsoft Windows XP, Vista eta 7 sistemetarako. Bi azken bertsio hauetan, gainera, Aero-Glass lehio bat zabaltzen da era egoki batean sistemarekin integratzeko. Beren berrikuntzarik garrantzitsuenak, webak renderizatzeko Carakan izeneko motore berria nabigatzailean sartzea eta HTML5 zein CSS3 estandarrekin bateragarria izatea dira. Honez gain, nabigazio pribatuaren funtzionalitatea gehitu zaio.

Mac OS X eta GNU/Linux sistemetarako bertsio berriaren adar egonkorrak laster ateratzea espero da, horrela adierazten da Operaren webgunetik. Hala ere, sistema hauetan jada probatu daiteke 10.5 bertsioaren beta.

Hau da nabigatzailearen webgunea: http://www.opera.com/

MS Internet Explorer zortzigarren bertsioa egonda dagoeneko, oraindik badaude Microsoften nabigatzailea erabiltzen duten erabiltzaile asko seigarren bertsioan gelditu direnak eguneratu gabe. Marketshare estatistiken arabera, ia Internet erabiltzaileen %20k erabiltzen du oraindik MS Internet Explorer 6 nabigatzaile bezala http://marketshare.hitslink.com/browser-market-share.aspx?qprid=2. W3C-ren estatistiken arabera, ez da %10era heltzen: http://www.w3schools.com/browsers/browsers_stats.asp.

Dena dela, kopuru dezente da eta honezkero webgune eta web zerbitzu batzuek utzi diote Microsoft Explorer 6rako laguntza eta eguneraketak emateari eta egiten diren garapenak probatzeari. Google Interneteko erraldoia da haietariko bat, Youtube da laguntza zerbitzua martxoan etetea iragarri duen azkenetarikoa, baina lehenago ere iragarri zuten Google Docs eta Google Sites zerbitzuen laguntzaren etena MS Internet Explorer 6rako.

Kalean dago jada Fennec, Firefox nabigatzailearen bertsioa sakelako telefonoetarako. Beraz, posiblea da jada nabigatzaile hau erabiltzea ordenagailuetan zein telefono mugikorretan. Nokia N 900 izan da ekartzen duen lehenengoa, baina laster batean, ziur-asko beste hainbat telefono mugikor batuko zaizkio.

Mugikorretarako nabigatzaile honi, Firefoxi bezala, gehigarriak gehitu ahal zaizkio, aparteko funtzionalitateak ahalbidetzeko. Momentuz, 40 gehigarri baino gehiago daude prestatuta jada Firefox nabigatzailearen bertsio mugikorrean ibili ahal izateko.

Hona hemen Mozillaren informazioa: http://blog.mozilla.com/blog/2010/01/29/firefox-for-maemo-now-available/ eta proiektuaren webgunea: http://www.mozilla.org/projects/fennec/1.0a1/releasenotes/

Eskuragarri dago jada Firefox nabigatzailearen bertsio berria, Firefox 3.6, alegia. Ekartzen dituen berritasunen artean, azkartasuna nabarmentzen da. Garatzaileek %20an azkartu dela ziurtatzen dute. Nabigatzailearen barneko arkitektura ere hobetu egin omen da, egunerokotasunaren erabilpena optimizatzeko.

Beste berrikuntzen artean, JavaScript bertsioa ere hobetu eta azkartu da. Laster-marken kudeaketan ere hobekuntzak egon dira eta helbide-barran ere emaitzak arinago aurkezten dira.

Bestetik, «Pertsonak» funtzionalitate berria gehitu dute, honen bitartez, nabigatzailearen itxura alda daiteke, gainera, lehen ez bezala, nabigatzailea berrabiarazi gabe. Dagoeneko, 35.000 gai baino gehiago daude itxura ezartzeko nabigatzaileari. Era hobeago batean atzemango ditu eguneratzeke dauden pluginak eta integrazio handiagoa HTML5 bideo eta audioekin.

Garatzaileentzako aldakuntzak ere ekartzen ditu arrastatu eta jaregiterako APIa edo CSS degradatuak bezala.

http://www.mozilla-europe.org/eu/firefox/

Mac Os X eta GNU/Linux sistema eragileekin webgunea ikusten bada ere, oraingoz ez dago eskuragarri gehigarriak instalatzeko aukera. Beraz Google Chrome nabigatzailea MS Windows sistemetan erabiltzen duten lagunen eskura dago soilik.

https://chrome.google.com/extensions

MS Internet Explorer nabigatzaileak erabilera kuota galtzen jarraitzen du, beste nabigatzaileekin alderatuta. Hau da atera den ondoriorik nagusienetarikoa Net Applications enpresak egindako ikerketan, nabigatzaileen erabileraren inguruan irailean eta urrian. http://marketshare.hitslink.com/report.aspx?qprid=0.

W3C erakundearen estatistikei ere erreparatu ahal zaie, eta hilabetez hilabete joera ikus daiteke: http://www.w3schools.com/browsers/browsers_stats.asp.

Bi estatistiketan ikusten den beste datu bat, oso esanguratsua da, MS Internet Explorer abigatzailearen 6. bertsioa ere asko erabiltzen dela oraindik, nahiz eta Microsoftek jada 7. eta 8. bertsioak atera izana. Era berean, egungo bertsioa, zortzigarrena, alegia, zazpigarrena baino askoz gutxiago erabiltzen da oraindik, eta hori jada hilabete batzuk igaro direla azken bertsioa kaleratu zenetik.

http://news.cnet.com/8301-30685_3-10388289-264.html

Opera Software norvegiar korporazioak Opera Mini 5 beta nabigatzailea atera du, probako bertsioa da, eta honekin, diseinu berria, ezaugarri berriak eta erabilerraztasuna agintzen du Opera Softwarek, Opera nabigatzaileak gailu mugikorren arloan kuota garrantzitsua dauka, trafikoaren ehuneko hogeita bost, gutxi gorabehera. Operak bere nabigatzailea saltzen dio fabirkatzaile askori, gainera, dohanik deskarga daiteke bere web gunean. Alabaina, lehia gogortzen doa, zeren eta Google merkatuan sartu den eta Mozilla Fundation sartzeko asmoa duen.

http://www.opera.com/mini/

Firefox nabigatzaileak, berez, bere erabilerraztasunagatik zein bere ziurtasunagatik edo atzean dagoen filosofiagatik, software librea, alegia, nabigatzaile erabilienetarikoa da, eta bere lekua irabazten ari da apurka-apurka nabigatzaileen guda honetan. Honetaz gain, bere oinarrizko funtzionaletatik aparte instalagai dituen gehigarriek oso erakargarri bihurtzen dute nabigatzaile hau, ongi dakitenez dagoeneko, web masterrek, diseinatzaileek eta garatzaileek.

Web gune ofizialean milaka gehigarri daude, beraz, errazago aurkitu ahal izateko zehazki behar dena edo nahi dena, atalez sailkatuta daude eta bilatzaile batez ere baliatu ahal da web gunera jotzen duen erabiltzailea.

Behin nahi den gehigarria aurkituta, Firefox nabigatzalearekin web gunea zabalduta dagoela, sakatu ahal diogu “Gehitu Firefox(e)ra” botoiari, eta automatikoki instalatuko da nabigatzailean. Ostean, Firefox berrabiarazi beharko da gehigarriaren funtzionalitatea kargatzeko. Gehigarri guztiak ez, baina, gehienak, plataforma anitzekoak dira eta bai GNU/Linux, MacOsX edo MS Windowspean instala daitezke.

Euskaraz lan egiteko gehigarriak

Euskaraz lan egiteko bi gehigarri ditugu, oso ezagunak eta erabiliak euskaldun askoren artean. Euskalbar gehigarriak, hainbat euskarazko hiztegitan batera bilaketak egitea ahalbideratzen du, klik bakar bat eginda. Horrela, hitzak itzultzen ditu euskaratik gaztelaniara, frantsesera, ingelesera eta japonierara eta gaztelaniatik, frantsesetik, ingelesetik eta latinetik euskarara. Bestetik, Xuxen zuzentzaile ortografikoak, euskaraz zuzenki idazteko laguntzen du nabigatzailearen bidez idazten diren testuetan. Xuxen zuzentzaileak hitzen bat ez badu aurkitzen, lerro gorri eten baten bitartez azpimarratuko du, eta saguaren eskumako botoiarekin berbaren gainean klikatuta, Xuxen-ek, hiztegira gehitzeko aukera edo hitz hori ordezkatzeko hautatu dituen eleak letra lodiz erakutsiko ditu.

Laster-markak eskuragai nonahi

Xmarks-ek (lehen Foxmarks izena zuen), laster-markak sinkronizatzeko aukera ematen du, honela, beti ordenagailu bera erabiltzen ez bada, instalatu daiteke gehigarri hau erabiltzen diren ordenagailu ezberdinetako Firefox-en, era honetan, laster-markak urrutiko zerbitzari batean ere gordetzen dira. Ordenagailu ezberdinetatik Firefox egikaritzen denean, Xmarks-ek arakatzen du urrutiko zerbitzari hori, eta aldaketak sinkronizatzen ditu, hala, bada, erabili eta kudeatu ahal dira laster-markak edozein ordenagailutatik, Firefox eta Xmarks gehigarria instalatuta egonda. Oso erabilgarria eta interesgarria da gehigarri hau, jende askok erabiltzen duelako ordenagailu bat baino gehiago sarritan, ordenagailu eramangarria, etxekoa, eta bulegokoa, esaterako.

Web master, diseinatzaile eta garatzaileentzako baliabideak

Haien artean ezagunena Web Developer da, hainbat aukera dauzka web bat aztertzeko eta bere funtzionamendua egoera ezberdinetan egokia dela ziurtatzeko. Besteak beste, pantaila bereizmen bestelakoetan ikusteko aukera, formularioen bidez bidaltzen den informazioaren azterketa egiteko bitartekoak, irudiak, ordezko testuak eta estandarrak zuzenki erabiltzen diren ziurtatzeko baliabideak edo elementu eta estilo ezberdinak bereizteko eta hainbat argibide lortzeko.

Bestalde, web gune baten arrakasta interneten eta bilatzaileetan, bilaketetan gehiago edo gutxiago kontutan hartzen den ezagutzeko, Searchstatus gehigarriak, une horretan nabigatzaileak irekita duen web gunearen page rank Google-n eta Alexa-ren posizioa erakusten du.

Urrutiko disko gogorra Gmail-en

GMail Space-k ahalbideratzen du Gmail kontuan daukagun lekua, urrutiko disko gogor bat bezala erabiltzea eta era erraz batean gure diskoan ditugun fitxategiak igo eta jaitsi Firefox nabigatzailea erabilita. Igotako fitxategia, gainera epostaz bidali ahal da.

Jaitsierak errazteko eta indartzeko

Download Statusbar-rek, Firefox-ek jaitsieretarako daukan leiho mugikorra desagertarazten du eta jaitsieren informazioa era erosoago batean erakusten du estatu barraren gainean. Orobat, DownloadHelper-ri esker, Euskaltube, Youtube, Google Video eta antzeko web guneetan dauden bideoak jaitsi eta nahi den formatu bihur daitezke. Bihurketa hauetarako, gehigarri honek kanpoko aplikazio baten beharra du, MS Windows sistemetan Converter Helper izeneko softwarea behar izango luke eta GNU/Linux eta beste sistema eragile batzuetan, ordea, Ffmpeg paketea instalatu beharko litzateke. Bi software hauek jaitsi eta instalatu daitezke dohainik, eta Ffmpeg paketearen kasuan, GNU/Linux erabiltzen den banaketaren pakete kudeatzailearen bitartez zuzenean instalatzea dago.